Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 17:37

G8-dä räislek itüçe Rusiä Könbatışta abruyın kütärergä tırışa


Ser tügel, G8-dä räislek itüenä qaramastan, Rusiäneñ Quşma Ştatlar häm Europa belän mönäsäbätläre şäptän tügel. Yül ayında ütäçäk G8 sammitı yaqınlaşqanda, üzeneñ Könbatıştağı abruyın beraz kütärü öçen Mäskäw Amerikanıñ Ketchum isemle PR kompaniäsen yalladı. Kremlneñ mondıy çeterekle yomış belän çit il şirkätenä moñarçı möräcäğät itkäne yuq ide äle.

Uzğan ayda Mäskäwdä homoseksuallar paradınıñ tıyıluı, şuña da qaramastan uramğa çığarğa cör''ät itkän berniçä keşeneñ, şul isäptän ber alman deputatınıñ Könbatış telekameraları aldında yarsığan dinçe-millätçe yäşlär tarafınnan qıynaluı, ixtimal Könbatışta, şuşımı inde G8-dä räislek itkän il, digän ğäcäplänü xislare uyatqandır.

Döresen äytkändä, monıñ işe ğäcäplänülär küpkä irtäräk, Mäskäwneñ G8-dä räislek itä başlağan berençe könendä, 1 Ğinwarda, Gazprom Ukrainağa gaz cibärüen tuqtatqaç uq başlandı.

Ukrainağa gaznıñ ni öçen qimmätkäräk satıla başlawın Rusiäneñ üzendä añlatıp torunıñ kiräge yuq ide. Niçek inde, Ukraina xäzer Rusiä belän tügel, Könbatış belän dus la! Ä menä Könbatış Mäskäwneñ bu adımın nişläpter añlamıdı di Putinnıñ matbuğat wäkile yärdämçese Dmitri Peskov:

"Küp kenä küzätüçelär Rusiäne gaz häm tabiği baylıqların başqa illärgä basım yasaw öçen qullanuda ğäyepläde, çınbarlıqta bu fäqät biznes-bäxäs ide" di Putinnıñ matbuğat wäkile yärdämçese.

Ägär ul çaqta bezgä Könbatışnıñ berär PR kompaniäse kiñäş berep torğan bulsa, bälki eşlär ul qädäre tirängä kitmäs ide di Peskov. Ukraina belän şuşı "gaz suğışınnan" soñ Kreml Amerikanıñ Ketchum isemle PR kompaniäse belän 1 million dollarğa kileşü tözegän. Peskov, bu şirkät küp kenä cancallarnı buldırmıy qalırğa yärdäm itäçäk, dip ömetlänä.

"Küp oçraqta cancallar ber-bereñne añlamawdan kilä. PR şirkäte monda yärdäm itä ala. Ä inde Rusiägä aldan uq tiskäre qaraşta toruçılarğa bez barıber ber ni dä añlata almıybız" di Dmitri Peskov.

Äytergä kiräk, Kremlneñ PR belän elegräk tä qızıqsınğanı bar ide. 2001 yılda ul çaqtağı Media ministrı Mixail Lesin, Rusiäne çit illärdä "ayular ile" dip belälär, bezgä abruyıbıznı kütärergä kiräk digän ide. Şuşı niät belän 2004 yılda räsmilär, säyäsätçelär, çit il belgeçläre qatnaşında Valdai klubı dip atalğan yıllıq konferensiälär ütkärelä başladı. 2005 yılda çit illärdä Rusiä turında uñay xäbär taratu öçen ingliz telendä tapşıruçı Russia Today dip atalğan televidenie eşli başladı. Täqnitçelär bu kanalnı Kremlneñ propagandası, Rusiäneñ demokratiädän çitkä taypıla baruın yäşerü niäte dip atadı.

Ketchum digän PR şirkätenä kilgändä, aña qarata mönäsäbät beraz uñayraq. Şirkät üze Kremlgä eşläwe turında radiobızğa mäglümät birüdän baş tarttı. Gärçä elegräk, Rusiäneñ Zur 8lektä räislege waqıtında 3 töp mäsäläne – mäğärif, sälämätlek häm energetika iminlegen alğa söräçägen äytkäne bar ide. Bu şirkätneñ möştäriläre arasında Kodak häm Davostağı Dönya İqtisad forumı bar.

Mäskäwdäge Carnegie Üzäge belgeçe Nikolay Petrov süzlärençä, bu şirkätne yallaw Kremlgä faydağa bula ala. "Könbatış PR kompaniäläre Kremlneñ fikerlären Könbatışqa citkerüdä şaqtıy uñay eş başqara ala" di Carnegie Üzäge belgeçe.

Başqa tänqitçelär isä, Kremlneñ bu şirkätne yallawın älege dä bayağı Potemikn awılı qissası, çınbarlıqnı yäşerep, maturlap kürsätü tırışlığı dip atıy häm anıñ faydalı buluına şik belderä.

ali ğilmi
XS
SM
MD
LG