Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 21:02

«Başkirov häm partnerlar» şirkäte ütkärgän fiker beleşügä kürä, rusiälelärneñ kübese töp doşman itep Amerikanı, töp berektäş itep Belarusnı kürä.

Belgeçlär äytüençä, rusiälelärneñ qaraşları yıldan yılğa ällä ni üzgärmi. Şulay da, räsmi propaganda cämäğatçelek fikerenä şaqtıy yoğıntı itä. Misal öçen, Estoniä belän Gruziä xäzer doşman isemlegenä kergän.

Qaya qarama doşman

İkençe yıl rättän rusiälelärneñ kübese töp doşman dip AQŞnı atağan. Cawap birüçelärneñ 33.3% AQŞnı Rusiäneñ doşmanı dip sanıy. Uzğan yıl bu san 0.5% kimräk bulğan. Doşmannar isemlegendä ikençe urında Gruziä – 31%. Uzğan yıl ikençe bulğan Estoniä xäzer bişençe urında – 13.3%. Öçençe, dürtençe urınnarda Ukraina belän Latviä – 18% çaması.

Rusiälelär öçen doşmannar Yewropa illäre arasında da bar: Angliä – 6.6%, Germaniä – 3.8%, İtaliä – 1.1%, Fransiä – 0.7%.

İslam illäre arasında da doşmannar bar: Äfğanstan, İran häm Ğıyraqnı doşman dip 6% respondent atağan.

Rusiäneñ bu dönyada doşmannarı ğomümän yuq dip soralğannarnıñ ni barı 4.5% äytkän.

Xalıq fikeren kem tudıra

Sotsiologlar fikerençä, xalıqnıñ çit illärgä mönäsäbäte xalıqara mäsälälär niçek yaqtırtıluğa turıdan-turı bäyle. Misal öçen, Gruziägä qarata mönäsäbät Abxaziä tiräsendäge nizağ arqasında naçarayğan. Sovet soldatı häykälen küçerü tiräsendäge ğawğa beraz tınğannan soñ, Estoniägä qarata tiskäre mönäsäbät beraz yaxşırğan.

Belgeçlär fikerençä, xalıqnıñ fikeren räsmi säyäsät häm mäğlümat çaraları bilgeli. Säyäsi texnologiälär üzäge vitse-prezidentı Aleksey Makarkin süzlärençä, “AQŞ Rusiäneñ tarixi köndäşe”, läkin monnan tış başqa “borçıldırğıçlar” da bar, misal öçen, NATOnıñ kiñäyüwe, AQŞnıñ raketa qalqanı.

Şul NATOnıñ kiñäyüwe arqasında rusiälelär Gruziä belän Ukrainanı yaratmıy. Baltik illäre belän ikençe dönya suğışına häm ğomümän, SSSR tarixına törle qaraşlar talaştıra.

Duslar kem?

Duslarğa kilgändä, uzğan yıl belän çağıştırğanda isemlek üzgärmägän diärlek. Soralğannarnıñ kübese – 35.3% Rusiuäneñ dustı dip Belarusnı atağan. İkençe urında Qıtay – 18%. Uzğan yıl ikençe bulğan Germaniä bıyıl öçençe urında – 16.1%. Başqa duslar arasında Ärmänstan – 12.7%, Fransiä – 9.4%, İtaliä – 9.1%. Gruziä belän Amerikanı dus dip 2.8% häm 4.4% atağan.

“Belarus belän mönäsäbätlär is kitärlek bulmasa da, ul bezneñ berektäş, - di Makarkin. – Ukrainadan ayırmalı bularaq mäğlümat çaralarında Belarusqa mönäsäbät uñay. Ä menä äflisun tösle Ukrainanı Könbatışqa başın borğan öçen yaratmıylar.”

Tikşerüne ütkärgän belgeçlär äytüençä, rusiälelärneñ çit illärgä mönäsäbäte yıldan yılğa ällä ni üzgärmi. AQŞ, Germaniä, Qıtay, Belarus kebek illär yaqınça şul uq kürsätkeçlär alıp kilä. BDB illäre institutı mödire urınbasarı Vladimir Jarixin süzlärençä, “çit illärgä qarata mönäsäbät bu illärneñ xalıqlarına tügel, ä citäkçelärenä qarap bilgelänä”.
XS
SM
MD
LG