Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 22:20

Atawılla Bayazitovqa 160 yäş


Ütkän comğada Peterburg tatar mädäniäte, mäğrifäteneñ üseşenä çiksez öleş kertkän kürenekle şäxes Atawılla Bayazitovnıñ 160 yıllığın bilgeläp ütte. Yubiley kiçäse Peterburg milli mädäniätlär yortında uzdı Anda millättäşlärebez genä tügel, başqa millät keşeläre dä qatnaştı. Kilgän xalıqnı Atawılla Bayazitov, ul nigez salğan "Nur"gäzitenä bağışlanğan fotokürgäzmä häm dokumental'' fil''m kötä ide.

Tışqı eşlär ministrlıysında tärceman häm xärbi axun bulıp eşläwçe Atawılla Bayazitov 1905 yılda tatar telendä gäzit çığarırğa röxsät ala..Röxsät digäç tä , anı alu bik ciñeldän bulmıy.. Axun Bayazitov aña 15 yıllap ğömeren sarıf itä.. İske stil'' belän 2, xäzerge stil'' buyınça 15 sentäberdä "Nur" isemle berençe tatar gäzite Peterburgta dönya kürä. .Başta Peterburg öçen genä, Peterburg yañalıqların ğına yaqtırtırğa tieş bulğan gäzit tora -bara gomumrusiä gäzitenä äylänä. "Nur" ürnägendä başqa şähärlärdä dä törle isemdäge basmalar näşer itelä başlıy . Atawılla Bayazitovnıñ wafatınnan soñ, 1911 yıldan başlap, anıñ eşen ulı Safa däwam itä ."Nur"1914 yılğa qädär daimi çığıp tora , annan soñ yabıla Şulay bulsa da berençe tatar gäzite tatar , möselman dönyasında äytep betergesez ez qaldıra"

.Ä inde yañadan tuuı belän "Nur"gäzite Älfinur xanım Ğafurovaga burıçlı.1990 yılda Älfinur xanım şähärdä berençelärdän bulıp milli gäzit "Nur"nı çığara başlıy.

"Liga natsiy "isemle ictimaği oyışmanıñ räise Ğamzat Sokiev söyli

“Tatar xalqına bügen Atawlla Bayazitovqa tiñ bulırday almaşçılar telim. Repressiälär waqıtında yuqqa çıqqan batırlarığız turında kübräk yazığız, alarnıñ isemnären xalıq belergä tieş.”

Ägär axun Bayazitov berençe tatar gäzite "Nur"ğa ğına nigez salğan bulsa da, ul tarixqa mäñgelekkä kerep qalğan bulır ide. Ä bit ul äle Peterburg tatarları, möselmannarına gibadätxanä, ğomumän Peterburg xalqına iskitkeç arxitektura ürnäge -_Cämiğ mäçeten tözetkän keşe dä. Kiçädä bu turıda mäçetebezneñ imam xatibı Cäfir xäzrät Ponçaev täfsilläp söyläde.(audioda )

Atawlla Bayazitovnıñ xezmätlären patşa xökümäte dä çiksez bäyälägän, cämäğätçelek tä Axunnı soñğı yulğa böten şähär ozatqan :zavod, fabrikalar gudogı belän.

Tarix fännäre doktorı,Milli mädäniätlär yortınıñ "Petropol''"fänni berläşmäse citäkçese Tamara Smirnova: ul tatarlar, möselmannar öçen genä tügel, böten şähär öçen eşläde.Tarix anıñ Peterburg mäğrifätçese genä dä tügel, ä gomumrusiä masştabındağı şäxes ikänen isbat itte. Anıñ eşçänlege xalıqlarnı, alarnıñ mädäniätlären ber bersenä yaqınaytqan. Bügenge "Nur" da şul eşçänlekne däwam itä)

Gölzadä Kamalova, Sankt-Peterburg

XS
SM
MD
LG