Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 09:02

Kosovonıñ statusı turında söyläşülär başlandı


Bügen Venada Kosovonıñ kiläçäktäge statusı turında söyläşülär başlandı.Bmo aradaşçısı Finlandiäneñ eleke prezidentı Martti Ahtisaari qaramağındağı turıdan –turı söyläşülärgä serb häm alban törkemnäre qatnaşa.Xalıqara cämäğätçelek Serbiä ölkäse Kosovoğa bäysezlek birüne yaqlıy .Kosovo ölkäse yaqın kiläçäktä dönyanıñ in yaña bäysez däwläteme bulaçaq?

NATO hava köçläreneñ Kosovonı bombalap serb köçlären ölkädän çığıp kitergä mäcbür itüenä 7 yıl ütkännän soñ bügen ölkäneñ sonğı statusı turında söyläşülär başlandı. Söyläşülär aylarça däwam itäçäk dip kötelä , bügen ike könlek berençe raund başlandı. Kosovo elemtä törkeme -ul Britaniä, Fransiä, Germaniä, İtalia Rusiä häm AQŞ tan tora. Alar Belgradqa ölkäneñ bäysezlegen teläwlären añlattı inde Xalıqara cämäğätçelek şulsanda Serbiäneñ traditsion berektäşe Rusiä dä Kosovo nizağınıñ xäl qılınuın teli häm in yaxşı çara bularaq ölkägä nindidier sort bäysezlek birügä basım yasıy .Xalıqara Krizis Törkememeñ Kosovo ofisı başlığı Alexander Anderson bügen radiobızğa Priştinadan birgän ängämädä:

Sonğı aylarda AQŞ. Britaniä häm Yevropa Berlege Belgradqa Kosovonıñ bäysezlege in yaxşı näticä bulır ide, söyläşülärdä Kosovo serbları öçen in yaxşı xäl çarasın tabu öçen tırışırğa tieşbez dip Belgradqa söyläp kiläbez .Räsmi Belgrad moñı kire qağa.Bügenge söyläşülär menä şundıy atmosferada başlandı.

Belgrad Kosovoğa bäysezlek birüne ber qayçan da yaqlamadı , närsä üzgärde soñ ?

Anderson törle faktorlar kiterä. Xalıqara cämäğätçelek ayrım alğanda Yevropa Balkan baqçasın tärtipkä salu belän qızıqsına. Berlek Xorvatiä belän äğzalıq söyläşüläre başlağan. Ul Makedoniäne äğzalıqqa namzät dip tanıdı häm Serbiä, Bosnia belän xezmättäşlek kileşüläre tözede. Bolgarstan wä Rumıniä kiläse yılda yäki 2008dä Berlekkä äğza bulırğa tieş. Bu kontekstta Kosovo betmägän eş bulıp tora.

Xalqınıñ 90%tı alban bulğan ölkädä 2004nçe yılda etnik çualışlar qabındı , bu inde xalıqnıñ waqıtlı BMO administratsiäsennän tuyğan buluına işarä. Etnik albannar ölkä statusınıñ xäl qılınuın taläp itä. Näticädä Rusiäneñ Elemtä Törkemeneñ başqa äğzaları belän şuluq pozitsiägä küçüe häm Serbiäneñ Kosovo öçen ber dä praktik bulmağan täqdimnär kertüe bäysezlek öçen konsensusqa kiterde. Anderson süzlärençä , Bügen bez Kosovo albannarı Serbiä parlamentına çaqırılır dip küz aldına kiterä dä almıybız. Anda xalıqnıñ 40%tarafınnan yaqlanğan albannarğa qarşı radikal partiä utıra . Serbiä-Çernororie berektäşlegenä küz salsaq , Çernogoriä Serbiädän ayrılırğa tora . Belgrad misal öçen Kosovonıñ BModa urını bulmasqa,çittä añı Serbiä wäkillek itergä tieş digän täqdimnär kertte. Anderson Xalıqara Cämäğätçelek andıy täqdimnärne ber dä xuplamıy dide

Ämma Elemtä Törkemeneñ äzğaları Kosovoğa bäysezlek birü Serbiädä säyäsi tängällekne boza häm xakimiätkä ultra millätçelärneñ kilüenä säbäp bula ala digän Belgrad argumentı mantıqlı bulsa da , qıyın mömkinçeleklär aldında qalğan törkem bäysezlektän başqa yul yuq di Belgrad söyläşülärne taşlap kitsä , ul çaqta xäl çarasın qabul itergä tieş bulaçaq. Ämma sonğı çiktä Berlekkä qabul itelü Belgrad öçen cälep itüçe häm ul söyläşülärdä qalır dip ömed itelä.

Älbättä küp kenä mäsälälär xäl qılınırğa tieş. Misal öçen Kosovodağı serb azçılığına küpme aftonomiä bireläçäk, bäysezlektän soñ xalıqara cämäğätçelekneñ role häm başqaları . Anderson Priştinağa sonğı çiktä bäysezlek birelsä dä aña bik küp şartlar da quyılaçaq di.Elemtä törkeme barlıq mäsälälär yıl azağına qädär xäl qılınırğa tieş dip belderä.Kosovonıñ yaña statusı turındağı rezolutsiä BMO İminlek Şurasına tapşırılırğa tieş. färidä xämit
XS
SM
MD
LG