Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 21:24

Los Angeles Times: Tönyaq Amerika möselmannarınıñ yaña citäkçese möselmannarğa qarata mönäsäbätne uñayğa üzgärtä alırmı?


Quşma Ştatlarda çığa torğan Los Angeles Times gäzite pänceşämbe sanında Tönyaq Amerika İslam cämğiäteneñ yaña citäkçese turında yaza. 43 yäşlek İngrid xanım Mattson Quşma Ştatlar wä Kanadanıñ iñ zur möselman oyışmasınıñ yaña prezidentı itep saylanğan. Üze aq tänle, üze Kanadalı, qayçandır katolik bulğan, xäzer İslam dinen qabul itkän. Qitğanıñ iñ zur möselman oyışmasına monnan da yaxşıraq citäkçe tabıp bulamı, dip yaza gäzit.

Quşma Ştatlarnıñ 6 millionlap möselmanı öçen xäzer ciñel çaq tügel. USA Today gäzite belän Gallup törkeme ütkärgän soñğı fiker beleşügä qarağanda, amerikannarnıñ 40%tı möselmannarğa qarşı al-fiker tota. Şul uq sanda xalıq möselmannar öçen mäcbüri İD card kertüne xuplıy. Här 5nçe amerikan kürşeseneñ möselman buluın telämi.

İngrid Mattson şuşı tiskäre mönäsäbätne yaxşığa üzgärter digän ömetlär bar. Ul aksentsız söyläşä, xicap kimi, fäqät başına yuqa yawlıq bäyläp yöri. Ciñel söyläşä, yılmaya, ulı futbol uynağanda anıñ öçen can ata, kollejda uqığan qızına yärdäm itä, baqçada qazına, säyäxät itä, New Yorker uqıy.

"Moñarçı möselmannar amerikada çitläşep yäşäde, 11 sintäberdän soñ bolay yäşäp bulmıy, di İngrid xanım. Bezgä küreşlär belän yaxşı mönäsäbät qorırğa kitäk. Bez Amerikada ni barı 2%, başqalar belän berläşmäsäk, bezne tanımayaçaqlar, di Tönyaq Amerika İslam cämğiäteneñ yaña citäkçese.

* * *

İnliz telendä çığa torğan Moscow Times gäzite bügenge sanında Mäskäwneñ elekke sovet illärendä separatist töbäklärne xuplawı turında yaza. Çärşämbedä Rusiäneñ Tışqı eşlär ministrlığı "Kosovo töbäge üz-bilgelänergä telägän başqa töbäklärgä ürnäk bulırğa tieş" digän belderü yasadı. Gäzit fikerençä, Mäskäwneñ Dnestr buyın, Abxaziä, Könyaq Osetiäne xuplaw säyäsäte New Yorkta barğan Berläşkän Millätlärneñ Ğömüm Cıyınında tänqitkä tartılığırğa mömkin. Atnakiç könne anda Rusiäneñ Tışqı eşlär ministrı Sergei Lavrov çığış yasıy.

* * *

Britaniäneñ Guardian gäzite pänceşämbe sanında Tailandağı xällärgä urın birgän. İldä qansız fetnä oyıştırğan general Sondhi, çärşämbe ütkän matbuğat oçraşuında, yaña konstitutsiä yazılğançı, xärbilär ber yılğa xakimiättä qalaçaq dip belderde. İke atna eçendä ul premier wazifasına yaña keşe bilgelänäçägen äytte.

Bärep töşerelgän premier Thaksin Çinavata fetnä waqıtında BMOnıñ Ğömüm Cıyınında New Yorkta ide. Kiçä ul Londonğa kilgän, hawa alanında ber belderü dä yasamağan.

General Sondhi, elekke premier Tailandqa qaytırğa teläsä, räxim itsen dide, läkin tikşerüçelärneñ millarderğa sorawları bulırğa mömkin, dip kisätte.

Şuşı temanı däwam itep Britaniäneñ Financial Times gäzite, Tailandnıñ elekke premierı Thaksin awıldağı xäyerçelärne şähärdäge xalıqqa qarşı qotırtıp ilne ikegä bülde, Könyaqtağı möselmannarnı bastırıp büleneşne tağı da köçäytte, dip yaza.

Şul uq waqıtta gäzit fikerençä, xärbi fetnä ul çişeleş tügel. Şul uq Paqstan, yä Birmanı ğına alığız. General Sondhi ike atnadan waqıtlı xökümät bilgelärgä, ber yıldan yaña konstitutsiä nigezendä yaña saylawlar ütkärergä wäğdä itä. Läkin xakimiätkä ber kilgäç, annan kitüe bik awır. Anıñ süzlären çınğa alğan xäldä dä, Tailandqa barıber artqa çigenep, nindi xäldä qalğanın utırıp uylarğa kiräk bulaçaq, di Financial Times.

Ali Ğilmi
XS
SM
MD
LG