Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 09:49

Washington üz xärbiläreneñ Xädifädäge wäxşäten tikşeräçägen belderä


Ğiraqtağı amerikan köçläre Xädifä awılında berğäyepsez 24 keşene atıp ütergän digän ğäyepläwlär tikşereläçäk, monıñ näticäläre cämäğätçelekkä citkereläçäk - Quşma Ştatlar xakimiate şunı wäğdä itä. Mäğlümat çaraları faş itkän şuşı ğawğa amerikan köçläre abruyına zur kiterä ala, Xädifädäge wäxşät öçen cawaplılarnı cäzağa tartuğa Ğiraq xökümäte dä öndi.

Amerikan xärbiläreneñ Xädifädäge ğämälläre qaytawazı elek Äbü-Ğraib törmäse tiräsendä qupqan cäncalnıqına tiñ bula ala - şuña da räsmi Washington üz abruyına töşä alırlıq tap külämen kimetergä tırışa. Aq yort wäkile Tony Snow, xärbilär şul ğäyepläwlärne inde tikşerä başladı, dip belderde.

Xädifä awılı Ğiraqnıñ äl-Änbär wilayätendä urnaşqan, ä ul ğisyan cäyelgän sönni ğäräp töbäge sanala. Amerikan mäğlümat çaraları xäbärenä qarağanda, bıltır 19-nçı noyäbr könne Quşma Ştatlarnıñ xärbi marinnarı anda berğäyepsez 24 keşene atıp ütergän. Alar arasında xatın-qızlar häm balalar da bulğan, Quşma Ştatlar köçläre monı, yul buyına quyılğan bomba şartlawı näticäsendä ber amerikan ğäskärieneñ hälak buluına cawap yözennän, üç itep eşlägän, dielä xäbärdä.

Tony Snow sişämbedä, bu xäbär inde prezident Bushqa da citkerelde, tikşerenü näticäläre kiñ cämäğätçelekkä dä iğlan iteläçäk, bez çınlıqta anda ni bulğannıñ süräten beläçäkbez, dip ışandırdı:

Amerikan xärbiläreneñ Xädifädäge nindider qırın eşenä häm anı yäşerergä tırışuına iğtibarnı berençe bulıp äle fivral ayında uq "Time" atnalığı cälep itkän ide. Mart ayında şul uq jurnal cirle xalıq arasındağı şahidlär häm keşe xoquqların yaqlawçılar äytkän süzlärgä tayanıp, Xädifädä 19-nçı noyäbrdä ni bulğanın inde yazıp ta çıqtı.

İnde äytelgänçä, amerikan marinnarı anda üzläreneñ ber iptäşe ülüenä üç itep öç öyne tämam tar-mar itkän, 19 keşene atıp ütergän, annarı äle şul urınğa maşinada kilgän tağın biş ğiraqlını ütergän. Ğiraqtağı keşe xoquqların yaqlawçı ber törkem şul uq mart ayında Xädifä wäxşäten töşerep alğan videonı kürsätte, anda xätta 3 yäşlek bala mäyeten dä kürep bula.

Şul dälillär sürätendä Ğiraqtağı amerikan köçläre Xädifädäge 24 keşeneñ çınnan da atıp üterelüen tanırğa mäcbür qaldı. Aña qädär isä, alar barısı da yul buyına quyılğan bombanıñ şartlawı näticäsendä hälak buldı dip sanala ide.

Älegä Ğiraq çiklärennän çıqmağan şuşı ğawğa soñğı könnärdä yaña sulış aldı - maynıñ 28-endä, üze dä yäş çağında marin bulğan, ä xäzer Ğiraq suğışın kisken tänqitläp torğan demokrat kongressmen John Murtha Quşma Ştatlar xärbilären şul qırın ğämälen yäşerergä tırışuda ğäyepläde:

"Min keşe üterüne kiçerä almıym, ä anda näq menä şul bulğan. Bu xaqta mindä bernindi dä şik yuq. Monı tikşerü ike yä öç ay uzu belän bulırğa tieş ide, häm anı açıq itep, cämäğätçelekkä citkerep alıp barırğa kiräk ide, keşelär monıñ öçen cawaplılıq kem östendä buluın belergä tieş ide", dip belderde kongressmen Murtha ABC kanalına.

Şul uq könne senator John Warner, senattağı qorallı köçlär komitetı räise, Xädifädäge üterülärğa bağışlap maxsus tıñlawlar ütkäräçägen xäbär itte.

Ğiraqtağı sönni ğäräp törkemnäre, ğomumän, amerikan xärbiläre Xädifädä ğadi tügel, ä suğış cinayäte qılğan, häm alarnı şunıñ öçen cawapqa tartırğa kiräk digän taläp belän çığa.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG