Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 14:48

► Uqu yortları Qazanğa buysınırmı? ►Qazanda da Azärbaycan konsullığı kiräk ►Minnesota urmannarında Cabantuyı

--------------------------------------------------------------------------------------------

Uqu yortları Qazanğa buysınırmı?

Tatarstan Däwlät Şurası Rusiä Dumasına yaña täqdim belän çıqmaqçı. Räsmi Qazan respublikada urnaşqan yuğarı uqu yortların cirle xakimiat qaramağına küçerergä teli.

Bilgele bulğança, bügenge köngä qädär Rusiä citäkçelege töbäklärdä milli komponentnı tıyıp tora. Tatarstanda citäkçe dairälär dä, cämäğätçelek tä bu uñaydan nıq borçıla. Qazanda milli komponentnı kire qaytaru maqsatınnan küpsanlı uram cıyınnarı, türälär cıyılışları uzdırılıp tora.

Däwlät Şurasınıñ mädäniät, fän, mäğärif häm milli mäsälälär buyınça komitetınıñ sişämbe uzğan utırışında da milli komponentnı kire qaytaru buyınça eşlärneñ niçek toruı tağın ber qat iskä töşerelde. “Azatlıq”qa bu turıda älege komitetnıñ citäkçese Razil Wäliev bolay dide:

“Soñğı waqıtta Tatarstan prezidentı Rusiä premer-ministrı Vladimir Putinğa bu mäsälä buyınça xat yulladı. Äle küptän tügel respublikağa Rusiä prezidentınıñ İdel buyı bülgese wäkile Rapota kilgän ide. Bez aña da bu mäsälädä möräcäğät ittek.

İñ quanıçlısı şul, bezgä kön sayın, milli komponentnı kire qaytarunı yaqlap törle töbäklärdän xatlar kilep tora. Bügenge köndä distägä yaqın töbäk bu mäsälädä Tatarstannı yaqlıy. Bilgele, Rusiä üze qabul itkän qanunnı beterergä atlığıp tormas, ämma bu ölkädä bezneñ taraftan eş däwam itä. Minemçä, milli komponent inde küpmeder däräcädä yaqlaw taba başladı. Rusiä Däwlät Duması deputatları bezneñ yaqqa äkrenläp küçä başladılar. İnde Dumanıñ mäğärif komitetında, çınnan da bez yalğışmadıq mikän digän fikerlär işetelä başlağan”, di Razil Wäliev.

Şul uq waqıtta, milli komponentnı yaqlawçılar küp bulsa da, Rusiä xökümätendä moña qarşı bulğan citäkçelär dä şaqtıy, di Razil Wäliev. Milli qomponent öçen köräşne tağın da köçäyter öçen, Tatarstan citäkçelege Dumadağı firqälärgä dä möräcäğät itärgä uylıy.

“Bügenge köndä bezneñ tağın ber niätebez bar, ul xaqta bez komitet utırışında da söyläştek, firqa isemnärennän dä möräcäğätlär bulsa. Bezdä törle firqälär bar. Ämma alarnıñ kübese bezne yaqlıy. Kommunistlar, "Berdäm Rusiä" firqäse wäkilläre bezneñ yaqlı. Kiläçäktä alar bezne yaqlap üz möräcäğätlären yullarlar, dip uylıybız”, dide Razil Wäliev

Şulay uq milli komponent öçen köräşneñ däwamı bularaq, Däwlät Şurası şuşı könnärne Rusiä Däwlät Dumasına yaña täqdim yasarğa niätli. Anıñ nigezendä Tatarstan citäkçelege respublikadağı yuğarı uqu yortların barı tik cirle xakimiat qaramağına ğına qaldırırğa teli. Bu xaqta Razil Waliev “Azatlıq”qa bolay dide:

“Tatarstanda berniçä distä Rusiä yuğarı uqu yortları bar. Anda nigezdä respublikada tuıp üskän balar uqıy, Tatarstan uqıtuçıları uqıta häm respublika öçen belgeçlär äzerlänä. Ämma Tatarstannıñ bu yuğarı uqu yortlarnı tikşerep toru öçen ber genä dä wäqäläte yuq. Bu mäsälä bezneñ respublikada ğına tügel, härqayda bar. Mondıy yuğarı uqu yortları turıdan-turı Rusiä mäğärif ministrlığına buysına.

Bez şuşı mäsäläne çişär öçen Rusiäneñ yuğarı belem turındağı qanunına üzgäreşlär kertü xaqında yaña ber qanun kertü turında proekt äzerlädek. Bez anda Rusiädän yuğarı belem birü yortları buyınça subyektlarğa wäqälät birüne sorıybız. Bu kübesençä alarnıñ eşçänlegen tikşerü wäqälätläre bulaçaq. Mondıy qanun proektın bez äzerlädek. Komitetta tikşergännän soñ, Däwlät Dumasındağı Tatarstannan saylanğan deputatlarına cibärdek, alar öyränep çıqsın öçen. Annan soñ inde bez anı Tatarstan Däwlät şurası sessiasendä qarap, räsmi räweştä Däwlät Dumasına cibärergä uylıybız”, di Razil Wäliev.

