Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 22:50

İkençe möselman qorıltayına 100 yıl


Yöz yıl elek Peterburgta Rusiä möselmannarı partiäseneñ ikençe qorıltayı uza. İske stil belän 13-26 ğinwarda, yañaça 28 ğinwar-3 fevraldä. Başlap yörüçelär, oyıştıruçılar başlıça tatar zıyalıları bula. Qorıltay da şul citäkçelärneñ berse, Ğabderäşit İbraimovnıñ, fatirında ütkärelä.

Rusiä räsmi dairäläre fikerençä, Ğabderäşit İbrahimov panislamizm ideyälären propagandalanuçılarnıñ berse sanala. Häm şunlıqtan anıñ iseme ozaq yıllar onıtılıp tora. Soñğı yıllarda xalqıbızğa qaytarılğan şäxeslär isemlegendä Ğabderäşit İbrahimov ta bar. 2002 yılda çıqqan "Tatar ensiklopediä süzlege", mäsälän, Ğabderäşit İbrahimov turında menä nindi mäğlümatlar birä: "Ğabderäşit İbrahimov- cämäğät, säyäsät häm din eşleklese, publitsist, näşir, möxärrir. 1857 yılda tuğan. 1885-92 yıllarda Tubıl gubernasında imam, mödärris. 1892-95 yıllarda Orenburg möselman Diniä näzarätendä qazıy. "İttifaq äl- möslimin" partiäse Üzäk komitetı äğzası. 1921 yıldan emigratsiädä, 1933-tän Yaponiädä, Tokio cämiğ mäçete imamı. Könyaq-könçığış Aziädä islam dinen taratu tarixına häm tatar xalqınıñ säyäsät tarixına qağılışlı kitaplar avtorı. 1944 yılda wafat bula häm Tokioda cirlänä».

Kraeved Älmira xanım Tahircanova, arxivlarda utırğanda, möselmannar partiäseneñ ikençe syezdına qağılışlı şaqtıy qızıqlı materiallarğa tap bula. Bügen Älmira xanım üze belgännärne «Azatlıq» radiosı tıñlawçılarına da işetterergä buldı.

1914 yılnıñ yünedä Peteburgta uq möselmannarnıñ tağın ber qorıltayı uza. Ä ul qorıltaynıñ qararları tormışqa aşuğa Berençe bötendönya suğışı qomaçawlıy.

Gölzadä Kamalova, Sankt-Peterburg

XS
SM
MD
LG