Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 21:30

Törkiädä oppozitsiä belän xökümät ber-bersen korrupsiädä ğäyepli


Oppozitsiä belän xökümät arasında ber-bereñne korrupsiädä, baylıq yäşerüdä ğäyepläw kiñ küläm mäğlümät äsbablarınıñ töp temasına äwerelde disäk xata bulmas.

Finans ministrı Kemal Unakıtan ütkän atnada oppozitsiädäge iñ zur partiä Cömhuriät Xalıq Partise (CXP) liderı Deniz Baykalnıñ ifrat däräcädä baylığı bar dip beldergäç, ul da anı pozitsiäse belän yawızlanuda, yäğni şäxeslärneñ finans serlären faş itüdä ğäyeplängän ide. Monnan soñ, CXP alay bulsa Premier Erdoğan da üz baylığınıñ ni xätle buluwın äytsen digän kampaniä başlatqaç, Premier kiläse sişämbe, 1 Fevraldä mätbuğatqa bu turıda belderäçäkmen disä dä, soñğaraq jurnalistlar min äytkänne yalğış añlağannar, qanunnar şäxsi baylıqlarnıñ külämen yäşeren totunı quşa dip, üzenä kürä bik säyer ber yul sayladı. Ä oppozitsiädäge waq ber partiä bulğan Anavatannıñ lidäre Mumcu isä üz baylığın iğlan itep säyäsi säxnägä ütä kürenmälek kiterep tegelärgä ürnäk buldı. Tege yaqtan Erdoğan CXP-en dönyada berdän ber bankası bulğan säyäsi partiä dip ğäyepläp, anıñ da yarasına toz saldı.

Finans ministrı Kemal Unakıtan isä İstanbulnıñ Anatoliä öleşendä Buğaz qarşındağı Çamlıca tawında urnaşqan ike kotejınıñ beren röxsätsez saldırğan buluda ğäyeplängäç, bere zilzilädä bolay da zian kürgän ide, ikesen dä süterräçäkmen dip üzenä kürä kire adım attı. Unakıtanıñ ziräk bere buluwı här kemgä diärlek mäğlüm. Anıñ üze genä tügel, ä ulı Abdullah Unakıtanıñ da, atası kebek ziräk buluwı bu atnada tağı ber märtäbä añlaşıldı. Çönki xökümätneñ ber kürsätmäse belän räsmi dairälärdä qabıqlı yomırtqa qullanunı tıyıldı. Qoş kizüwe xäläkätennän soñ Avropa Berlegendä bulğanı kebek Törkiädä dä tik qabığınnan ärçelep, pasterizatsiälängen ağı häm sarısı berberennän ayrılğan räweştä mäxsus karton sawıtlarda satılğan yomırtqalarnı qullanu tärtibe kertelärgä telänä. Vatan gazetasınnan Aylin Löleneñ yazuwınça, menä Abdullah Unakıtanıñ bolarnı eşläp çığarğan ike zavodı bar ikän häm Törkiädäge pazarnıñ 90 protsentı anıñ qulında. Dimäk Abdullah Unakıtan qoş kizüwe xäläkäteneñ kiläçägen aldan uq kürgän. Şiksez qoş kizüwe xästalığın Finans Ministereneñ ulın bayıtu öçen tapmağannardır. Bälkim Tamiflu digän därüne küpläp satarğa teläwçelärnäñ dä bu eştä barmaqları bardır dip uylawçı başları qaqşagnarnıñ buluwı da ixtimal.

Ämma Unakıtannıñ ulınıñ ziräklege monıñ belän genä çiklänmi. Bit ul 2003 yılda bik az salım tüläp 4 meñ 400 tonna kukuruz import itep, yaman niätlelärneñ äytüwenä kürä, 360 milliard lira qazanğan ide. İxtimal bu da ğäybät. Mäsälägä başqaça bäyä birsäk, menä balasın qayğırtqan ber atanıñ igelege, ürnäk alası ğına qala dip äytergä dä mömkin.

Bu atnada Xalıqara İmmigratsiä Oyışmasınıñ raportı Törkiäne beraz ğäyeptä dä qaldırdı. 1 Fevraldä Radikal gazetası “Qol bazarı aqçanıñ kirägen birä”, Hürriyet gazetası isä “Fäxişälär yuğarı belemle” digän xäbärläre belän menä şuşı mäsälägä tuqtaldılar. Radikal Törkiädä çit il seks qolları bazarı yılda 3 milliard 600 million dollarğa ireşte, şuşı säwdäne alıp barğannarnıñ nibarı 9% qına Töreklär, ä çit il xatın qızları ğomumän üz illäreneñ watandaşları tarafınnan bu eşkä yä aldatılıp yä köçläp kertelä, dip yaza. Fäxişälärneñ 40%-nıñ balası bar. İñ küp faxişä Ukrainadan kilä, 31%. Añarğa çiratı belän Moldova, Rusiä, Qırğızıstan, Rumaniä häm Üzbäkistan iyärä. Şuşı xatın-qızlarnıñ 33 %-ı İstanbul, 25%-ı Antalya, 16% Ankara häm qalğannarı Törkiäneñ başqa urınnarında xönärlären alıp baralar. Küpçelege-55 % 18 belän 24, 25% 25 belän 30 yäşlärdä ikän. Şuşı illärneñ citäkçeläre üz xalıqlarına keşeçä yäşäw mömkinlege tudıra almağanlıqtan menä mondıy ayanıç xällär barlıqqa kilä dip äytsäk beraz döreslekkä turı kiler mikän?

Äxtäm İbrahim, İstanbul
XS
SM
MD
LG