шимбә, 4 июль 2015, Казан вакыты 08:02

видео Ифтарларда катнашу журналист этикасын бозмыймы?

2 июльдә "Ярдәм" мәчете татар журналистларын ифтарга дәште. Бу чарада катнашучы журналистлардан ифтарларның журналист этикасына тәэсире белән кызыксындык.

Башка видео хәбәрләр

видео Хәзерге заман – 03.07

Одесса Михаил Саакашвили хакимиятенә бер ай: нәрсә эшләнде? Сочи хакимиятләре су басудан соң барлыкка килгән канунсыз чүплекләр турында белгән журналистларны кулга ала.

Татарстанда 2014 елда табылган нефть салымнары кая киткән?

"Татнефть" ширкәте 2014 елда федераль үзәккә 16 тапкыр күбрәк салым түләгән. дәвам

banner all

Рамазан ае

БҮГЕН кемгә – ураза, кемгә – юк дәвам

Татарлар оекбашсыз кертми

Татар мәчетләренә барганда беләсезме иң мөһиме нәрсә? Ул әйберне онытасың икән, син иң әдәпсез һәм тәртипсез кешеләрдән саналасың. Ул булмый икән, сине бөтен мәчеттәге кешеләр ишетерлек итеп эт итеп сүгәләр. Барлык әйтелгән сүзләрдән соң син иң зур җинаять итеп хис итә башлыйсың. Һаман да нәрсә икәнен аңламадыгызмы? Татар мәчете икән, оекбашың юк икән - кереп тә торма! Бер көнне оекбашларны кияргә онытканмын, озын итәк булса да мине, җинаять башкарган кешене, "тоттылар" һәм ләззәтләнеп әрләргә генә авызларын ачмакчылар иде, букчамнан тиз генә носкиларны алып кидем. Бетте баш дип уйлаган идем,шөкер, котылдым. Оекбашсызмы, юкмы икәнен күзәтүче "спецназ" әбиләре һәр мәчеттә бар, алар һәрвакыт сакта, гыйбадәтханәләрнең һәрберсендә диярлек "носкилар" турында игъланнар эленгән. Тәртип шундый! Гигиена саклыйлар, "гөмбә" авыруы таралуына каршы аяусыз көрәштә алар! Әле дә салдым букчама, онытырга ярамый, кертмәскә мөмкиннәр яки кеше алдында кычкырып әрлиячәкләр.

Ләйсән Вәлиева
офис менеджеры, Казан

Ашыйсы булмаганда вакыт күп кала

Рамазан аенда ураза тоту турында бик күп киңәшләр әйтелә. Җәй көне ураза иң озын вакытка туры килгәнгә, бу киңәшләр бигрәк тә актуаль. Ризыкка бәйле киңәшләр иң еш ишетелгәне. Кайсы ризыкны сайларга, кайсыннан тыелырга, кайсы җиңелрәк үзләштерелә, кайсы организмдагы суны тиз арада юып чыгара һ.б. Ә ашаудан тыш кеше көн дәвамында нәрсәләр эшләргә тиеш соң? Үземнең дә көне буе йокы халәтендә (без “аутта” дип атыйбыз) йөргән көннәр булды. Бөтен сылтау хәлсезлеккә кайтып кала. Бер көн дустым киңәш бирде: “Ураза вакытында күбрәк хәрәкәтләнергә кирәк,” ди. Аеруча көн кичкә якынлашканда, кан әйләнешен активлаштыру өчен велосипедта йөрү, йөгерү, йөзү менә дигән мөмкинлек икән. Чыннан да, танышларым арасында мондый тәҗрибәне кулланучылар бар: берсе спортзалда шөгыльләнәм ди, икенчесенең Facebook хәбәрләрендә көн дә берничә километр йөгергәне турында языла. Беренчедән, бу ифтар вакытын якынайта, икенчедән, үзеңнең физик хәлеңне дә уңай якка үзгәртә икән (рухи халәткә тәэсире булуыннан да шикләнмим)! Сынап карарга кирәк!

