Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 19:14

Bush belän Qarzai terrorğa qarşı suğış turında söyläşte


AQŞ prezidentı George Bush sişämbe könne Aq Yortta Äfğänstan prezidentı Xämit Qarzainı qabul itte. Söyläşüneñ töp teması terrorğa qarğı köräş buldı. Äfğänstanda Taliban höcümnäre artqannan arta barğanda Qarzai Äfğänstan prezidentı Pärwäz Möşärräfne Paqstanda Talibanğa qarşı citärlek çaralar kürmäwdä ğäyepläde. Ämma Bush ike il dä terrorçılarğa qarşı suğışta näticäle eşli dide.

Şuşı oçraşudan soñ Bush Qarzai belän bergä xäbärçelär aldına çığıp küptän tügel kiñ mäğlümät çaralarında telgä alınğan küzläw xisabına tuqtaldı. Mäğlümät çaraları küzläw xezmätläre äzerlägän ul xisapta Ğiraq suğışı Amerikağa qarşı terror qurqınıçın arttırdı, çönki suğışçan islamçı törkemnärgä yaña tarafdarlar cälep itü ciñeläyde dielä dip beldergän ide.

Yäşeren xisap matbuğatqa sarqıp çıqqannan soñ sişämbe könne Bush anıñ qayber öleşlären kiñ cämäğätçelekkä açarğa quştı häm mäğlümät çaralarında äytelgännärne kire qağarğa tırıştı.

Bush terrorğa qarşı suğış Amerikannarğa qurqınıçnı arttıra dip uylaw berqatlılıq, terrorçılar 5 yıl elek bulğan höcümnärgä qädär küptän eş alıp bara ide inde dide.

"Minem fikeremçä, ägär bez Ğiraqta bulmasaq, terrorçılar başqa berär säbäp tabar ide. Alar üz maqsatlarına ireşer öçen keşe üterä. Belüegezçä Usama bin Laden keşelärne üzeneñ cihad xäräkätenä quşu öçen elek Somalinı faydalandı. Elek alar Fälestin-İzrail nizağın faydalandı. Bu alarnıñ cihad xäräkätenä keşelärne cälep itü öçen uñaylı yul buldı" dide Bush.

Qarzai Äfğänstan da AQŞ ğäskärläre kilgänçegä qädär Taliban xökümäte terrorı qorbanı ide dide.

Ber xäbärçeneñ Taliban häm äl-Qaidägä qarşı suğışta Äfğän xökümäteneñ yaña strategiäse barmı digän sorawına Qarzai NATO belän berlektäge xäzerge köräş strategiäse yaxşı eşli dip cawap birde. Şul uq waqıtta ul ciñüneñ tiz genä kilmiäçägen dä äytte.

"Xäzer bez totrıqlılıqnı nığıtırğa häm Talibannan bötenläygä qotılırğa tırışabız. Moña tizräk ireşergä telibez, ämma telägän närsä tormışqa härçaq aşmıy. Şuña kürä bu beraz suzılaçaq, häm bezgä alardan qotılu öçen sabır bulırğa turı kiläçäk" dide Qarzai.

Qarzai töbäktä terror qurqınıçına qarşı köräştä Paqstan prezidentı Möşäräf tä zurraq öleş kertergä, dinnän bigräk näfrät taratuçı Paqstan mädräsälären yabarğa tieş dide.

Qarzai belän Möşärräf arasındağı kierenkelekneñ tağın ber säbäbe – Paqstannıñ Äfğänstan yanındağı Tönyaq Wäzirstan turındağı kileşü. Möşärräf Taliban häm äl-Qaidä belän alar Tönyaq Wäzirstanda üz eşçänleklären irekle alıp bara ala dip kileşkän digän täesir qala digän ide Äfğänstan prezidentı.

Möşärräf isä uzğan atnada Waşingtonda, Taliban belän tügel Tönyaq Wäzirstandağı qabilä citäkçeläre belän kileşkänlegen belderde häm kileşüneñ maqsatı anda Taliban belän äl-Qaidä eşçänlegen tıyu dide.

Matbuğat oçraşuında Qarzai monıñ çınnan da şulay bulaçağına ömetlänüen äyye.

Bush isä Qarzai belän Möşärräf arasında kierenkelek bulğan kebek toyılsa da, bu ike ilneñ terrorğa qarşı näticäle köräşüenä, äl-Qaidä citäkçese Usama bin Ladennı ezläwgä qomaçawlamıy dip östäde. Bin Laden Paqstanda qaçqan bulırğa tieş dip isäplänä.

Çärşämbe kiçendä Waşingtonda bu söyläşü äle däwam itäçäk. Bush Qarzai belän Möşärräfne kiçke aşqa çaqırdı häm anda iğtibar üzägendä çiklärne saqlaw, terrorğa qarşı köräştä mäğlümät almaşu, tınıçlıq häm demokratiä urnaştıru bulaçağın belderde.

Naif Aqmal, Praga.
XS
SM
MD
LG