Bilgele, Tatarstanğa mondıy wäqälätlär birelä qalsa, älege eş belän şöğelläner öçen ayırım ber idarä kiräk. Älegä belgeçlär bu yökne Tatarstan buyınça fän häm mäğärif ölkäsen küzätüçe federal' idaräse üz östenä alır dip uylıy.
--------------------------------------------------------------------------------------------

Qazanda da Azärbaycan konsullığı kiräk

Qazandağı azärbaycannarnıñ keçkenä artistları
Qazanda yäşäwçe azärbaycannar, tuğan illärennän kilgän räsmilär aldında, problemalarnı xäl itü öçen lonsullıq buluı zarur dip belderde

Aynura Gasanova Qazannıñ 17-nçe urıs mäktäbendä uqıy. Äti-änise küptännän inde Qazanda. Änise abıy-apaları Tatarstan başqalasında tuğanğa, Aynuranıñ kendek qanı tarixi watanında tamsın dip, anı maxsus Azärbaycanğa qaytıp tapqan. Azerbaycan xökümäte räsmi törkeme Qazanda yäşäwçe watandaşlarınıñ wäkilläre belän “Duslıq yortı”nda oçraşqanda Aynura alarğa “Azärbaycanım” digän cır büläk itte.

Azärbaycannar glamur

Yäşlär dä üzara aralaşıp yäşi ikän. “Bezneñ “Qazanda köyäz, yäğni glamur azärbaycanlılar” dip atalğan oyışmabız bar. Gel aralaşıp yäşibez. İnternetta şul uq isemdäge säxifäbezdä urıs häm azärbaycan telendä yazışabız. Bötenebez dä urıs telendä söyläşäbez. Siräk kenä bulsa da azärbaycança söyläşüçelär dä bulğalıy”, di Aynura.

Aynura äytüençä, Qazanda tuğannarnıñ ber öleşe tuğan telendä naçar söyläşä. “Alar bik keçkenä waqıttan Qazanda. Alar azärbaycança aralaşmıy. Şuña kürä, bez oçraşıp üz telebezne öyränäbez”, di Aynura. Qazanda yäkşämbe mäktäbe dä bar. Telägännär şunda balaların yörtä ikän. Aynura qunaqlar aldında başqarğan cırnı änä şul mäktäptä öyrängän.

Zıyafät Kasimov konsul Gudsi Osmanov belän
Zıyafät Kasimov Tatarstanda azärbaycan milli-mädäni möxtäriäte başlığı. Soñğı 15 yıl eçendä mondıy räsmilärneñ kilgäne yuq ide äle, di ul. Kasimov äytüenä qarağanda, Tatarstanda 25 meñnän alıp 30 meñgä qädär azärbaycannar yäşi. Daimi respublikada toruçılarğa aqça eşlärgä kilgän migrantlar da kilep quşıla.

Bakuğa poyızd bar, bilet yuq

Möxtäriät tırışlığı belän tuğan illärenä qaytqanda yul mäşäqätlären ciñeläytü öçen äle yaña ğına timer yul elemtäse dä buldırılğan. Qazannan çığıp kitüçe tağılma vağon küçep utırmıyça alarnı Bakuğa citkerä. Ämma Qazanda irekle köräş trenerı bulıp eşläwçe Mirzali Aliev äytüençä, Qazan timer yul vokzalında aradaşçılar kassalardağı satuçılar belän söyläşep bu biletlarnı satuğa çığarmasqa tırışa. “Bilet bäyäse ike meñ yarım tora. Bilet tabıp birgän öçen östämä tağın ber meñ sorıy başlağannar. Bu xäl bezgä kiçä genä bilgele buldı. Ozaqqa suzmıy bu xälne kem oyıştırğannı açıqlayaçaqbız”, di Mirzali Aliev. Ber vagon ğına tügel, ä ber poyezd yörsä dä şäp bulır ide. Azärbaycanda da tatarlar az yäşämi. İke tuğandaş xalıq aralaşıp yäşärgä tieş, di ul. Annan da qala, ike arada oçkıçlar da bar. Avtobuslar da yöri. Avtobuslar iñ arzanı, ämma yulı ozaq, ä oçqıç tizen-tiz dä, ämma bäyäse qıybat. Ber yağı 7 meñ sum tora.

