Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 17:03

Äfğanstanda mädäni kiyerenkelek. Soñgı waqıtta ilneñ xosusi TV kanalında irlär häm xatınnar bergä biyegän tapşıruğa, Äfğan xaqimiäte häm qaysı ber deputatlar qatı täñqit belderde.

İlneñ mäğlümät häm mädäniät ministrı isä, xosusi Tolo televideniasın äfğan yäşlären äxlaqın bozuda ğayepläde. Ber waqıtlar cırlarğa ä xäzer biyergä yaramağan ildäge matbuğat torışı xaqında MK söylär.

Dini häm äxlaqi qıimmätlärgä turı kilmägäne öçen Äfğan xaqimiäte tarafınnan basımnar artqan Tolo xosusi TV kanalında, ikençe ber cäncal şuşı könnärdä buldı. Kanal film bäygeläre axırında irle – xatınlı xalıqnıñ bergäläşep biyüen kürsätte. Bu isä Äfğanstannıñ TV kanallarında kürelmägän xäl häm ul kiñ külämdä täñqitlärne cälep itte. Başta mädäniät ministrlığı, monıñ Äfğanstandağı dini, äxlaqi häm mädäni qimmätlärenä qapma qarşı buluın belderep, TV kanalın citdi tänqitläde.

Comğa kiçendä efirgä çıqqan şuşı program şimbä könne bulğan mäcles utırışında da qaynar bäxäslär tudırdı. Qaysı ber konzervatif deputatlar häm ğalimnär kanalnı kiçekmästän yabarğa çaqırdı.

Şulay da başqa deputatlar, mäğlümat çaralarınıñ süz ireklegen cäyelderüdä möhim rol uylawın däğwä itep kanalnı yaqlap çıqtı.

ToloTv möxarrire isä radiobızğa, program yabılır aldınnañ çıqqan texnik xata arqasında keşelärneñ biyüläre kürenep qaldı dip belderep, maqsatlarınıñ programda biyü säxnäse kürsätü bulmawın belderde.

Matbuğat ireklege yaqlawçılar, Äfğanstanda xaqimiätneñ häm konzervatif deputatlarnıñ süz ireklegenä qarşı buluın däğwä itä.

Rahimullah Samandar, bäysez äfğan jurnalistläre oyışması başlığı bulıp eşli.
Samandar, mädäniät ministrlığınıñ äxläqqa turı kilme dip ToloTv kebek ber niçä kanalnıñ çit il serialları kürsätüen tänqitläp seriallarnı tuqtatırğa çaqıruın äytä. Läkin xalıq barıber programnarnı qararğa yarata di Samandar, çönke xalıq suğıştan häm tıyulardan tuyğan häm alarğa küñel aça torğan tapşırular oşıy ikän:

“Böten äfğan xalqı bu programnarnı yaratıp qarıy. Min üzem dä şäxsän yäş keşe bularaqtan, bu programnarnı yaqlıym. Yäşlärneñ kübese bu eşe programnarnı yarata xätta alarnıñ arttırıluın taläp itä. Konzervatiflär häm dini törkemnärdän qala, böten keşe mondıy tapşırularnı xuplıy. Yäşlär TV kanallarında yaña äyberlär qararğa teli.”

Äfğanstannıñ xosusi kanallarınnan berse bulğan Tolo TV, 2004 yıldan birle eşliy. Häm ul Äfğanstanda iñ küp qaralğan kanallardan berse. Läkin kanal yäşlärneñ iğtibarın cälep itär öçen liberal tapşırularğa möräcäğat itkändä, küp tapqır xaqimiätneñ tänqitlärenä elägä.

Bu ay başında yäşlär öçen äzerlängän “Afğan Star” cır bäygese prpgramına qarşı da citdi tänqitlär yawğan ide. Läkin tapşırularğa ni qadär tänqit kürelmäsen, qarawçılar sanı şaqtıy arta bara. Mäsälän 6 ayda şuşı programnı qarağannar sanı 6 ayda 10 million keşegä citkän. Final kiçäsendä genä 300 meñ tamaşaçı sms xäbärlär belän bäygegä qatnaşıp tawış birgän.

Programnarda iñ küp qarşılıq tudırğan xäl isä, bäygelärgä ir-atlar belän berrättän xatın-qızlarnın da qatnaşuı. Ä tapşıruğa qatnaşqan xatın qızlarnıñ yazmışı isä tağın da ğacäpländererlek. Mäsälän xäbärlärdä yış intixar xöcemnäre belän tanılğan Herat wilayätennän bäygegä qatnaşqan ber xatın-qıznı üterüdä yanağannar. Xäzer ul yäşerenep yäşärgä mäcbur ikän. Häm başqa namzätlärgä dä moña oxşaş turıdan turı yäisä tilifon aşa yanawlar buluı xäbär itelä.

Äfğanstanda taliban rejimı waqıtında, cır tıñlaw tıyılğan ide. Taliban xaqimiäte cimerelgännäñ soñ ildä 10 xosusi kanal barlıqqa kilde.
XS
SM
MD
LG