Accessibility links

җомга, 2 декабрь 2016, Казан вакыты 23:02

Semberdä “Onıtılmas mizgellär” digän kitap basıldı


Bügenge zamanada kitap çığarular ällä ni waqiğaday qabul itelmi inde – ğädäti küreneş. Kitap uquçılar sanı haman kimi barsa da...

Läkin bu kitapnıñ üz uquçısın tabaçağına şik yuq. Çönki ul Sember tatarları arasında iñ yuğarı abruylı bulğan märxüm Ğalimcan ağa Nasıyrovnıñ icatı cimeşe. Bu oluğ şäxesneñ ike xezmäte onıtılırlıq tügel. 1988-yılda barlıqqa kilgän “Tuğan tel” oyışması böten SSSR buyınça berençe bulıp oyıştı häm berençe bulıp üzara talaşqa da çumdı. Şuşı uq täcribäneñ küpçelek ölkälärdä ber ük ssenariy buyınça barğanın iskä alsañ, tamırların añlaw qıyın tügel inde.

Ğalimcan abıy idärä äğzası da tügel, läkin ike yaq ta kiñäşläşergä, üz opponentlarınıñ naçarlıqların citkerergä anıñ yanına kilä. Häm näq anıñ ziräk aqılı häm çın milli canlı buluı üzara qapma-qarşılıqlarğa noqta quydı da.

1989-yıl başında tatarça televizion tapşıru başlana digännär ide. Mart uzıp kitte – yuq. Säbäben belgeçlär yuqlığı belän añlatalar. Milli xäräkät aktivistları “Küktän mannıy botqası kötep, açqa ülgänçe, soxari aşap ta isän qalıp bula, diletantlar bulsaq ta oyıştırıp qarıyq”, dip GTRK citäkçelegen künderä aldılar “Çişmä” tapşıruı belgeçsez dä eşli başladı. Ä çın belgeç soñnan tabıldı.

Ä menä gäzit çığaru – ikençeräk mäs'älä. Monda çınlap ta belgeç kiräk şul, redaksiäneñ närsä ikänen belüçe genä bulsa da. Ğalimcan abıy “Çayan” jurnalında berqädär eşläp alğan, östäl tartmasında “kiräkmägän käğäz” tabılğançı. Läkin ul, üze äytmeşli “yartı keşe genä”: insvul't arqasında uñ qulı häm ayağı bik tä zägıyf'längän.

“Ägär sineñ käcälänüeñ arqasında, Sember tatarı gäcitsez qalsa, sin üzeñne ğafu itärseñme soñ?” - digän sorawğa: “Stenağa terädegez, ike ayğa ğına alınam”, digän ide. “Tudıru kiräk, tuğan balanı ütermäslär”, - didek häm kileştek. Şulay itep, “Ömet” gäziteneñ täpiläp kitüe mömkinlegen näq ul açtı. Häm, bälki, anıñ üz östenä 2 ayğa ğına bulsa da awır yök aluı ğömeren dä qısqartqandır...

Ä Ğalimcan ağanıñ şiğerlären, parçaların, ğibrätle kölkelären tuplağan kitapnı Sember tatarları tirän qızıqsınu belän qabul ittelär. Kitapnıñ berqädär öleşe Ğalimcan ağa turındağı xatirälärgä dä birelgän.

XS
SM
MD
LG