Yaña eş başlaw “ay-yay”…

Nindi genä millät bulmasın, qayda ğına tormış itmäsen üzeneñ barlığın belderäse kilä. Qazanda azärbaycannarnıñ 6 restoranı: “İlçen”, “Şirvan”, “Baqinskiy dvorik”, “Azärbaycan”, “Aqay”, “Davıl” eşli. 8 yıl däwamında milli rizıklar äzerläwçe “İlçen” restoranınıñ xucası Mamed Mamedov äytüençä, bügenge köndä bu biznesnı ütä keremle dip bulmıy. Şulay da, ul watandaşlarınıñ üzenä kilep tuylar, törle mäcleslär ütkärüenä söyenä.

Eşkuar Mamedov trener Aliev belän
17 yıl Qazanda yäşäwçe Mamed Mamedov küptän tügel genä başqala yanındağı Yuğarı Oslanda şifalı su citeşterüçe “Saf su” şirkäten dä cayğa salğan. Ämma Rusiä biznesındağı häm iqtisadındağı qulaysızlıqlar anı da çitlätep ütmägän. “Yaña eş başlau bik awır. Min dokumentlarnı ğına da 8 ay buyı kileşterdem. Bu bügenge köndä bik mäşäqätle eş”, di Mamedov.

Azärbaycannar tönge 2 dä torıp eşli ala

“Duslıq yortı”nda ütkän oçraşu waqıtında da Tatarstanda iñ berençe bulıp şäxsi eşmäkärlekne azärbaycan millätennän bulğan beräwneñ uzğan ğasırnıñ 90 yıllarında başlawı turında äytelde. Oçraşuğa Tatarstan räsmiläre belän respublikada eşläwçe törle şirkät başlıqları da kilgän ide. Alar waqıtlıça eşläw röxsäten räsmiläşterä häm Tatarstanda yäşäwlären qanunıylaştıra almawçılarnıñ xätsez küp buluına basım yasadı. Azärbaycannar eşlärgä yarata, dokument mäşäqätlären kürä almıy ikän.

Migratsia xezmätennän Tatarstannıñ Mäskäwgä migrantlar öçen östämä urınnar sorap üteneç cibärelgänlege äytelde. Ämma älegä cawap kürenmi ikän äle.

Konsullıq Idel buyı azärbaycannarına kiräk

Bu çarada qatnaşqan Azärbaycannıñ Peterburdağı konsulı Gudsi Tursun oğlı Osmanov Tatarstanda küptän yäşäp pasportları bulmağan, yäisä dokumentları waqıtı çıqqan watandaşlarınıñ isemlegen tözep, bu problemanı ozaqqa suzmıy ğına xäl itergä mömkin buluı turında belderde. Ä Idel buyında yäşäwçe azärbaycannar isä, Qazanda da ber konsullıq açırğa kiräklegen äytte. Böten tuğan problemalarnı xäl itü öçen şunnan da qulay urın bulmas ide, dip belderde alar. Konsul äytüençä, mondıy urın alay tiz genä xäl itelmäyäçäk.

Möxtäriät baş

Bu oçraşuda Azärbaycannıñ çit illärdä yäşäwçe watandaşları belän eşläwçe däwlät komitetı räise Nazim İbrahímov ta qatnaştı. “Bezneñ säyäsätneñ maqsatı böten azärbaycannarnı tarixi watannarın, milli bergäleklären, tel häm mädäniätların onıtmasın öçen törle oyışmalar tiräsendä berläşterü”, dide. Qazanda da azärbaycannarnıñ berniçä oyışması bar ikän. Alar soñğı waqıtta urtaq tel taba almıy, küräseñ. Ämma, bu oçraşu waqıtında Tatarstan räsmiläre dä, qunaqlar da alğa taba böten eş milli-mädäni möxtäriät aşa xäl iteläçäk dip belderde.
--------------------------------------------------------------------------------------------

Minnesota urmannarında Cabantuyı

«Urman küle»ndä milli bäyräm
Sişämbe könne Amerikadağı Minnesota yağındağı urman eçendä balalar öçen Cabantuyı yasalğan.

Konkordia tellär öyränü awılı yärdämendä Minnesota yağındağı ber urmanda «Urman küle» atlı cäyläwek eşli. Anda törle millättän bulğan balalar urıs telen öyränä.

Alar öçen tatar bäyrämen Qazanda ingliz telen uqıtqan Abram Brayn häm Aygöl Ğıymranova yasağan. Bu könne tärbiäçelär tübätäy, qalfaq kiep yörgän. Şulay uq balalar Tatarstan bayrağın da kürgän.

Balalar qapçıq kiep, qaşıqqa yomırqa salıp yögergän, arqan tartışıp köç sınaşqannar. Şulay uq başqa uyınnarda da yarışqannar. Ciñüçelärgä “Üzebez” xäräkäte büläkläre dä birelgän.

Şimbä könne Los Anjeles tatarları da milli bäyräm yasağan. Şulay uq 15 yün könne Nyü Yorkta tatarlar Sabantuyı cıyının oyıştırdı. Ul Eyzenxavyır parqında buldı.
XS
SM
MD
LG