Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 08:22

Kosovo bäysezlegen iğlan itkännän soñ, elekke sovet cirendäge separatist töbäklär dä, şunduq, "ä bez närsä belän kim?" digän soraw quydı. Abxaziä, Könyaq Osetiä, Dnestr buyı kebek töbäklärgä Kosovo ürnäk bula alamı?


Kosovonıñ bäysezlek turındağı deklaratsiäse yazılğan qäğäzdä qara äle kibep ölgermäde, elekke sovet cirendäge separatist töbäklär citäkçeläre şunduq mikrofonnar aldına çığıp bastı.

Gruziädän ayırılırğa telägän Könyaq Osetiä häm Abxaziä citäkçeläre Mäskäwgä kilep matbuğat oçraşuı ütkärde. Könyaq Osetiä başlığı Eduard Kokouytı Berläşkän Millätlärgä häm Bäysez Däwlätlär Berdämlegenä möräcäğät äzerläwen belderde.

"Kosovo yulın bez 17 yıl elek üttek. Könyaq Osetiä häm Abxaziäneñ bäysez bulu öçen säyäsi, xoquqi, tarixi nigezläre tağı da kübräk" dide Könyaq Osetiä citäkçese.

Könbatış säyäsätçeläre monıñ işe çağıştırularğa, Kosovo ul unikal oçraq, digän cawap qaytara. Abxaziä citäkçese Sergei Bagapş, monda ber nindi unikallek tä yuq di.

Abxaziä häm Könyaq Osetiä citäkçeläre Sergey Bagapş (s) häm Eduard Kokoytı, Mäskäw, 18fev2008
"Kosovonıñ uniakkelgenä kilgändä, monda ber unikallek tä yuq. Aña kitsä, här nizağ, här qaynar noqta, bäysezlekkä omtılğan här töbäk üzençä unikal. Alarnıñ barısına da ber törle qararağa kiräk. Kemder bu eş Kosovoda tuqtala dip uylasa, bik nıq yalğışa" dide Abxaziä citäkçese.

Moldovadağı Dnestr buyı respublikası daşundıy uq däğwa belderer dip kötelä.

Çeçen separatisları Kosovonıñ bäysezlegenä xuplaw belderde. Sörgendäge İçkeriä xökümäteneñ tışqı eşlär ministrı Usman Ferzauli telefon aşa Kopenhagennan, Kosovo xalqınıñ bäysez bulu xoquqında şigebez yuq, serblar üzläre ğayeple, bu alarnıñ qırıs säyäsät näticäse, dide. Ä menä Kosovonı Abxaziä häm Könyaq Osetiä belän çağıştıruğa kilgändä, anıñ zur şige bar:

"Ber yaqtan qarağanda, bäysezlekkä omtılğan çeçennar anı başqa xalıqlarğa da telärgä tieş kebek. Läkin Abxaziä häm Könyaq Osetiägä kilgändä, ayırma bar. Alar bit bäysezlek telämi, ä Gruziädän ayırılıp Rusiägä quşılırğa teli. Andağı xalıqnıñ 80-90%-tında Rusiä pasportı. Yağni bu Gruziä ciren alıp Rusiägä quşu digän süz. Älbättä, bez moña qarşı" dide sörgendäge İçkeriä xökümäte wäkile.

Gruziä räsmiläre dä Kosovonı başqalarğa ürnäk itep kiterüne kire qağa. Moña östäp, Tiflis Kosovonı da tanırğa cıynmıy.

"Gruziä Kosovonı tanırğa cıyınmıy. Häm dä Kosovonı Gruziädäge nizağlar belän çağıştırunı tuqtarığa kiräk. Andıy paralel yuq. Kosovo süzen küpme tizräk onıtsaq, şul qädäre yaxşıraq, bezgä gä, abxazlarğa da, urıslarğa da" dide Gruziäneñ däwlät ministrı Timur Yakobaşvili telefon aşa Jenevadan.

Şulay da, Kosovo başqa separatist töbäklär öçen ürnäk bula alamı?

Sabine Freizer
"Minemçä, elekke Yugoslaviäne dönyanıñ başqa töbäkläre belän çağıştıruı awır. Bu ilneñ taraluı da üzençä unikal. Anıñ konstitusiäse dä üzençälekle ide. Häm iñ möxime, Miloşeviç çorı, etnik tazartular, keşe xoqquların bozular, qaçaqlar – bolar elekke Yugoslaviädä bik üzençälekle ide" di Sabine Freizer, Brusseldäge xalıqara krizis törkeme wäkile.

Şul uq waqıtta, Sabina xanım fikerençä, başqa separatist töbäklär Kosovo albannarınnan sabaq ala ala. Xalıqara cämäğäteçelek ışansın öçen, üzeñne cawaplı itep kürsätä alırğa kiräk, kisken adımnar yasamasqa, demokratik institutlar tözi başlarğa, häm iñ möxime, bu cirdäge etnik azçılıqlar xoquqların yaqlarğa. Kosovarlar küpmeder däräcädä moña ireşte, di ul.

Rusiägä kilgänä, Sabine Freizer Kremlgä Kosovonı başqalarğa ürnäk itep kürsätü belän artıq mawıqmasqa kiñäş itä. Abxaziä, Könyaq Osetiä, Dnestr buyı ğına tügel, ä şul uq Tawlı Qarabax häm Çeçnyanı da iskä alğanda, bu Mäskäw öçen bik şikle yul bulaçaq, di ul.

XS
SM
MD
LG