Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 13:32

Ğiraq: Rice häm Straw Bağdadqa kilep, Ğiraq xökümäten tözü eşen aşıqtıra


Ğiraqta 15 Dikäber parlament saylawlarınnan soñ 3 ay yarım waqıt ütte, yaña xökümät äle dä tözelmägän. Bu eş premier-ministr İbrahim Äl-Cağfariğa yöklängän ide. Ämmä körd häm sönni firqälär anı buldıqsızlıqta ğäyepli häm kitüen taläp itä. Şuşı wazğiät Washingotnda da, Londonda da borçılu uyattı. Ğiraq xökümäten tözü eşen tizlätü maqsatı belän yäkşämbedä Bağdadqa kötelmägän säfär belän Quşma Ştatlar däwlät sekretare Condoleezza Rice belän Britania tışqı eşlär ministrı Jack Straw kilep töşte.

Düşämbedä Bağdadta jurnalistlar adında çığış yasağanda Quşma Ştatlar däwlät sekretare Condoleezza Rice qänäğätsezlegen yäşermäde:

"Xökümät mäsäläsendä inde kileşergä waqıt. Terrorçılar yanawınnan qurıqmıyça, Ğiraqlılar saylawğa bardı, alar xökümät taläp itergä xoquqlı", di däwlät sekretare.

Britan tışqı eşlär ministrı Jack Straw tağı da qatıraq äytte. Ğiraqlılarnıñ ğına tügel, London belän Washingtonnıñ da monı taläp itergä tulı xoquqı bar dide ul:

"Amerikannar Ğiraqta 2 meñ keşesen yuğalttı, bez 100dän artıq. 140 meñ xärbi tınıçlıq urnaştıruda yärdäm itä. Quşma Ştatlar bu ilgä millardlağan dollar saldı, Britania – yözlägän million funt. Minemçä, bez, A äfände, B äfände, yä C äfände belän eş itä alabız, dip äytergä xoquqlı, läkin bez İsemsez keşe belän eş itä almyıbız, di Britan tışqı eşlär ministrı.

Quşma Ştatlar häm Britaniäneñ yuğarı räsmiläre Bağdadta bik siräk quna qala. Söyläşülärne dä ğädättä ilçelär alıp bara. Küräseñ, Ğiraq xökümäten tözü mäsäläse çınlap ta çigenä citkän. Yäkşämbedä Bağdadqa kötmägändä Rice belän Straw kilep töşte, Ğiraq räsmiläre belän alar ike kön buyına söyläşülär alıp bardılar.

İnde berniçä atna körd häm sönni firqälär şiği küpçelekne premier-ministr itep İbrahim Äl-Cağfari urınına başqa keşene tabarğa taläp itä. Xäzer şuşı taläpkä Ğiraqtağı İslam İnqilabınıñ Yuğarı şurasıdi dip atalğan şiğilärneñ ere firqäse dä quşıldı. Radiobıznıñ Ğiraq belgeçe Kathleen Ridolfo:

"Körd citäkçeläre Cağfarinı buldıqsızlıqta, bar xakimiätne üz qulına aluda ğäyepli. Äytkändäy, monıñ öçen anı prezident Calal Talabani da tänqitli. Alar kiläçäktä yaña citäkçe kiler dip ömetlänä", di Kathleen Ridolfo.

Ridolfo süzlärençä, sönnilärneñ, moña östäp, üz däğwaları da bar: alar Cağfari ğına tügel, eçke häm saqlanu ministrları belän dä qänäğät tügel.

Ä menä Washington belän Londonnıñ qänäğätsezlek öçen üz säbäpläre. Alar fikerençä, Cağfari - islam qimmätlären dönyawi qimmätlärdän yuğarıraq kürä, radikal şiği citäkçe Moqtada Äs-Sadr soñğı waqıtta anıñ yaqın tarafdarına äylände.

Şul uq waqıtta Cağfariğa almaş tabu da ciñel eş tügel. Älegä şul ğına mäğlüm – ul şiği partiäse wäkile bulırğa tieş. Saylawlarda ciñep çıqqan şiğilär bu wäqäläten berkemgä dä birergä cıyımıy.

Älegä namzätlärneñ berse dip vitse-prezident Ğädel Äbdel Mähdi qarala. Könbatışta uqığan, irekle bazar tarafdarı. Monnan tış tağın, elekke fizika ğalime Xösäyen Äl-Şahristani häm xäzerge finans minsitrı Ali Allawi isemnäre äytelä.

ali ğilmi
XS
SM
MD
LG