Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 11:42

Sember ölkäseneñ abruyı Räsäy küzlegennän


Räsäy külämendä Sember ölkäseneñ abruyı üsä başlağan kebek. Moña berniçä dälil.

Räsäyneñ 1-nçe telekanalı Sember mädäniäte turında yarıysı ğına tapşıru birde. Ölkä “Yaxşı toraq” digän federal'' proyektta ciñüçelär rätenä kertelgän. Moña ölkä üzägeneñ “Yäş ğailälärne toraq belän tä''min itü” programması tä''sir itkän.

Tözüçelär öçen dä küñelle xäbär: tözeleş materialları çığaruçı kombinat tarqalu aldında ide. Şveytsariä firması anıñ baytaq aksiälären satıp alğan – xäzer biredä zamança cihazlaw eşläre bara. Rekonstruksiä, dilär.

Tözüçelär bäyrämen Semberdä irtäräk tä başladılar. Pänceşämbe könne ük Lenin Memorial'' üzägendä zur tantana uzdı. Moña nigez dä yuq tügel: yılnıñ 1-yartısında bezneñ töbäk tözeleş buyınça İdelbuyında 1-urınğa çıqqan ikän. Ä comğa könne İdel-aryağında Tözüçelär häykäle açıldı – miç torbası östendäge oyada läkläklär ğailäse räweşendä.

Tözeleş-tözeleş tä bit: şähärneñ näq üzägendäge ber yortnı, anıñ baqçaların, qoyaştan qaplap, ber “yaña urıs” oluğ bina tözep quyğan. Häm törle säbäplär tabıp, tege yort xucası belän sudlaşa başlağan. Cirle gäzitlär farazlawınça, satıp alınğan sud''yalar zapastağı polkovniknıñ yortın da, ciren dä satarğa mäcbür itärlär kebek.

“Yaña urıslar” digännän, “Berdäm Rusiä” firqäseneñ ölkä bülekçäse cirle parlamentta azçılıqta qaluı ixtimal, çönki oligarxlar tä''sire astına eläkkän däwläti firqä üz yözen yuğalta bara, dilär cirle küzätüçelär. Xäyer, elekke ük “slujivıylardan” torğan şuşı “Berdäm Rusiä” – KPSSnıñ mesken variantı ğına bit, dip tä östilär.

Uzğan atnada ber ğailäneñ Gidrometsentrnı, yalğan prognoz birgäne öçen, sudqa birüe turında xäbärlär bulğan ide. “Simbirskiy kur''yer” gäzite pänceşämbe sanında moña qarata uquçılarınıñ fikeren sorağan. Cawaplarnıñ küpçelege monı buş ğämäl yäki şayarış dip kenä bäyäli. Lidiä Vasilewna digän beräwneñ cawabı ğibrätleräk: “Bezneñ yaqtaşlar – çın moğciza inde menä. Kön sayın bitlärenä tökerälär, sörtep tä ölgermilär, ä sudlaşular yuq. Ä monda– ikençe çik. Miña bu bik tä oşıy. Barıp qarasın, bälki ğadi xalıqnı da keşegä sanıy başlarlar”.

Qısqası, püçtäk, dilär.

Ä menä citdiräk närsä. – “Reporter” telekanalına “reyderlar” digän yaña qäwem höcüme. Kompaniä citäkçelege yärdäm sorap prokuraturağa möräcäğät itkän. Ä ölkäneñ yanğınnar buyınça baş inspektorı Vladimir Pçelkin belderüençä, ölkä üzägendäge 91 mäktäpneñ nibarı 9ы ğına uqu yılına äzer. Başqalarında uqu-uqıtu tıyılırlıq xäldä.

Atna axırında “Cırlawçı metall” digän festival'' açıldı. Başqa şähärlär timerçeläre dä kiler, digännär ide dä – älegä kürenmädelär. Ä Semberneñ üzendä “Korç” isemle sänğäti timerçelek artele üz äyberlären kiterep urnaştırdı. Döres, alarnıñ töp ğorurlığı bulğan äyber - qoyıp yasalğan timer Gölçäçäkneñ fotoräsemnäre genä. Originalın Piterburnıñ 300 yıllığına büläk itkännär ide. Ä bu kürgäzmädä iñ iğtibarğa layıq närsä – timerdän qoyğan saksofon. Ostalar üzläre, çınlap ta. Läkin “kuznes” süzeneñ tatarça “kuznaçı”dan, yäğni “kümergä hawa örderep toruçı” digännän çıqqanın belmilär. Şulay uq artel''neñ iseme “qorç” süzen – borınğıraq Rus'' kuznetslarınıñ ataması, dip kenä añlattılar. Kilep çığışı tatar süze “QORIÇ”tan ikänen dä añlatırğa turı kilde.

Talanğan İske Qulatqı da yäşärgä tırışa

Ölkä başlığı Sergey Morozov saf tatar rayonı İske Qulatqı citäkçese Räximcan Bekerov belän oçraştı. Sänäğät şirkat''läreneñ tämen dä belmägän bu rayonnıñ xälläre maqtanırlıq tügel inde. 1990 yılda 22 meñ keşe yäşägän rayonda xäzer nibarı 16 meñ genä. Qulatqı xalqın kürşe Novospasski, Radişçev rayonnarındağı oluğ tözeleşlär, andağı yasalma awıllardağı uñay şartlar suırıp alğan. Biredä äle dä şul 16 meñneñ kübese – qartlar. Ä eş yäşendägelärdän 340 keşe räsmi eşsez sanala. Şulay da rayon citäkçelege tırışqanday. Räximcan äfände äytüençä, bıyılnıñ uzğan 6 ayında kerem buyınça plan 33 protsentqa arttırıp ütälgän. Moña söt eşkärtü, xalıqqa könküreş xezmäte kürsätü kebek ğämällär yärdäm itkän. Häm näq şul tırışlıq eşsezlär sanın da kimetkän.

Küñelleräk xäbär: Çardaqlı rayonınıñ Papaw awılında Dan ordenınıñ tulı kavalerı Däwli Kıyämov häykäle açıldı. Tantananı Ölkä Qanunnar çığaru cıyılışı räise Boris Zotov açıp cibärde. Anda rayon xakimiäte wäkilläre, rayonnıñ tanılğan tatarları, suğış veterannarı, ciñügä zur öleş kertkän awır xezmät veterannarı qatnaştılar.

Däwli ağa Kıyämov 3 märtäbä yaralanğan, ämma isän-imin tuğan yaqlarına qayta alğan. Boris Zotov äytüençä, “Küptän tügel yaqtı dönyanı qaldırıp kitkän qaharman bügen tuğan awılı uramında häykäl bulıp bastı”.

Ayrat İbrahim, Sember

XS
SM
MD
LG