Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 13:47

İzrail belän Hizballa arasında ut tuqtatıldı. Ozaqqamı?


Düşämbe irtäsendä İzrail belän Hizballa arasında ut tuqtatu turındağı kileşü köçenä kerde. Şulay itep ber aydan artıq barğan bäreleşlär tuqtatıldı. Ämmä bu solıxnıñ ğomere ozın bulırmı? Küp närsä xäzer kileşüne täemin itü tırışlıqlarına bäyle bulaçaq.

Könyaq Libanda düşämbe irtäsendä atışu tawışları soñğı minutqa qädär işetelde. Utnı tuqtatu kileşüe köçenä kergäç, cirle waqıt belän irtänge 8dä tınlıq urnaştı. Alayda, kilgän xäbärlärgä qarağanda, ayırım urınnarda atışular däwam itkän, İzrail xärbiläre cawap utı açıp Hizballanıñ ike suğışçısın ütergän.

"Bez solıx xalätenä keräbez. Atışular tämam. Kileşü ütäler dip ömetlänäbez. Ämmä sezne uyaw bulırğa çaqırabız. Hizballa kileşüne bozsa, bez Könyaq Libandağı xärbilärebezgä yärdämgä kilergä äzer bulırğa tieş" di radio aşa solıx färmanı birgän İzrail ofitserı.

Näq şundıy färman qarşı yaqta Hizballa köçlärenä dä birelde. Şulay itep, 34 kön däwam itkän bäreleşlär tämam. Şuşı waqıt eçendä Libanda 1100, İzraildä 154 keşe häläk bulğan sanala.

Alğa taba närsä bulır? Bu sorawğa cawap xäzer diplomatlarnıñ berniçä möxim mäsäläne tiz arada xäl itüenä bäyle bulaçaq.

İzrail ğäskärläre Könyaq Libannan kitep, anda Liban xökümäte häm Berläşkän Millätlärneñ 15 meñle tınıçlıq saqlaw köçläre urnaşırğa tieş bulaçaq. Kileşü köçenä kerep 4 säğät uzuğa bu xaqta çik buyında 3 taraf qatnaşında berençe söyläşülär ütte.

Liban xökümäte belderüençä, älegä 6 il BMO köçlärendä qatnaşırğa rizalıq birgän: İndoniziä, İtaliä, Malayzia, Morokko, İspaniä häm Törkiä. Berniçä Yewropa ile älegä bu mäsäläne tikşerä. Fransiä, Şvetsiä häm İrlandiä 5 meñ xärbi birergä mömkin.

Könyaq Libanda BMOnıñ 2 meñ xärbi bar ide inde. Qalğannarı qayçan kilep citäçäk, alar belän qaysı il citäkçelek itäçäk – älegä bilgesez.

Dilpmatlar şulay uq bu köçlärneñ wäkäläten dä bilgelärgä tieş bulaçaq – alar küzätüçe genä bulamı, ällä qoral qullanu xoquqları da bulaçaqmı?

Tağın ber möxim soraw – Hizballa qoralsızlanıdırılaçaqmı? Bu İzrailneñ töp taläbe ide, häm ul BMO qararına da kertelde. Hizballa citäkçese Şäix Xäsän Nasralla älegä bu sorawnı açıq qaldırdı:

"Äytkänebezçä, bez Liban armiäsen häm BMO köçlären urnaştıruğa rizalaştıq, alar belän tulısınça xezmättäşlek itäçäkbez, inşalla" dide Hizballa citäkçese kileşü köçenä kerügä berniçä säğät qala.

Hizballanı qoralsızlandıru mäsäläse yäkşämbedä Liban xökümäte utırışında qaralırğa tieş ide, ämmä ul kiçekterelde. Hizballa – Livan xökümätendäge firqälärneñ berse bulıp tora.

Xäterläsägez, bäreleşlär Yülneñ 12sendä ike İzrail xärbieneñ urlanuınnan başlanıp kitkän ide. Alarnıñ yazmışı äle dä bilgesez. İzrailneñ Haaretz gäzite yäkşämbe sanında alarnı Hizballa totqınnarına almaştıru ixtimalı turında yazıp çıqtı.

Ul arada ike taraf ta ireşelgän kileşüne üzeneñ ciñüe itep kürsätergä tırışa. İzrailneñ Tışqı eşlär ministrlığı süzçese Mark Regev, "Hizballa däwlät eçendä däwlät ide", anıñ İrzailne utqa totu säläte tar-mar itelde, dip belderde.

Üz näübätendä Hizbolla, Libanda taratılğan qäğäzlärdä, üzeneñ ciñüe turında äytä häm watandaşlarına tüzemlek öçen räxmäten belderä.

Nixayät, Libanğa yärdäm itü mäsäläse kön tärtibenä menä. Yewropa Berlegeneñ humanitar yärdäm komissarı Louis Michel bügen-irtägä Libanğa, atnakiç könne İzrailgä bara. Yewropa Berlege moñarçı da Libanğa zur yärdäm kürsätep kilde. Michel ike ilneñ dä yuğarı räsmiläre belän oçraşıp, yärdämne isän-imin urınına citkerü mäsäläsen xäl itergä cıyına.

ali ğilmi
XS
SM
MD
LG