Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 18:39

Tähran "İran eşen" kire Atom idaräsenä qaytarırğa täqdim itte, Washington täqdimne kire qaqtı


Comğa könne "İran eşe" BMOnıñ İminlek Şurasına tapşırılğannan soñ, şimbä kiçendä räsmi Tähran, bu eş kire Atom idaräsenä qaytarılsa, İdarä belän tulı xezmättäşlek itü täqdime belän çıqtı. Quşma Ştatlar bu täqdimne kire qaqtı.

Şimbä kiçendä räsmi Tähran, Atom İdaräse belän tulı xezmättäşlek itergä äzerlek belderde, läkin ber şart belän: ägär "İran eşe" İminlek Şurasınnan kire Atom idaräsenä qaytarılsa:

"Ägär bu mäsälä İdarä qısalarında qalsa, bez xalıqara qanunnar, östämä berketmä nigezendä, İdarä belän xezmättäşlek itergä äzer" dide İrannıň atom energiä oyışması başlığı urınbasarı Möxämmät Säydi. Ber ük waqıtta ul, İranğa qarata "radikal çaralar" kürelsä, İran da "radikal çaralar" belän cawap biräçäk dip kisätte.

Ämmä Quşma Ştatlar İrannıň bu täqdimen, "citärlek tügel" dip, kire qaqtı. Aq Yort süzçese Blaine Rethmeier, İrannıñ soñğı täqdime Quşma Ştatlarnıñ pozitsiäsen inde üzgärtä almıy, Washington İminek Şurasında İranğa qarata çara kürüne taläp itäçäk dide ul.

Şuranıñ 5 daimi äğzası häm Germaniä Maynıñ 9nda bu mäsäläne New Yorkta tikşerergä cıyına. Moña qädär bu illärneñ wäkilläre kiläse atnada Parijda oçraşa.

Yäkşämbedä İran prezidentı Möxämmät Äxmädinecad, İrannıñ atom texnologiäsen üsterü xoquqı tanılmıy torıp, xalıqara cämäğätçelek belän bu mäsälädä säyläşülär alıp barudan baş tarttı. Atnakiç könne ul İrannıñ andıy qanuni xoquqı buluı turında qabat iskärtkän ide:

"Atom texnologiäsenä ireşü – xäzer här İranlınıñ teläge – yäşme ul qartmı, irme ul, xatınmı, yä balamı. İranda atom eşçänlegen xuplaw tawışlarnı sez üzegez işetä alasız", di İran citäkçese.

Quşma Ştatlarnıñ elekke däwlät sekretare Colin Powell fikerençä, İran çikläwlär kertügä äzer buluğa oşağan. Şimbä könne Britaniäneñ İTV kanalına birgän äñgämäsendä ul bu çikläwlär näticäsez bula ala dide:

"İranlılar bu wazğiätne centekläp tikşergän häm çikläwlärgä qaramastan, alğa barırğa qarar itkän kebek. Min alarnıñ fiker yörtüen farazlarğa telämim, läkin alar İminlek Şurasınnnan ütäçäk çikläwlärgä äzer bulsa kiräk", di Colin Powell.

İran üzeneñ atom programmasın fäqät elektr energiäsen qazanu öçen, şuña kürä tulısınça qanuni dip belderä. Ämmä Xalıqara atom idaräse Tähran bu programmanıñ bar yaqların da açıp betermäde dip, anıñ eşen BMOnıñ İminlek Şurasına tapşırdı.
XS
SM
MD
LG