Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 19:19

İşan Xabibulla Xansavarov ruxı Rusiä kiñlegenä tarala


Här töbäkne şäxeslär bizi, ä üz çiratında şäxes töbäkneñ däräcäsen üsterä. Ul'yän ölkäsendäge tatarlarnı Qulatqı rayonınnan başqa küz aldına da kiterep bulmıy, çönki Qulatqı rayonınıñ 96% xalqı – tatarlar. Ä Qulatqı cirendä Ul'yän ölkäse öçen genä tügel, ä tirä kürşe Samar, Tatarstan, Sarıtaw, Mordowiä tatarları öçen dä ğäziz bulğan şäxes İşan Xabibulla Xansavarov ruxın oluğlaw çarası uzdırıla ide.

Uzğan yılnı işannıñ köndek qanı tamğan Zimniçä tufrağı Xabibulla Xansavarovnıñ tuuına 200 yıllığın bilgeläp uzğan bulsa, bıyıl Zimniçä töbäk tarixında berençe märtäbä Xansavarov uquları uzdı.

Tantana Qulatqınıñ üzendä dürtençe, ä rayonda 24 mäsced açu tantanası belän başlanıp kitte. Qulatqı awlı ğäcäyep zur , bistälärdän torğan tatar utrawı. Zamanında 7 mäscedle, 7 ziärätle tatar oyası 2006 yılnı sentäbrneñ tuğızında 4-nçe mäscedle buldı. Mäxällä mäscede genä açılsa da, ğıybadatxanä mäydanı Sabantuynı xäterlätte. Ayırma şunda ğına buldı ki, muzıyka yañğıramadı. Qulatqınıñ 4-nçe taş mäsceden yaqtaşları, bügenge köndä Sarıtawda zur sänägät tarmağın üz cilkäsenä alıp baruçı Änwär uğlı Eduard Ğäneyev tözetkän. Tübätäyle, bahadıyr gäwdäle, nurlı yözle generäl direktor xalıq arasında ayırılıp tordı.

Qulatqınıñ 4-nçe taş mäsceden Eduard äfände Ğäneyev tözetsä, manara tübäsenä quyılğan ike metrğa yaqın tutıqmas aynı Samaranıñ ataqlı eşquarları ağalı- enele Tälgät häm Räfkät Xucinnar yasap birdelär. Mäsced açu tantanasında Samar Cämiğ mäscedeneñ Baş imamı Zimniçä yegete İrşat xäzrät Safin bolay dide: “ Min üzem çığışım belän şul yaqlardan. Bügenge tantanağa min Samaranıñ kürenekle şäxesläre belän kildem. Bügenge mäscedneñ ayın Samaranıñ eşquarları yasap birdelär. Şuşı mäscedlär arqıllı, Rabbım, Qulatqı töbägenä bäräkät indersen.” Tatarda ğömer- ğömergä qunaq buş qul belän kilmi. Samar şähäreneñ milli- mädäni möxtäriäte räise, “Tuğan tel” cämğıyate äğzası, Rossiä Federätsiäseneñ atqazanğan meditsina xezmätkäre Cämil Wäliullin Qulatqınıñ 4-nçe taş mäsceden üz aqçasına tözetkän Eduard Ğäneyevqa Samar Cämiğ mäscedeneñ süräten töşergän kelämne büläk itte. Cämil wäliullin şulay uq mäscedkä dä zur zatlı keläm büläk itte.

Ulyan ölkäseneñ Qulatqı awlında 4-nçe, rayonda 24- nçe taş mäscedne açu İşan Xabibulla Xansavarovqa bağışlanğan uqularnıñ ber öleşe genä ide. Töp uqular Zimniçä awlı mädäniät Sarayında uzdı. Fänni konferensiäneñ iseme zamança yañğıradı - “İslam- ideoloğiä mira i soğlasiä mecdu narodamıy, protiwostoyaniä terroru i ekstremizmu v sovremennom mire”.

Konferensiäne oyıştıruçılar yaxşı uylağannar. Mädäniät Sarayı eçendäge süzlär köçäytkeç aşa uramğa yañğırap tordı, ä uramda xalıqnıñ sanın isäpkä alıp betermäslek ide.

Mäydan, uram tulı xalıq tatar aşları belän sıylandı. Fänni konferensiä zur yal çarası belän uralıp bardı.

Fänni konferensiägä bağışlap Samar Cämiğ mäscedeneñ Baş imamı, Samar mädräsäseneñ rektorı İrşat xäzrät Safin zatlı, tösle qäğäzdä “Berençe Xansavarov uquları” isemle buqlet bastırıp alıp kilgän ide. Buqletlarnı xalıqqa büläk itep tarattılar. Konferensiägä kilüçelärne tağın ber büläk belän quandırdılar. Mirza uğlı Qämil Xämzin Sarıtawda 1000 danä belän Urta Tereşqa awılına bağışlap kitap bastırıp alıp kilgän. Zimniçä awlı işanınıñ bäräkätle ruxı üz orlıqların yuğaltmağan, alar Rusiä buylap sibelgän. Uqular berençe oyıştırılğan, aldağı yıllarda ul qämilläşer, ofığı kiñäyer. İşan Xabibulla Xansavarovnı büläk itkän Zimniçä tufrağı, hiçşiksez, tatarnıñ söyekle urınına äylänüe ixtimal.

