Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 09:48

Säddämneñ mäxkämä utırışı kiçekterelde


Ğıraqnıñ bärep töşerelgän diktatorı Säddäm Xösäin östennän bügen yañartılırğa tieşle mäxkämä protsesı 29nçı ğıynuarğa kiçekterelde dip xabär itelde.Mäxkämä süzçese kiçekterü säbäben şaxitlärneñ äle dä çit ildä buluı belän añlattı Nigezdä kiçekterü turındağı belderü, başxakim Rizqar Möxämmd Aminnıñ çigenep urınına sonğı mizgeldä yañasınıñ bilgelänüe säbäple kilep çıqqan bäxäs waqıtına turı kilde.

Xakim Amin Säddäm häm anıñ belän bergä ğäyeplänüçelärgä mäxkämä zalında ozın şiqäyätlär, yarsulı çığışlarğa röxsät itä, ul artığı belän yomşaq xakim dip tänqitlängäne öçen ğıynuar başlarında urınınnan kitkän ide. Düşämbe könendä anıñ urınına şulayuq körd bulğan Rauf Abdel Rahman waqıtlı xakim itep bilgelände. Barğan mäxkämä protsesında Säddäm häm 7 keşe Ducail awılında şiğılarnı küpläp üterüdä ğäyeplänä. 1982.yılda Ğıraq citäkçese Ducailgä yasağan vizit waqıtında oyışıtırılğan atentattan isän qala.Şunnan soñ ul awıl xalqın cazalap bik küp şığını ütertä. Xakimneñ çigenep yañasınıñ täğäyenlänüe mäxkämäneñ ğädellege turında soraular tudıra. Advokatlar üterelde. Şulayuq mäxkämä zalında ğäyeplänüçelär aqırıp baqırdı. Misal öçen dikäber ayında Säddäm:

Aqyort yalğan söyli. Alar yalğançı. Alar dänyada in zur yalğançı, böten keşe belä. Alar Ğıraqta ximik qorallar bar dip äyttelär, Ğıraqnıñ terrorizm belän bäylenşe bar dip äyttelär . Alar Ğıraqta andıy ber närsä dä taba almadı.

Menä şundıy çığışlarğa mömkinçelek birgän öçen Amin häm Ğıraqta häm çit ildä nıq tänqitlände.Dikäber ayında Bagdadqa kilgän AQŞ Senatı Yustitsiä komitetı citäkçese Arlen Specter Saddamğa mäxkämädä östenlek itergä räxsät itä, mäxkämä Säddämneñ açu şikäyätlären beldergän forumğa äylängän dip Aminnı ğäyeplägän ide. Ğıraq Yuğarı cäza Mäxkämäse Amin şäxsi säbäplärdän çigende dip belderde. Londonda çığa torğan Äl şarq äl Awsat isemle basma bügen Aminğa yaqın çığanaqlarğa tayanıp, ul mäxkämä zalında qatıraq bulırğa tieş digän säyäsi basım säbäple çigende dip yazıp çıqtı. Amin üze bu ay başlarında radiobıznıñ Ğıraq bülegenä birgän ängämädä ğäyeplälärneñ qılanışlarına beräw dä şaqqatmasqa tieş digän ide. Amin:

Keşelär Ğıraqta ğädi mäxkämä protseslarınıñ niçek baruın belsä ide,mäxkämä zalındağı xällärne kürsä, işetsä ide, däğwaçı ,şiqäyätçelär arasındağı sügenü, kimsetü süzläre .. alar qayçaqta mäxkämäne dä sügä. Bu däğwäçelärneñ kierenke ruxi xälläre säbäple kilep çığa .Minem qaraşımça bu qanunğa qarşı . Normal tormışta da sügenü qabul itelmäslek närsä ä inde mäxkämä zalında bötenläy .Ämma şulay da andıy xällär bula ozaq yıllar eşlägän täcribäle xakim bularaq äytä alam üzemä dä yünältelgän sügenülär işetkän bar.Bu mäsäläneñ, Säddäm süzläreneñ küpertelüenä, ul turıda şau şu qubuına şaqqatam.

Aminneñ çigenüennän soñ urınına anıñ urın basarı şığı xakim täğäyenlänergä tieş ide. Ämma anıñ ber waqıtnı Baath partiäse äğzası buluı turında ığı zığı barğannan soñ nixäyät kiçä Haläpçedä tuğan körd Abdel Rahman baş xakim itep bilgelände. Säddäm 1988 nçe yılda Haläpçädä 5meñ kördne gaz belän ağulap ütertkän ide. Abdel Raxman ğailäseneñ äğzaları da şunda häläk bulğan. Säddäm Haläpçä cinayäte öçen başqa mäxkämä aldına çığarıla ala älbättä. Çönki tänqitläwçelär Abdel Rahman ul awıl keşese bitaraf bula almas di.Amin mäxkämägä çittän täsir itelä yäki xakimnär bitaraf tügel digän barlıq ğäyepläwlärne kire qaqtı. Säddam Xösäin häm 7 keşe Ducail awılında 140 şığını ütertüdä ğäyeplänä.Cinayät eşe 19.üktäberdä quzğatıldı. färidä xämit
XS
SM
MD
LG