Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 15:21

Vatikan xristian citäkçeläre belän möselman wäkilläre ike din arasındağı mönäsäbätlärne yaxşırtu öçen daimi dialog forumıuzdıru turında kileşte.

Bu bilderü 5 ildän kilgän möselman ğalimnäre belän Vatikan räsmiläre arasında İtalia başqalasında 2 kön däwam itkän söyläşülärdän soñ iğlan itelde.

Dinnär arasında kiñ külämle diolag başlatu maqsatında uzğan yıl İslam dönyasınnan 200dän artıq ğalimneñ 16 benedikkä cibärgän xatınnan soñ – oçraşırga bulğan ike din wäkelläre, diolognı arttıru maqsatında alğa taba daimi oçraşular uzdırılaçağın iğlan itte.

Urtaq bilderüdä ike din wäkilläre arasında uzdırılaçaq “Katolik-Möselman Forumı” 24 din ğalime qatnaşında 24 noyabrda Rimdä bulaçaq. Benedikneñ dä çığış yasayaçağı berençe forum, “Allağa möxäbbät häm kürşegä xörmät”, “Dini häm ruxi nigezlär” häm “Keşe qadere häm berberenne añlaw” temalarına bağışlana.

Telgä alıngan bu 3 mäsälä ike tarafnı da qanäğatländererlek ike arada söyläşüne zarur qılğan qızıqlı temalar. Vatikan räsmilärennän Kishore Jayabalan süzlärenä qarağanda: noyabrda bulaçaq täwge söyläşülärdän soñ, forum ike din arasında añlaşu formasına küçäçäk.

Möselman wäkillär säyäsi bäxäslärgä birelmiçä ğadättä dini qimmätlärgä tuqtalıp, ike din arasında urtaqlıqlar turında söyläşergä teli. Läkin ber waqıtlar İran belän Vatikan arasında söyläşülärne citäklägän Vatikan räsmiye Jayabalan, bu söyläşülär waqıtında, Rim katolik wäkilläreneñ şulay uq dinne köç qullanuğa häm terrorçılıqqa etärü eşlärendä qullanu tırışlıqları mäsäläse xaqında da söyläşergä ömetlänüen belderä.

Soñgı waqıtta añlaşılmawçanlıqlar säbäble möselman dönyasına qarşı tiskäre qaraşlar arta başladı. Bigräk tä 11 sentabrdan soñ dönyada ber bersenä qapma qarşı bulğan terror süze belän İslam süze bergä qullanılırga tırışıla. Könbatışta, möselman dönyasın räncetkän ağımnar däwam itä. Äle yañalar da gına Hollandiä säyäsätçeseneñ Qor’änne tänqitlägän filmı turında bäxäslär soñgı misallardan ide. Bolarnıñ barsı da dönyada tiskäre yoğıntıy yasıy. Häm bu tiskäre yoğıntını beterü, dinnär arasında añlaşunı arttıru maqsatında diolognıñ kiräklegenä küptännäñ basım yasala ide.

Dönyanıñ yazmışı İslam dine belän xristian dine wäkelläre arasındağı diolaggamı bäyle? Bu kisätü 200dän artıq İslam ğalimeneñ üktäbr ayında Vatikanga yullağan açıq xatında telgä alıngan ide.

16 benedikt 2006 yılda Germaniäneñ Regensburg şähärendä yasağan çığışında, 14 ğasırdä yäşägän bizantiä patşası 2. Manuel Paleologos süzlären qullanıp İslamnı köç qullanu belän çağıştırgan süzläre İslam dönyasında zur rizasızlıq tudırğan ide.

Pop yasağan çığışında Manuelneñ: “Miña Möxammät kitergän yaña ber äyeber kürsätegez, ul çağında sez miña, dinne qılıç belän cäyelderü färmanı kebek insani bulmağan, şäytan eşe äyberlär kürsätäçäksez” digän süzlären qullangan ide.

Popnıñ bu çığışınnañ soñ qaysı ber illärdä protest çaraları bulğan, möselmannar poptan qullangan süzläre öçen ğafu ütenergä sorağan ide.
Pop bu çığışınnañ soñ, Törkiägä qılğan ziärätendä, imamlar belän İstanbulda Soltan Äxmät mäçetendä bergä doğa itep, bu süzläre öçen gafu ütenergä tırıştı. Ber yıldañ soñ Yordan soltanı Ğazi Möxämmäd bin Talal 43 ildän138 möselman ğalimen bergä cıyıp, popnı tınıçlıqqa çaqırgan açıq xat yazdı.

Bu waqıt eçendä xatnı yaqlap çıqqannar sanı 241gä citte.

Vatikan däwlät sekretarı, Kardinal Tarcisio Bertone bügen popnıñ möselman citäkçeläre belän aradağı ayırmalarnı küz aldında totıp, ike din wäkillären berläşterä torğan qimmätlärne kürü öçen möselmannar belän söyläşergä bik teläktäşlek kürsätüenä basım yasadı.

Vatikannıñ dinnär ara dialog şurası başlığı Jean Louis Tauran, bügenge söyläşülärdä Vatikan wäkillärenä citäkçelek itte. Söyläşügä liban, törek, britan, Ürdün häm italiän barlığı 5 möselman wäkile qatnaştı.
XS
SM
MD
LG