Эльза Нәбиуллина
укытучы, Казан

"Качып кына "борынгыча яңгыр сораганнар"

40 дәрәҗә эссе торды. Урман – кырларда пешкән җиләкләр куырылып кибеп бетте. Мишәрстанда яңгырлар яумады. Пензалардан алып, Кама аръягына кадәр корылык урнашты. Рамазанда шушы эсселектә күп халык ураза тотты, печәнен җыйды, бакчасында эшләде... Авыл тормышы дәвам итте. Әмма яңгыр юк. Җырчы Илдар Мөбәракшин (Мубай) “Күрше апа әйтә, имеш, авыл картлары качып кына "борынгыча яңгыр сораганнар". "Качып кына"-чөнки дин буенча, имеш, алай ярамый (Тәңредән сораганнар) - һәм менә сиңа-Камадан башлап (Сорочьи Горы) Норлатка кадәр көн буе яңгыр яуган. Рәхмәт Дума картларына, Татарстанның бар көньягын корылыктан коткарганнар” дип язды Facebookта. Шыгырданда качып дога кылмадылар. Яңа торын дип аталган урында борынгы каберлек бар. Чуаш авылы эчендә мөселман каберлеге. Халык корылык булганда шунда барып дога кыла. Мәчет әһелләре ел да шунда барып, корбан ашы уздыра (корбан анда чалынмый), дога кыла һәм ишелеп яңгыр ява шуннан соң. Быел да барып дога кылдылар. Кыр Бикшиге авылы халкы үз тирәләрендәге Наратлар асты дип аталган урынга барып дога кылды. Анысы да борынгы каберлек. Анысында да борынгы кабер ташлары. Бу урыннарда Аллаһыдан ярдәм сорау – ничә йөз еллык гадәт. Быел корбаннарсыз, ашларсыз гына, ураза тотучылар догада булды. Ике көн яңгыр яуды бу көннәрдә. Инде ничәнче көн болытлы, җиләс, саф һава. Рамазан аенда, уразадыгаларның изге җирләрдәге догалары кабул булган. Алла рәхмәте дими – ни диярсең. Синоптиклар, берәр атна элек, яңгыр вәгъдә итә иде анысы. Әмма, аларның вәгъдәләрен урап, яңгыр гел башка төбәкләргә китеп торды.

Рәфис Җәмдихан
журналист, Шыгырдан

Ифтар пикниклары

Ифтар, яки "авыз ачу" – Рамазан аеның көн дә иң көтелеп алынган, шатлыклы мизгелләре! Һәр ураза тотучы ифтарның хәстәрен алдан күрә: кемдер ай дәвамында кая барачагын уйлап куя, кемдер үзе кунаклар дәшә. Авыз ачуның традицион урыны: мәчет яки өй, кафе – сирәгрәк вариант. Ачык һавада, пикник урыннарында, паркта ифтар ясау безнең якларда әлегә киң таралмаган. Дөрес, мондый урыннар Казанда бик күп түгел, ләкин бар. Шәһәр үзәгендә Горький паркы - халыкның яратып йөри торган ял урыны, җәй көне биредә кеше күп. Утырып (ятып) ял итәргә чирәме дә бар. Ифтар өчен менә дигән урын. Берничә көн эчендә таныш-белешләр, дуслар белән хәбәрләшеп, монда җыелышырга булдык. Һәр кеше уртак өстәлгә үзеннән ризык алып килә. Иң мөһиме: ачык һавада бөҗәкләр булуын истән чыгармаска кирәк икән. Черкиләрдән кала, бар да шәп булды. (Тәбриз Яруллин фотосы)

Рамазан күпләрнең эш вакытына туры килә. Кайберәүләрнең "бакча эшләрем бар, җиләк җыяр вакыт" дигән сылтау белән ураза тотмаулары – гадәти күренеш. Ә ураза тотучыларның киресенчә, эшкә дәрте сүнә, көче кими. Менә мин дә, көннәр эссе булганлыктан (бәлки башка сәбәпләр дә бардыр ), ниндидер җитди эшкә керешә алмыйм. "Минем бит төп эшем - ураза тоту" дип, үземмне тынычландырам да. Әлбәттә, калган эшләр белән чагыштырганда, ураза тоту – ул күпкә мөһимрәк, фарыз гамәл. Ләкин кайберәүләр ураза тоткан килеш җиләккә дә йөриләр, бакчада да эшлиләр, башка көндәлек эшләрен дә алып баралар, "авыр булыр дип уйлаган идем, ләкин булдыра алдым бит," диләр. Чыннан да, бәлки без үз тәнебезнең мөмкинлекләрен еш кына тулысынча бәяләп бетермибездер?! Алдан төрле уйлар белән үз-үзебезне куркытып, үзебезгә (ә кайчак янәшәдәгеләргә дә) чикләүләр куябыз?! 

