Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 03:07

Rusiä BMO İminlek Şurasında İranğa qarşı çikläwlär turında süz alıp barırğa telämi


Berläşkän Millätlär Oyışmasındağı Rusiä daimi wäkile Andrey Denisov Mäskäw aşığıç räweştä İran turında BMO İminlek Şurası belderüe qabul itü zarurlığı yuq dip isäpli dide. Denisov şulay uq Rusiä ul belderüdä bernindi çikläwlärneñ dä telgä alınuın telämi di. Denisov Azatlıq radiosı sorawlarına cawaplarına cawap birde

Azatlıq: BMO İminlek Şurasınıñ daimi bulmağan äğzaları İran turında resolütsiä ölgesen äzerläwgä ni däräcädä qatnaşa?

Denisov: Alar tulısınça qatnaşa. Şuranıñ barlıq 15 äğzası da qatnaşa. Oçraşular bügen dä, bälki irtägä dä bulır.

Azatlıq: Daimi bulmağan qayber äğzalar baştaraq söyläşülärdä qatnaştırılmawların oşatmağan ide. Bu üzgärdeme?

Denisov: Berençedän wäzğiät tulısınça üzgärde. İkençedän andıy wäzğiät bulmadı da. Tema bik näzberek bit. Ul küp illärgä qağıla. Şuña kürä iminlek şurası äğzalarınıñ aña iğtibarı yaxşı añlaşıla. Ämma xikmät anıñ nindider çiklängän formatta qaraluında tügel. Bu oçraqta 5 daimi äğzası arasında. Şulay kilep çıqtı. İnde küptännän, soñğı aylarda, häm xätta yıllarda bu yünäleştä aktiv eşlägän törkem barlıqqa kilde. Anda 5 il tügel, 6 il. Altınçısı Germaniä. Yewropa öleşen 3 yıl diärlek İran belän turıdan turı söyläşülärdä qatnaşıp kilgän 3 yewropa ile wäkillek itä.

Azatlıq: Uzğan atnada BMOdağı Qıtay ilçese Wañ Guangya belän niçä märtäbä oçraştığız?

Denisov: Bu sorawğa cawap birä almıym. Bu ser saqlaw tügel. Aña cawap birü mömkin tügel. Barlıq 5 äğza belän, şul isäptän Qıtay ilçese belän dä bez härkön, bergä kiñäşmälärdä utırıp, oçraşıp, tege-yä bu tema turında söyläşkändä berniçä märtäbä aralaşabız. Ä ayırım maxsus ber oçraşu da bulmadı.

Azatlıq: İran mäs''äläsendä Qıtay belän Rusiäneñ qaraşı bertörle buluı mäğlüm. Berär ayırmalıq barmı?

Denisov: Açıqça äytkändä min Qıtay pozitsiäseneñ Rusiä qabul itmägän ber öleşen dä belmim. Hämmä närsä açıq. Bernindi yäşerü tırışlığı yuq. Qıtay da Rusiä dä İrannıñ atom programmasına bäyle tärräqiätkä reaksiädä İminlek Şurasınıñ maqsatı atom texnologiälären taratmaw turında kileşülärneñ ütälüen tikşerü öçen BMO tarafınnan tözelgän Xalıqara Atom Energiä İdaräsen köçäytü häm yaqlaw dip isäpli.

Azatlıq: Rusiä İranğa qarşı çikläwlär mäs''äläsen nindi şartlarda qararğa mömkin?

Denisov: Bernindi şartlarda da. Bez baştan yuq, häm bez genä dä tügel, mäs''älän Yewropalı partnerlarıbız da, bu turıda härtörle söyläşüne kisken kire qağabız. Bu şul qädär näzberek mäs''älä ki, aña alay alay abstrakt räweştä, berär qız Wälineñ aqçası kübräk bulsa aña kiäwgä çığar idem, ä bolay çıqmıym gidän kebek itep qararğa yaramıy. Yuq, bu bötenläy başqa oçraq. Bu oçraqta säbäp bulmıy torıp bernindi süz alıp baru mömkin tügel. Xäzer xätta bu turıda süz alıp baru öçen dä säbäp yuq.

Azatlıq: Rusiä tışqı eşlär ministrı Sergey Lavrov ber atna çaması elek İminlek Şurasında İran mäs''äläsen qaraw deja vu yäğni elegräk bulğan waqıyğalarnıñ qabatlanuı kebek toyıla digän ide. Ul 2003-nçe yılda Ğiraqqa ğäskärlär kerü aldınnan bulğan waqıyğalarnı küz aldında tottı. Sezgä dä deja vu kebek toyılmıymı bu?

Denisov: Yuq. Bu härkemdä üzençä. Mäğlüm ki Sergey Viktoroviç çınnan da 10 yıl buyı biredä daimi wäkil buldı. Häm bu oçraqta añlawımça üzeneñ şäxsi tä''sirlären belderde. Ul çaqta min monda eşlämädem. Bu mäs''älälär belän şöğellänmädem. Häm şäxsän andıy xislär turında berni dä äytä almıym. Ä ğömümän alğanda şunı äytä alam. İminlek Şurasında bilgele ber protseduralar, bilgele ber yäşeren etärgeçlär, tege yäki bu mäs''älälärne ütkärü öçen açıq qağidälär bar. Şuña kürä waqıt-waqır deja vu xise buladı. Bu ber dä ğäcäp tügel.

Azatlıq: Iminlek Şurasında İran turında rezolütsiä qayçan qabul iteler dip uylıysız?

Denisov: Baştan şunı äytik. Bez rezolütsiä turında bötenläy söyläşmibez. Belderü turında söyläşäbez. Ul da İminlek Şurası dokumentı. Yuridik yaqtan anıñ däräcäse resolütsiägä tiñ diärlek. Waqıt kürsäter. Bu oçraqta tizlek xäl itmi. Monda beräw dä sıyfatqa zıyan kiterü xisabına aşıqmas dip uylıym.
XS
SM
MD
LG