Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 17:45

Yewropada yaña bäysez däwlät - Montenegro xalqı möstäqillek yulın saylıy


Montenegro, Crna Gora, Çernogoriä - bolar barısı da Yewropanıñ könyağında urnaşqan häm yäkşämbedä bäysezlek yulın saylağan keçkenä genä ilneñ törle isemnäre. Moña qädär ul zur kürşese Serbiä külägäsendä yäşäp kilde, Montenegro Serbiä belän berdäm däwlättä tordı, xäzer inde andağı xalıqnıñ küpçelege ilneñ bäysezlegen yaqlap çıqtı. Montenegronıñ bäyräm itkän başqalası Podgoritsadan kilgän soñğı xäbärlär şunı kürsätä.

Montenegronıñ üzäk saylaw komissiäse iğlan itkän soñğı näticälärgä qarağanda, ilneñ ayırım möstäqil däwlät bulıp yäşäwen yäkşämbe referendumında saylawçılarnıñ 55.4 protsentı yaqlap çıqqan. Bu belderüne Podgoritsada referendum komissiäse citäkçese, bu eşkä Yewropa Berlege tarafınnan bilgelängän slovak diplomatı Frantişek Lipka belderde:

"Montenegro bäysezlege öçen watandaşlarnıñ 55.4 protsentı tawış birde, qalğan 44.6 protsentı isä Serbiä belän bergä qalunı yaqladı", di Frantişek Lipka.

Referendumnı oyıştıru häm anı tieşle itep ütkärü eşenä Yewropa Berlegeneñ qatnaşuı yuqqa tügel - elegräk şul berlek Montenegro bäysezlegen barı tik, anı bötenxalıq referendumında saylawçılarnıñ kimendä 55 protsentı yaqlağan oçraqta ğına tanıyaçağın äytep quyğan ide. Montenegro xökümäte üz yağınnan, ägär dä bäysezlekne yaqlaw 55 protsenttan da kim bulsa, ilneñ elekkeçä Serbiä belän berläşkän xäldä qaluın qabul itäçägen belderde.

Referendumda ireşelgän näticäneñ näq menä 55 sanın azğa ğına uzıp kitüe bäysezlek mäs''äläsen küpmeder däräcädä asıp quyğan xäldä qaldıra. Frantişek Lipka, qayber saylaw bülgelärennän näticälär äle kilep citmäde, disä dä, alar inde iğlan itelgän sannarğa ällä ni zur üzgäreş kertmäs, dip tä östäde.

Montenegro bäysezlegen alğa sörgän töp citäkçe, ilneñ premyer-ministrı Milo Djukanoviç inde üz yağınıñ ciñüe xaqında belderä. Başqala Podgoritsa uramnarında şatlıq, tantana yäkşämbe kiçen ük başlanğan ide, nigezdä yäşlärdän torğan xalıq Montenegronıñ qızıl-altın älämnärenä törenep, ilneñ 88 yıldan soñ yañadan bäysez däwlätkä äylänüen bäyräm itte. Nigezen Serbiä täşkil itkän Yugoslaviägä Montenegro 1918-nçe yılda quşılğan ide.

Milo Djukanoviç berük waqıtta bäysezlek tarafdarların tögäl sannar iğlan itelgänçe sabırlıqqa öndäde, ämma anıñ süzlärennän şul añlaşıla, ul üz yağınıñ ciñüenä şiklänmi:

"Min sezneñ barığızğa da tawışlarnı sanaw näticälären kötkändäge sabırlığığız öçen räxmät äytergä telim, citdi keşelär bularaq bez tawışlarnıñ 99 protsentı sanalıp betkänçe kötäçäkbez", dip tınıçlandıra tarafdarların Montenegro premyerı Milo Djukanoviç.

Anıñ köndäşe, Serbiä yaqlılar yulbaşçısı Predrag Bulatoviç ciñelüen tanudan baş tarta, läkin ul da üz tarafdarların sabırlıqqa öndi:

"Älegä näticälär 55.3, ä xata ixtimalı 0.4 protsent bula ala. Dimäk, här tawış sanawlı, här saylaw sandığı ähämiatle. Bezneñ öçen referendum näticäläreneñ döreslegen raslaw, bu eştä tüzemlek wä tınıçlıqnı saqlap qalu bik möhim", di Montenegronıñ Serbiä belän ber däwlättä qaluın yaqlawçılar başlığı Bulatoviç.

Ul arada Yewropa Berlegeneñ tışqı säyäsät wä iminlek ölkäsendäge yuğarı wäkile Javier Solana Montenegro xalqın referendumnı yuğarı däräcädä oyıştıruı belän qotladı.

Şulay itep, Montenegro kiläçäkkä, Könbatış belän härzaman problemaları bulğan Serbiädän başqa ğına qarawın belderde. Andağı xalıqnıñ küpçelege Yewropağa ayırım däwlät bularaq quşılu caylıraq dip uylawın kürsätte.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG