Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 03:11

Omskida tatar sportçıları


Omski ölkäsendä fizkul'tura-sport bügenge köndä xakimiätneñ dä, cämäğätçelekneñ dä iğtibar üzägendä tora. Ölkädä här yıl qışqı häm cäyge sport uyınnarı ütkärelä, yaña sport pavil'onnarı açıla, 16 yıl rättän xalıqara marafon ütkärelep kilä, yäş buınnı sportqa cälep itüdä küp kenä eşlär başqarıla. Ğomum alğanda, uñışlar da yuq tügel: näfis gimnastika ostası İrina Çaşçina, yözüçe Roman Sludnov, boksçı Alekesey Tişçenko häm başqalarnıñ isemnäre bügenge köndä dönya külämendä tanılğan. Monnan 20-25 yıllar elek Rusiä, SSSR, Yevropa häm dönya çempionnarı isemnären yaulawçılar arasında millättäşlärebez Ğalimä Şugurova, Timercan häm Salawat Kalimullinnar, Rafail Ğafarov isemnäre dä buldı. Sport söyuçelär bu isemnärne bälki äle xäterlilärder.

Näfis gimnastika buyınça SSSR, Yevropa çempionı isemnären yaulağan Ğalimä Şugurova zur sporttan kitkäç trenerlıq eşendä eşläde. Xäzer ul Mäskäwdä yäşi. Boksçı Rafail Gafarov, köräşçelär Timercan häm Salawat Kalimullinnar da, sportçı kar'yerasın tämamlağannan soñ barlıq ostalıqların yäş sportçılar tärbiäläwgä yünälttelär. Bu millättäşlärebez bügenge köndä dä trenerlıq eşendä.

Timercan

Kalimullin Omski ölkäseneñ grek-rim köräşe komandasınıñ ölkän trenerı, Salawat Kalimullin yäşlär belän şöğellänä. Rafail Ğafarov Omskinıñ “Olimpiä” sportklubında yäş boksçılar tärbiäli. Alarda tärbiälänüçe sportçılarnıñ qayberläre inde uñışlarğa da ireştelär. Aralarında dönya külämendä tanıluçılar da bar. Mäsälän, şuşı könnärdä genä Vengriädä Yevropa berençelege buyınça ütkärelgän grek-rim köräşe yarışlarında Salawat häm Timercan Kalimullinnarda tärbiälänüçe Anton Botev kömeş medal' yauladı. Ostazları fikerençä, Botevnıñ altın medal'gä däğwä itärlek tä mömkinlege bulğan. Ämma köräş barışında ayağı travmalanu säbäple, sälämätlegen qurqınıç astına quyarğa telämägän trenerlar anı berençe urın öçen köräşkä çığarmağannar.

Abıylı-enele Kalimullinnar belän “Azatlıq” tıñlawçıların yaqınraq tanıştırıp kitü dä urınlı bulır. Salawat belän Timercan xäzerge waqıtta siräk bulğan 7 balalı işle ğaylädä tuıp üskännär, 9-10 yäşlärendä elek klassik, xäzer grek-rim köräşe dip atalğan sport töre belän şöğellänä başlağannar.

Kalimullinnarnıñ änise Zahidä xanım ulların, yärdämçel, tırış buldılar, üzara da dus buldılar, di.

Köräşçe Kalimullinnarnıñ sportta ireşkän uñışlarına kilgändä, Timercan xalıqara däräcäle sport masterı, 7 märtäbä SSSR çempionı isemenä layıq bulğan, Dönya çempionatında kömeş, Yevropa berençelegendä altın medal'lär yaulağan. Salawat ta sport masterı, Rusiä berençelege büläge iäse häm Rusiä çempionı. Tapşıru äzerlägändä, qızğanıçqa qarşı, Timercan belän oçraşıp söyläşü mömkinlege bulmadı. Ul bu könnärdä Omskidan berniqädär çittä bulğan sport cäyläwendä künegülär alıp bara, köräşçelärne aldağı yarışlarğa äzerli.

Boks ostası Rafail Ğafarov xäzer üzeneñ uquçıları belän Anapa şähärendä. Anda 22 iyüldän 30-ına qädär yäşüsmerlär arasında boks buyınça Rusiä berençelege yarışları bara.

Salawat häm Timercan Kalimullinnar kebek Rafail Ğafarov ta sport belän balaçaqtan şöğellängän. 13 yäşendä ul, änisenä dä beldermiçä, boks seksiäsenä yöri başlağan. Qızğanıçqa qarşı ulınıñ uñışları turında tögäl söyläp birerlek Xalit abıy bügenge köndä isän tügel. İke yıl elek ul qatı awırudan soñ yaqtı dönyadan kitkän. Ä Räwfä apa isä haman da inde 50 yäşen tutırğan ulınıñ uñışları öçen şatlanıp, mäşäqätläre öçen borçılıp yäşi.

Dörestän dä, Rafailnıñ änisen şatlandırırlıq uñışları bulmadı tügel. Sovetlar berlege yıllarında ul küp märtäbälär boks buyınça sport masterı normativın ütäde, öç märtäbä Yıraq Konçıgış häm Seber çempionı buldı, Rusiä çempionı isemen yauladı häm boks buyınça uzdırılğan küp törle başqa yarışlarda ciñügä ireşte. Soñğı 25 yıl däwerendä Rafail äfände trener bulıp eşli. Bu waqıt eçendä ul 5 sport masterı, 64 masterlıqqa kandidat, 400-dän artıq berençe däräcädäge sportçı häm meñgä yaqın başqa törle däräcälärdäge boksçılar äzerläde. Üzenä nindi genä maqtaw käğäzläre birelmäsen, yäki tärbiälänüçeläre nindi genä uñışqa ireşmäsennär, berençelärdän bulıp ul şatlığın änise belän urtaqlaşa.

Salawat häm Timercan Kalimullinnar da, Rafail Ğafarov ta sportqa tatar balaların da cälep itärgä tırışalar. Tatar oyışmaları häm gazeta aşa balalarnı üzlärendä şöğellänergä çaqırıp toralar. Ämma grek-rim köräşe törkemenä kilüçe tatar balaları artıq küp tügel, di Salawat.

Ä boks belän şöğellänüçelär arasında tatar häm qazax millätennän bulğan balalar şaqtıy, aralarında uñışqa ireşkännäre dä bar. Rafail Ğafarovta tärbiälängän Rämil Ählullin, mäsälän, sport masterı isemenä layıq buldı, törle däräcälärdäge yarışlarda qazanışlar ireşte. Azamat Aşenov “Boks – narkotiklarğa qarşı” dip isemlängän xalıqara yarışta ikençe urınnı yauladı.

Tapşırunı äzerläp betergändä Räwfä apa Ğafarova telefonnan çıltıratıp, Anapada, Rusiä berençelegendä Rafailnıñ uquçılarınıñ finalğa çığuları turında xäbär itte. Tıñlawçılarğa bu turıda tögälräk mäğlümatnı aldağı tapşırularda işettererbez.

Rozaliä Sayganova, Omski

XS
SM
MD
LG