Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 03:32

Şimbä könge bulğan protest çaralarında 8 keşeneñ ülüe belän Ärmänstanda säyäsi kiyerenkelek tağın da arttı. Ğadättän tış xäl sürätendä, xaqimiät häm oppozisiä - ike taraf ta üz pozisiäsen saqlap artqan kiyerenkelektä ber bersen ğayepli.


Oppozisiä partiäse süzçese Arman Musinian, oppozisiänen alğa quyğan taqdimnäre turında radiobızğa bolay belderde:

“Bezneñ taläp itkän 3 äyber bar: Saylawnın ğamäldän çığarıluı, saylawda xärämläşü çıgargannarnıñ cäzalandırıluı häm säyäsi totqınnarnın irekkä çığarıluı”

19 fivralda bulğan saylawda xärämläşü buluın däğwä itkän Ter Petrosyan oppozisiäse, şulay uq qanlı betkän çaralardan soñ kertelgän ğadättän tış xälneñ tizdän ğamäldän çığarıluın sorıy.

Ğadättän tış xäl iğlan itelgännän soñ, uram cıyınnarı uzdıru tıyıla. Matbuğat çaralarına da ildäge säyäsi xäbärlär turında xäbär itkändä barı tik xaqimiätneñ räsmi mäğlümäten qullanırga röxsät itelä. Şulay uq xalıqnın säyäxät itü mömkinçelege qısıldı häm kiräkkän waqıtta yullardağı maşinalar tikşerelä.

Ter Petrosyan ğadättän tış xäl iğlan itelü belän üzeneñ Yeravan mäydannarında xaqimiätkä qarşı çığu mömkinçelegenen qısıluın belderä. Waqiyğalardan ber kön soñ Ter Petrosyan: “Mäydannarnı yuğaltu ul, xalıq belän elemtänen üzelüe digän süz” dide xäbärçelärgä.

Ter Petrosyanga öyennän çığarga röxsät itelmi. Öy tirälä polisiä urnaştırılğan. Şulay da bu çikläwlär anı qarşılıq belderüne däwam itterüdän tuqtata almıy.

Yäkşämbe könne yasağan belderüendä Ter Petrosyan, xaqimiät yogıntısında bulğan konstitusiä mäxkämäse, xärämläşülär buluı turında dälillär bulsa da barıber bu xaqta ber ni eşliy almas dip belderde:

“Konstitusiä mäxkämäseneñ üz däräcäsen saqlap ğamäl itäçägenä oşanıçım yuq. Xättä barlıq materillar bik möhim mäğlümätkä iä bulsa da. Äytik bu mäğlümät saylawnıñ qanunsız buluın kürsätsä dä.”

Xaqimiät tarafında isä kileşügä taba işarälär kürenmi. Xaqimiät protest çaraları waqıtında qulğa alıngan 55 keşe xaqında cinäyät tikşerenüe başlatıluın xäbär itte.

Xaqimiät belän oppozisiä, şimbä könne bulğan waqiyğalarga närsäneñ säbäp buluı turında da kileşä almıy. Bu waqıyğa tınıç qına däwam itkän qarşılıq çaralarınıñ 10 könenä turı kilde.

Polisiä, avtobuslarnı, kibetlärne talağan xalıqnı tuqtatu öçen köç qullanırga mäcbür qaluın belderä. Oppozisiä isä xaqimiätne, çaralarga qotırtuçılarnı cibärüdä ğayepli. Waqiyğalardan soñ äle ülgännärneñ tügäl sanı da mäğlüm tügel.

Sälämätlek ministrı, çualışta ber polisä xezmätkäre häm sivil xalıqtan 7 keşeneñ ülüen belderä. Yaralanuçılar sanı isä 131 keşedän artıq.

Läkin oppozisiä yagı ülgännär sanının tağın da kübräk buluın däğwä itä.

Bu xällärdän soñ töp soraw, bu waqiyğalar oppozisiäneñ köçen kimetäçäkme ällä tağın da arttıraçaqmı?

Töbäk belgeçe Liz Fuller cäwap birä:

“Qarşılıq tağın ber atna eçendä betmäskä mömkin, bälki 2 atnağa yäisä 3 atnağa suzılır. Ägär dä xaqimiät bötenläy alarnı sanğa suqmıy başlaşa, ul waqıtta ike atna eçendä uramnardağı xalıqnıñ sanı äkerenläp kimi başlayaçaq. Alar bik ğadi genä äytkändä ömetlären yuğaltaçaq.”

Läkin il tarixına küz salğanda misal öçen 1998 yılda, Ter Petrosyannıñ xaqimiättän kitüen taläp itkän qarşılıq çaralarında xällär tağın da kiyerenke bulğan ide.

Yewropa şurası general sekretarı Terry Davies, Ärmänstan xaqimiäten kiyerenkelekneñ tağın da artmawı öçen oppozisä belän utırıp söyläşergä çaqırdı.

Yewropada iminlek häm xezmättäşlek oyışması, Ärmänstandağı saylawlarnı, qaysı ber citeşsezlek bulsa da, ğomum alğanda ğadel uzdırıluın beldergän ide.
XS
SM
MD
LG