Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 11:10

Törkiädä terrorğa qarşı çaralar


Mäğlüm, Törkiä Rusiä kebek distä yıldan birle terror belän köräşä, läkin bu mäsälädä tulısınça uñışqa ireşä almıy. Soñğı cide ayda idän astı Körd partizan oyışması PKK-nıñ xöçümnäre näticäsendä iminlek köçläreneñ 91 keşese şähit buldı. Tik Yül ayında 25 iminlek köçe äğzası xälaq buldı. 2002 yılda 6 ğına şähit birelsä, bu san yıl sayın üsep xäzer berençe cide ayda ğına 91-gä kütärelde. Bu sanğa xärbi yaki sivil yuğaltular kermi. Törek Politsiä Tikşernüläre İnstitutınıñ Washingtondağı konferensiäsendä PKK-nıñ Törkiädä 2 meñ, Tönyaq Ğiraqta isä 3-3.5 meñ partizanı bar dip äytelde. Alar qoral, ammunitsiä häm bombalarnı qara bazadan alar ikän. Bu turıda Törkiä AQŞ belän Ğiraq citäkçelegenä şikayät beldersä dä näticä alınmağan.

Menä şuşı xäbär dönya kürgäç ük atna urtasında küpçelek Kördlär yäşägän, xalıq sanı millionnı aşqan könyaq-könçığıştağı Diyarbakırda şartlağan ber bomba 7-se bala un keşeneñ xälak, 15 keşeneñ cäräxätlänüwenä säbäp buldı. Inde monıñ cawaplılığın kemdä üz östenä almasa da, PKK-nıñ eşe dip bäyälänä. Törek mätbuğatı bu vaqiğägä zur ähämmiät birde. Çönki elektän dä PKK terornı üsterü, yaki üzenä quşılmağannardan üç alu öçen Kördlärgä qarata da teror oyıştıra ide.

Bu waqiğädän ber-ike kön uzğaç PKK belän köräş buyınça AQŞ belän Törkiä arasında aradaşlıq rolen başqaraçaq pensiädäge armiä generalı Joseph Ralston Ankarada Premier Erdoğan, Tışqı Eşlär Ministereneñ urınbasarı Tuğyan häm pensiädäge armiä generalı Başer belän oçraştı. Armiä generalı Edip Başer PKK belän köräş mäsäläsendä Törek yağınıñ aradaşı. Törek mätbuğatında xökümätneñ AQŞ-qa şundıy ber aradaşlıq role birüwe belän PKK-nı qıya räweştä tanığan bula digän tänqitlär çıqtı. Läkin Amerikan generalı niçä märtäbälär “min PKK belän satulaşmayaçaqmın, minem eşem Törek häm Ğiraq xökümätläre belän eşläw” dide. İnde qayber säyäsi küzätüçelär bu ardaşlıqtan ber nindi dä närsä çıqmas digän pesimistik qaraş alğa sörälär. Başer isä üz näwbätendä sabır itärgä çaqırdı.

* * *

Törek cämağätçelegeneñ diqqäten cälep itkän başqa ber mäsälä isä Ankara Başprokuraturasnıñ taläbe buyınça Zängär Ağım turında tikşerenü ütkärgän belgeçlär tapqan näticäläre buldı. Bilgele Rusiädän Törkiägä Qaradiñgez aşa tabigi gaz kilä. Rusiädän Zängär Ağım arqılı gaz alu buyınça Törkiä belän RF 2003 yılda 25 yıllıq kileşü tözede. İnde baş prokurornıñ taläbe buyınça tikşerenü ütkärgän belgeçlär Törkiä 2028 yılğa xätle şuşı säwdädän 14 milliard dollar zian küräçäk digän näticä çığarğannar. Moña inde Mäskäw Ankaranı aldadı digän bäyä dä birergä mömkin.

Äxtäm İbrahim, İstanbul
XS
SM
MD
LG