Şamil Bahawtdin, Samar


Ишан Хабибулла Хансаваров рухы Русия киңлегенә тарала

Һәр төбәкне шәхесләр бизи, ә үз чиратында шәхес төбәкнең дәрәҗәсен үстерә. Ульян өлкәсендәге татарларны Кулаткы районыннан башка күз алдына да китереп булмый, чөнки Кулаткы районының 96% халкы – татарлар. Ә Кулаткы җирендә Ульян өлкәсе өчен генә түгел, ә тирә күрше Самар, Татарстан, Сарытау, Мордовия татарлары өчен дә газиз булган шәхес Ишан Хабибулла Хансаваров рухын олуглау чарасы уздырыла иде.

Узган елны ишанның көндек каны тамган Зимничә туфрагы Хабибулла Хансаваровның тууына 200 еллыгын билгеләп узган булса, быел Зимничә төбәк тарихында беренче мәртәбә Хансаваров укулары узды.

Тантана Кулаткының үзендә дүртенче, ә районда 24 мәсҗед ачу тантанасы белән башланып китте. Кулаткы аулы гаҗәеп зур , бистәләрдән торган татар утравы. Заманында 7 мәсҗедле, 7 зиярәтле татар оясы 2006 елны сентябрьнең тугызында 4-нче мәсҗедле булды. Мәхәллә мәсҗеде генә ачылса да, гыйбадатханә мәйданы Сабантуйны хәтерләтте. Аерма шунда гына булды ки, музыка яңгырамады. Кулаткының 4-нче таш мәсҗеден якташлары, бүгенге көндә Сарытауда зур сәнәгать тармагын үз җилкәсенә алып баручы Әнвәр углы Эдуард Ганеев төзеткән. Түбәтәйле, баһадир гәүдәле, нурлы йөзле генераль директор халык арасында аерылып торды.

Кулаткының 4-нче таш мәсҗеден Эдуард әфәнде Ганеев төзетсә, манара түбәсенә куелган ике метрга якын тутыкмас айны Самараның атаклы эшкуарлары агалы- энеле Тәлгать һәм Рәфкать Хуҗиннар ясап бирделәр. Мәсҗед ачу тантанасында Самар Җәмигъ мәсҗеденең Баш имамы Зимничә егете Иршат хәзрәт Сафин болай диде: “ Мин үзем чыгышым белән шул яклардан. Бүгенге тантанага мин Самараның күренекле шәхесләре белән килдем. Бүгенге мәсҗеднең аен Самараның эшкуарлары ясап бирделәр. Шушы мәсҗедләр аркыллы, Раббым, Кулаткы төбәгенә бәрәкәт индерсен.”

Татарда гомер- гомергә кунак буш кул белән килми. Самар шәһәренең милли- мәдәни мөхтәрияте рәисе, “Туган тел” җәмгыяте әгъзасы, Россия Федерациясенең атказанган медицина хезмәткәре Җәмил Вәлиуллин Кулаткының 4-нче таш мәсҗеден үз акчасына төзеткән Эдуард Ганеевка Самар Җәмигъ мәсҗеденең сүрәтен төшергән келәмне бүләк итте. Җәмил вәлиуллин шулай ук мәсҗедкә дә зур затлы келәм бүләк итте.

Ульян өлкәсенең Кулаткы аулында 4-нче, районда 24- нче таш мәсҗедне ачу Ишан Хабибулла Хансаваровка багышланган укуларның бер өлеше генә иде. Төп укулар Зимничә аулы мәдәният Сараенда узды. Фәнни конференциянең исеме заманча яңгырады - “Ислам- идеология мира и согласия меҗду народами, противостояния террору и экстремизму в современном мире”.

Конференцияне оештыручылар яхшы уйлаганнар. Мәдәният Сарае эчендәге сүзләр көчәйткеч аша урамга яңгырап торды, ә урамда халыкның санын исәпкә алып бетермәслек иде.

Мәйдан, урам тулы халык татар ашлары белән сыйланды. Фәнни конференция зур ял чарасы белән уралып барды.

Фәнни конференциягә багышлап Самар Җәмигъ мәсҗеденең Баш имамы, Самар мәдрәсәсенең ректоры Иршат хәзрәт Сафин затлы, төсле кәгазьдә “Беренче Хансаваров укулары” исемле буклет бастырып алып килгән иде. Буклетларны халыкка бүләк итеп тараттылар. Конференциягә килүчеләрне тагын бер бүләк белән куандырдылар. Мирза углы Камил Хәмзин Сарытауда 1000 данә белән Урта Терешка авылына багышлап китап бастырып алып килгән. Зимничә аулы ишанының бәрәкәтле рухы үз орлыкларын югалтмаган, алар Русия буйлап сибелгән. Укулар беренче оештырылган, алдагы елларда ул камилләшер, офыгы киңәер. Ишан Хабибулла Хансаваровны бүләк иткән Зимничә туфрагы, һичшиксез, татарның сөекле урынына әйләнүе ихтимал.

Шамил Баһаутдин, Самар

XS
SM
MD
LG