Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 11:44

Tatarstanda çernobılçelärne iskä aldılar


Tatarstannan Çernobıl' qazasınıñ näticälärennän arındıruda 3,5 meñgä yaqın keşe qatnaşqan. Çernobıl' şularnıñ öçtän beren invalid itkän. Yegerme yıl eçendä alarnıñ biş yözgä yaqını waqıtsız gür iäse bulğan. Bügen Qazanda radiatsiä häm texnogen häläkätlärendä zıyan kürgän 1300гә yaqın keşe yäşi. Şularnıñ 895 Çernobıl' qazasınıñ näticälärennän arındıruda qatnaşqan.

26 aprel' - Xalıqara radiatsiä qorbannarın iskä alu könendä Qazannıñ Yamaşev häm Ämirxan prospektları kiseşkän urında urnaşqan istälek taşı yanında miting uzdı. Anda gomumrussiä “Çernobıl’çelär berlege”neñ Tatarstan bülege wäkilläre, ministrlar kabinetınıñ sotsial' üseş bülege, şähär häm respublikanıñ ictimaği oyışmaları äğzäläre, ä iñ möhime bügenge köndä isän bulğan çernobıl’çelär dä qatnaştı.

Mitingtan soñ şähärneñ törle rayonnarında çernobıl’çelär belän oçraşular ütkärelde. Yaña Savin rayonı xakimiäteneñ mädäniät bülege baş belgeçe Güzäl Gabdullina söyli:

Bu qotoçqıç faciğanı, anıñ näticälären äle tulısınça bäyäläp beterü mömkin tügelder. Faciğanıñ masştabları küpkä kübräk tä bulır ide. Şul bäläneñ iñ awırın üz östenä aluçılarnı bez bügen iskä alabız. Rayon administratsiäse tarafınnan çernobıl’çelärne qabul ittek. Alarnıñ batırlığı bezneñ öçen ürnäk. Maqtaw käğäzen tapşırıp, bez alarğa tirän räxmätebezne citkerdek.

Bu çaralardan tış, 24nän alıp 30 aprel'gä qädär Tatarstannıñ qayber oyışmaları çernobıl’çelärneñ küñelen ärnetkän sorawlarğa cawap birergä cıyına. Monıñ öçen “qaynar elemtä” telefonnarı eşläp tora. Çernobıl’çelärneñ sorawları da şaqtıy cıyılğandır. Döres, Tatarstanda çernobıl’çelärneñ problemaların xäl itärgä, sotsial' kierenkelekne beterü öçen eşläwçe çernobıl’çelär berlege bar. 15 yıl däwamında eşläsä dä, älege oyışmanıñ üz binası häm transportı da yuq. Oyışma citäkçese Aleksandr Barskov: respublika citäkçelegen borçığanıbız yuq, qayber töbäklärdä çernobıl’çelär mitinglarğa, piketlarğa çığa, bez isä mondıy xällärne buldırmasqa tırışabız di. Ämma çernobıl’çelärneñ xäle bügen awır qala. Alarnı sotsial' yaqlaw turında qanun 1991 yılda uq qabul itelgän ide. 15 yıl eçendä aña yegermedän artıq tözätmä kertelde. Ämma alarnıñ berse genä dä çernobıl’çelärneñ tormışın ciñeläytmäde. Äytik, alarnı şifaxanä-kurortlarğa cibärü xaqında bötenläy onıttılar. Ay sayın alar 1,5 meñ sum, ä invalidlar 900 sum tiräse aqçanı yuğalta bara.

Tatarstandağı Çernobıl' häläkäte qorbannarın borçığan tağın ber möhim mäs'älä – respublikada äle dä häykäl yuq. Qayçandır çın batırlıq kürsätkän älege zatlarnıñ isemen mäñgeläşterü haman da kiçekterelä kilde. Bälki kiläse yılğa bu häykäl quyılaçaq, dip äyttelär bügen çernobıl’çelärgä. Bügenge köndä anıñ äle eskizı ğına äzer. Anı arxitektor Qamıl Säydäşev eşlägän.

Al'bina Zäynulla

XS
SM
MD
LG