Эльза Нәбиуллина
укытучы, Казан

Сербиядә Рамазан 

Сербиядә ифтарга махсус сомун икмәкләре мичтән чыга
Сербиядә ифтарга махсус сомун икмәкләре мичтән чыга

Имамнар көн озынын йоклый шикелле 

Соңгы елларда ураза җәйге вакытка туры килгәч, тәравихка кагылышлы иң популяр сорау – "ул тәравихны тиз укыйлармы?" Яшьләр арасында "fast imam", "slow imam" дигән төшенчәләр кулланышка кереп китәр шикелле. Узган елны Кол Шәрифкә эләккән идем. Ник барганыма үкендем, Илфар хәзрәт, ачуым да килмәгәе, "Ясин" кебек иң озын сүрәләр укыды. Барысын да шаккатырырга теләде кебек, ә чынында киресе килеп чыкты. Быел да шулайрак булды. Беркөнне "Борнай" мәчетендә булдым, "СөбханнАллаһ бу имам, бигрәк озын сүрәләр белә!" дип тел шартлатыр урынга, "Йә, Аллам, иң кыска "Кәүсәр" сүрәсен укыса, ни була иде?" дигән гөнаһлы уйлар килә. Сәҗдәгә дә имам бииииик озак китә, сафта торучылар инде тәмам бөгелеп беткән була, ә ул мыек астыннан көлгән, үртәгән кебек, бик соңарып кына "Аллаһ әкъбәрен" әйтә. Чын Станиславский! Паузаларын ничек көттерә бит әй! Шедевр! Көне буе ураза тот та, аннары озын сүрәләр укы! Бу фәрештәдер дигән уй килә. Фәрештәдер пычагам! Көндезен йоклыйлар кебек алар. Өйләдән соң ятып йокласалар, аннары берничә сәгатьтән уянып икенде укысалар, аннары аякларын бөгеп ахшамга кадәр кондишен (кондиционер) астында китап укып утырсалар, авыз ачарга да вакыт җитә. Анда инде су эчеп тамак ялгагач, машаллаһ, терелеп китәләр! Иртәнгә кадәр тәравихны укы да укы, укы да укы. Ә менә көне буе уразада килеш эштә төрле мәшәкатьләр белән йөгереп, аннары тиз генә кайтып, мәчеткә йөгереп килгән кешегә сәгать ярым дәвамында туктатмыйча 20 рәкәгать тәравих уку авырга төшә шул. Әмма аларны уйлаучылар сирәк. Шулай да "fast imam"нар Мәрҗани белән Бишбалта мәчетендә. "Super fast imam" – Әҗемдә. Анда, рәхмәт төшкерләре, эшне 40 минут эчендә төгәллиләр.

Ләйсән Вәлиева
Офис менеджеры, Казан

Вашингтонда Рамазан 

"Кыйммәтләребезгә куркыныч янаганда без бердәм милләт. Ел башында Чапел-Хиллда өч яшь мөселман вахшиләрчә атып үтерелгәч барлык дин вәкилләре торып чыкты. Бүген без Чарльзстон чиркәвендә атышларда һәлак булганнар өчен дога кылабыз. Без, американнар, кешеләргә аларның кыяфәтенә карап, кемне яратуларына карап һәм ничек гыйбәдәт итүләренә карап кына һөҗүм итәргә ярамый дип саныйбыз. Без андый нәфрәт тулы гамәлләргә каршы", диде АКШ президенты Барак Обама Ак Йортта ифтар мәҗлесендә. (2015 елның 23 июне)