Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 14:51

BMO keşe xoquqları komissarı Tönyaq Kafkazda säfärdä


BMOnıñ keşe xoquqları buyınça Yuğarı komisarı Louse Arbour İnguşetiädän Çeçnägä kilde. Ul Tönyaq Osetiada da bulğannan soñ prezident Putin häm tışqı eşlär ministere Lavrov belän Mäskävdä oçraşaçaq. Louse xanım İnguşetiädä Tönyaq Osetiädäge konflikt säbäple qaçıp kitkän inguşlar yäşägän qaçqınnar lagerında da buldı.

Arbour şuşı vizitı vaqıtında Rusiäneñ bu töbäklärendä keşe xoquqlarınıñ torışın tikşerä. Anıñ 23-nçe fevralgä planlanğan Putin häm Lavrov belän söyläşüläre dä ciñel bulmayaçaq. Rusiä tışqı eşlär ministerlegeneñ süzçese Mixail Kamınin 17-nçe fävraldä , Putin belän Lavrov Arbourğa keşe xoquqları mäsäläsenä säyäsi tösmer birelä häm ike törle ülçäv qullanıla digän Mäskävneñ qaraşın azsızıqlıuyaçaqlar dip belderde. Rusiä qayber Könbatış illären Çeçen separatist citäkçelären üzenä tapşırmauın tänqitläp kilä. Şulay uq üzeneñ Çeçnädä qatı qul politikasın alıp baruına töbälgän täqnitlärne kire qağa, monı bandit häm terrirçılarğa qarşı köräş belän aqlıy. Arbor kiçä İnguşetiädä çaqta Tönyaq Kafkazda keşe xoquqlarınıñ torışın tikşerde, cirle parlamentarlar, prezident häm keşe xoquqları akvistlar belän oçraştı. Arbour belän bulğan oçraşuda qatnaşqan Memorial Oyışmasınıñ İnguşetiä bülege xezmätkäre Usam Baysayev, radiobızğa, oçraşu ber säğätkä kenä suzıldı häm tävsille söyläşep bulmadı dide.

"Bez Çeçnä häm İnguşetiädä eşlängän cinayätlärne östän genä küzdän kiçerä aldıq. Anıñ ber sorau sorarğa da vaqıtı bulmadı.Anıñ funksiäsen küz aldında totqanda , ul Rusiä tışqı eşlär ministerlegenä aña keşe xoquqları bozılğan qorbannar häm keşe xoquqları aktivistları häm şunnan soñ xakimiätlär belän oçraşu öçen küberäk vaqıt birelsen öçen basım yasauın kötär idem. Andıy keşelär belän oçraşu anıñ vazıyfası."

Yuğarı komisar Tönyaq Osetiädän quıp çıarılğan meñärlägän qaçaq yäşävçe Gamurziyevo auılında bulıp alarnıñ xäle belän tanıştı. Alar İnguşetiä Tönyaq Osetia qorallı konfliktı näticäsendä 13 yıl elek qaçıp kitkännär ide. İnguşetiädä çeçen qaçqınnarı da bar. Alarnıñ sanı 13 meñ belän 30 meñ arasında dip xisaplana. Bu xaqta häm cirle häm federal xakimiätlär tögäl mäğlümät birmi. İnguş xakimiätläre lagerlarnıñ barısın da yabıp, andağı çeçennärne kire Çeçnägä cibäreregä teli. Kreml Çeçenädä vazğiät normallaştı dip däğvä itä. Arbour bügen Çeçnägä kilde häm anda Mäskäv yaqlı prezident Alu Alxanov häm şulay uq Mäskäv yaqlı xökümät başlığı vazıyfasın ütävçe Ramzan Qadırov belän oçraştı. Ul Çeçnädä keşe xoquqlarınıñ bozıluına borçıluın belderde. İminlek köçläreneñ qulğa alınğanarnı iqrar ittertü öçen eskänçä qullanuın häm keşe urlaularnıñ dävam itüen azsızıqlap ütte.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG