Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 23:40

Çäçän seprataisları citäkçese çit illärdäge ministrlarnı almaştırdı


Çeçen köräşçeläreneñ-separatistlarınıñ citäkçese Abdul Xalim Sadulayev çit illärdäge ölkän väkillärne almaştıruın belderde. Şuşı üzgäreşlär näticäsendä Londonda yäşävçe Axmäd Zakayev premier urınbasarı postın yuğalttı. Ber ük vaqıtta Sadulayev barlıq ministerlär Çeçnädä bulırğa tieş digän kürsätmä dä birgän dip belderelä.

Bu xaqta Çeçen separatistlarınıñ säxifäsendä 6-nçe Fevraldä iğlan itelde. Çeçenpress. co. uk. säxifäsendä Sadulayev bu üzgäreşlärne döşmannar üz propogandasında ekzildäge xökümät turında söylämäsennär öçen kertkän dielä. Şuşı üzgäreşkä kürä, Zakayev premier urınbasarı urnınnan buşatılğan , läkin mädäniät ministere postın saqlap qalğan. Şulay uq çit ildä yäşävçe Movladi Udugov ta informatsiä ministere vazıyfasınnan buşatılıp milli informatsiä xezmäte başlığı itep bilgelängän. Fransiädä yäşävçe başqa ber väkil Umar Xanbiev sälämätlek ministere postınnan buşatılğan. Sadulayevneñ kürsätmäsenä esasän, Zakayev häm AQŞta säyäsi qaçqınnar xoquqı alğan tışqı eşlär ministere İlyas Axmädovtan tış qalğan barlıq ministerlär Çeçnädä yäşärgä tieşlär ikän. Zakayev radiobıznıñ Tönyaq Kafkaz redaksiäsenä birgän ängämäsendä , şuşı üzgäreşlär citäkçelekne nığıtunı maqsät itep quya dip belderde.

"2005-çe yılnıñ Avgustında yaña xökümät strukturasında tışqı häm humanitar mäsälälärne üz eçenä alğan yaña bülek buldırıldı . 2005-nçe yılnıñ Avgustndağı färmanğa esasän, biş altı ministerlekne berläştergän şuşı bülek öçen cavaplılıq miña birelde. Şuşı bülek tözelgändä , ministerlär çit illärdä üz eşlären näticäle başqarırlar dip uylandı. Läkin, soñğı ike-öç ayda bu plannıñ realistik bulmauı açıqlandı. Annan başqa ildäge säyäsi häm xärbi vazğiät tä üzgärde. Xäzerge üzgäreşlär Çeçnädä eşlävçe ministerleklärneñ, ministerlärneñ häm xökümät väkilläreneñ rolen nığıta. Näticädä ölkän xökümät citäkçeläre öydä eşliäçäk . Xäzerge färmannıñ maqsäte dä bu."

Zakayev xökümätkä östämä üzgäreşlär kerteler dip kötüen dä belderde. Çeçenpress säxifäseneñ fikerençä, xäzerge üzgäreşlärgä, Zakayev belän Udugov arasındağı bäxäs tä säbäp bula ala. Udugov Çeçen köräşçelären xalıqara qanunnarnı häm Könbatışnıñ demokratik standartların kire qağarğa çaqıra. Zakayev moña qätği qarşı çığa. Qayber säyäsi küzätüçelärneñ fikerençä, Zakayevneñ kileşüçän fikerläre anıñ premier urınbasarı postınnan çitlätelüenä säbäp bulıp tora häm Çeçen citäkçelege radikalıraq yulğa basa . Zakayev uzğan yılda Rusiä köçläre tarafınan üterelgän Çeçnäneñ elekke prezidentı Masxadovnıñ yaqın keşese ide. Masxadov Mäskäv belän söyläşülär alıp barırğa äzer tora ide. Masxadov üterelgännän soñ, anıñ urnına bik ük tanılmağan ruxani Sadulayev quyıldı häm ul yäşerenep yäşi. Mäskävdäge Carnegie Üzägeneñ Kafkaz mäsäläläre buyınça belgeçe Aleksey Malaşenko öçen Zakayevne çitlätü kötelmägän vaqiğä bulmağan. Anıñ süzlärençä, Mäskäv belän solıx söyläşüläreneñ uñışsızlığı Zakayevne ütkännen keşese xälenä kiterde.

"Anda yaña şäxeslär öskä çığa. Alar bälkim radikalıraqtır da. Alar üz aktivlıqların Çeçnä belän genä çiklämiçä, böten Tönyaq Kafkazda xäräkät itärä telilär. Şul säbäple Zakayev ütkänneñ keşese. Ul Masxadov belän bäyläneşe bulğan häm söyläşü mömkinlege bulğan çornıñ keşese. Xäzer inde söyläşü mömkinlege yuq."

Mäskäv Zakayevne xalıqara terrorçı dip tamğalap, anıñ üzenä tapşırıluın taläp itsä dä, Britaniä mäxkämäläre säyäsäi qaçqınnar xoquqın alğan Zakayevne Rusiägä tapşırunı kire qağıp kildelär.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG