Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 13:45

Bush belän Blair terrorğa qarşı suğış strategiäsen yaqlap çığış yasadı


Sişämbe könne AQŞ Prezidentı George Bush häm Britaniä premyer ministrı Tony Blair, berse Waşingtonda ikençese Londonda, jurnalistlar aldına çığıp terrorçılarğa qarşı urtaq suğış häm Ğiraqtağı nizağ turında söyläde. Bush Ğiraqta demokratiä urnaştıru tırışlıqları axır çiktä uñışqa kiteräçäk dip ışanuın belderde. Blair bu suğış möselman dönyasınıñ zamançalaşırğa äzer bulu-bulmawına bäyle dide.

Aq Yorttağı matbuğat oçraşuında Bush Ğiraqtağı xäzerge strategiäneñ döres buluına tulısınça ışanuın belderde. Şul uq waqıtta ul anda äle tiz genä uñışqa ireşep bulmıyaçağın añlawın da äytte.

Bush Amerika xalqın tüzärgä öndäde häm Ğiraqta amerikan ğäskärläreneñ üze xakimiättän kitkänçegä, yäğni 2009-nçı yılğa qädär toru mömkinlegenä işarä itte. Ul Fiker beleşülärneñ Amerikada suğışnı yaqlawçılar kimi baruın kürsätüennän xäbärdär buluın, ämma yulnı üzgärtergä cıyınmawın, bu yul Ğiraqqa totrıqlılıq häm demokratiä kiteräçäk dip ışanın äytte.

"Min Ğiraqta uñışqa ireşäçägebezgä ışanam, inanam häm optimizm belän qarıym. Şulay bulmasa min ğäskärlärne çığarır idem. Ägär dä min ciñü planına ışanmasam xalqıbıznı zıyanlı yulda qaldırmas idem" dide Bush.

Bu matbuğat oçraşuı Bush idaräsenä suğışnı yaqlarğa öndäp xalıqqa möräcäğät itär öçen çirattağı mömkinlek birde. Uzğan ber atnada Bush inde şundıy 2 çığış yasağan ide. Anıñ urınbasarı Dick Cheney häm Aq Yorttağı başqa yuğarı räsmilär dä şundıyraq möräcäğätlär belän çıqtı.

Bush üz säyäsätenä çittän dä yaqlaw taptı. Düşämbe könne NATO General Sekretare Jaap de Hoop Scheffer Waşingtonda Bush belän oçraşıp NATOnıñ Ğiraqtağı cirle iminlek köçlärenä xärbi künegülär birüdä uñışlarğa ireşeü turında süz alıp bardı.

Sişämbe könne Londonda Britaniä premyer ministrı Blair terrorçılıqqa qarşı suğışnı mädäni nigezgä bäyläp çığış yasadı. Blair üz xökümetenñ bu suğışqa sivilizatsiälär arasındağı suğış dip tügel, ä sivilizatsiä öçen suğış dip qarawın belderde. Blair Möselman cämğiätlärendäge keşelärneñ açıq, törlelekkä nigezlängän häm dönyawi zamança mädäniätneñ uñay yaqların añlawın telim dide.

"Bez ul Könbatış digän süz tügel. Bez möselmannar, xristiannar, yähüdlär häm hindular. Bez başqalarğa qarata dini çıdamlıqnı, açıqlıqnı, demokratiäne, irekleklärne, dönyawi mäxkamälär küzätüe astındağı keşe xoquqların yaqlawçılar" dide Blair.

Britan premyerı ägär dä çıdamsız terrorçılar Ğiraqta yäki Äfğänstanda uñışqa ireşä ikän, alar Ğäräp häm Möselman dönyasınıñ zamança kiläçägen üterüçe orım yasıyaçaq dide. Blair demokratiäneñ ciñüe Äfğänstan belän Ğiraq öçen genä tügel, şulay uq Könbatış häm bar dönya öçen dä iminlek häm totrıqlılıqnı añlataçaq dide.

Yewropa belän Quşma Ştatlar tışqı säyäsättä nıq tırışlıq kürsätä dide Blair. Häm bu NATOnıñ Äfğänstandağı häm AQŞ belän Britaniäneñ Ğiraqtağı xärbi çaraların üz eçenä ala.

Blair äytüençä, Britaniä Fransiä häm Germaniäne üz eçenä alğan Yewropa öçlegeneñ İranda atom qoralı yasaluğa yul quymaw tırışlığı da şuşı säyäsätneñ ber öleşe. Blair bu säyäsätne tıqşınu säyäsäte, ämma diplomatiä belän genä çiklängän säyäsäy dip atadı.

Bush AQŞ häm Yewropa öçlege İranda atom qoralı yasaluğa qarşı berdäm tora dide.

"Ägär dä İranlılar atom qoralına iä bulsa alar dönyağa yanıy ala. Ägär İranlılar atom qoralına iä bulsa alar anı tarata ala. Ul xalıqara kileşülärdän çığa torğan il" dide Bush.

Bushtan kiläse atnağa bilgelängän turıdan turı AQŞ-İran söyläşülärendä İrannıñ atom progamması turında süz bulaçaqmı dip soradılar. Bush bu oçraşularda süz barı tik kürşe Ğiraqtağı mäzhäb-ara bäreleşlärgä İrannıñ qatnaşı bulu mömkinlege turında ğına baraçaq dide. Anıñ äytüençä, atom programması mäsäläse Yewropa öçlege qatnaşlığında qaralaçaq dide.

Naif Aqmal, Praga.
XS
SM
MD
LG