Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 03:34

Açıq mikrofon: Soñğı tapqır nindi kitap satıp aldığız, uqıdığız?


3 mart xalıqara yazuçılar köne. Bu kön 1986 yıldan birle bilgeläp ütelä. Xalıqara cämäğätçelek yazuçılar könendä dönya yazuçılarınıñ üzara xezmättäşlege häm icat irege öçen çığış yasıylar. Yazuçılar tatarda da küp. Oyışmaları da bar. Tatarstan yazuçılar berlegendä genä dä 300 dän artıq yazuçı isäplänä. Döres, bu oyışmağa qarata tänqit süzläre dä yış yañğırıy. Mäsälän, İdel jurnalınıñ soñğı sanında, Qazan däwlät universitetı studentı Läysän Möğtäsimova, Yazuçılar berlegendä yäşlärneñ az buluı, yäşlär öçen ädäbi premiälär bulmawı kebek mä’sälälär kütärep şaqtıy zur yazma belän çığış yasadı. Yazuçılar berlege tatarlarda inde 70 yäşlek bulsa, qäläm iäläreneñ tağın ber oyışması bar, anısı, PEN-klub. Bu xalıqara oyışma. Häm şaqtıy tä'sirle sanala. Yazuçılar köne dä şuşı xalıqara oyışma cıyını buyınça 20 yıl buyı uzdırılıp kilenä. Rusiädä ike genä Pen üzäk bar, berse Mäsäküdä, urıs yazuçıların berläşterä, ikençese Qazanda. Nigezdä tatar yazuçıları anda. Xalıqara PEN üzäk qağidäläre, ber ildä ikedän artıq bülekçä bula almağanın raslıy. Tatar PEN-klubına bıyıl un yıl tula. Alar bu datanı közlegen bilgeläp ütärgä cıyınalar. Menä şulay itep, tatar yazuçıların ike oyışma berläşterä. Rusiä yazuçılar berlege berniçägä tarqalıp betkän çorda, Tatarstan Yazuçılar berlege dä, anıñ belän iñgä-iñ eşläwçe PEN üzäk tä icatçılar arasında tarqawlıqqa yul quymadı. Monısı niçawa. Läkin, qayber yazuçılar Sovet imperiäse çorında östäl tartmasında äsärlären saqlar öçen yazğannar. Nu bastırıp bulmağan. Xäzer räxim it, bastırıp ta bula. Läkin, tatar icatçılarınıñ äsärläre bu oçraqta şürleklär öçen yazıla dilär qayberäwlär. Öydäge şürleklär dä tügel, ä kibet kiştäläre öçen. Xalıq kitap uqudan bizde dilär. Bu çınlıqqa niqädär turı kilä. Azatlıqnıñ comğadağı Açıq mikrofon säxifäse şul xaqta.

p>Kitap alğanım yuq. Gäzitlärne dä almıym. Waqıt yuq!

-Min kino ğına qarıym.

-Miña xäzer 54яшь, närsä uqıym inde min? Min luçşe yaratıp tatar tapşıruların, spektakl'lären qarıym.

-“Ädämnär” äsären uqıdım. Tik kem yazğanı ğına xäterdä tügel äle.

-“Kommersant”, ”Komsomolskaya pravda”, “Sport” kebek gäzitlärne daimi räweştä alıp yaratıp uqıym.

-Soñğı tapqır tatar äkiätlären uqıdım min. Balağa. Ä bolay kitap uqığanım yuq. Bik siräk kenä tatarça, rusça kitapların alam. Ä menä elek, yäş çaqta, bik küp uqı idem min.

-Meditsinağa qağılışlı kitaplarnı ğına uqıym. Min bit mäktäptä rusça uqıdım, şuña kürä miña tatarça uquı bik awır.

-Küptän tügel Aydar Xälimneñ kitabın alıp uqıdım. Äle menä Waxit İmamovnıqın alırğa cıyınıp yörim. Bu ike avtor da Çallınıqı. Şunı äytäsem kilä - nigäder soñğı waqıtlarda Qazan yazuçılarınıñ tatar kitapları bik kürenmi. Gäzitlär? Böten tatar gäzitlären yaratıp uqıym.

-“Veroniqa reşayıt umeret” digän kitapnı alıp uqıdım. “Aqtanış tañnarı” gäziten küptän tügel aldım.

-Kitaplarnı uqığanım yuq. Ä gäzitlärne daimi alam - “Argumentı i faktı”, “Watanım Tatarstan”, “İzvestiä” häm başqalar.

Al'bina Zäynulla

Räfis Cämdixan

XS
SM
MD
LG