Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 13:43

Washington belän Pxenyan arasında süz köräşterü bara


Tönyaq Koreanıñ atom sınawı xäbärennän soñ Washington belän Pxenyan arasında süz köräşterü başlandı. Çärşämbedä räsmi Pxenyan kiläse sınawlar Washingtonnıñ taşlamalar yasawına bäyle, digän belderü yasadı. Quşma Ştatlar BMOnıñ İminlek Şurasında Tönyaq Koreağa çikläwlär kertü xästärlegen kürä. Çärşämbedä Yaponiä üz çikläwlären inde kertte dä. Tönyaq Koreadan Yaponiägä tawar kiterü, bu ilneñ watandaşlarına, köymälärenä Yaponiägä kilü tıyılğan bulaçaq.

"Tönyaq Korea kiläçäktä tağın sınawlar ütkärerme-yuqmı - bu Quşma Ştatlarğa bäyle." Älege süzlärne Tönyaq Koreanıñ ikençe yuğarı räsmie Kim Yong-nam çärşämbedä Yaponiädän kilgän delegatsiägä äytte. Sınawlar mäsäläse Quşma Ştatlarnıñ bezneñ ilgä qarata mönäsäbätenä bäyle, dide ul.

Bu süzlär Washington belän Pxenyan arasındağı süz köräşterügä soñğı misal. Ul arada Quşma Ştatlar Tönyaq Koreağa qırıs çikläwlär kertü xästärlegen däwam itä. Sişämbedä Däwlät departamentı süzçese Sean McCormack Washington Pxenyannıñ raketa yä atom qoralı programına öleş kertä alırlıq bar tışqı bäyläneşlären tomalarğa teli, dip belderde:

"Qarar ölgeseneñ neçkäleklärenä tuqtalıp tormıym, läkin anda qayber ğomüm urınnar bar. Äytik, Tönyaq Korea xökümätenä küpläp üterü qoralın yä raketa texnologiäsen üsterügä, monnan fayda kürügä yul quymaw" di Däwlät departamentı wäkile.

McCormack süzlärençä, bu çikläwlär Pxenyannıñ qanunsız yullar belän açqa qazanu mömkinlegenä dä çik quyaçaq.

İminlek Şurasında Pxenyan soñğı sınaw öçen cawap totırğa tieş digän urtaq fiker bar. Tik menä Washinton täqdim itkän qırıs çaralarnı Qıtay belän Rusiä ni däräcädä xuplar – älegä bilgesez.

Washington çikläwlärne BMO nizamnamäseneñ 7nçe bülege nigezendä kertergä täqdim itä. Başqaça äytkändä, xärbi köç qullanu mömkinlege belän. Ämmä Qıtay bu mäsälädä bik saq:

"13 matdäle ölgeneñ zur öleşe yaxşı, eş öçen nigez bula ala, çärşämbedä berniçäsen tikşererbez, şul isäptän 7nçe bülekne dä. Minemçä, bez anıñ nindider şäkelen, qayber öleşlären kürergä telibez" di Qıtay wäkile.

Rusiä Tışqı eşlär ministrlığı mäsäläne tınıç, diplomatik yullar belän xäl itü tırışlığına quşılırğa äzerlek belderde.

Mäskäwneñ qaraşı älegä anıq bulmasa da, Quşma Ştatlarnıñ BMOdağı wäkile John Bolton, qänäğätlänüen äytte:

"Min Rusiä wäkile Çurkin äfändeneñ ölge turında äytkäne belän qänäğät, ul qayber sorawlar kütärde, bez ul xaqta tulısınça uylamağanbız. Läkin ğomümän alğanda, anıñ belderüe nigezdä xuplaw bulıp tora, eşne däwam itü öçen yaxşı nigez" di Quşma Ştatlar wäkile.

Mäskäw dä, Pekin da Pxenyannı qoralsızlandırırğa teläwen belderä, ämmä mäsälä söyläşülär aşa xäl itelmäsä, töbäktä totrıqsızlıq barlıqqa kilüdän qurqa.

İminlek Şurası urtaq fikergä kilä alırmı - älegä äytüe qıyın.

Ul arada düşämbe sınawı tiräsendä dä sorawlar qala birä. Çärşämbedä Fransiäneñ Saqlanu ministrı Michele Alliot-Marie ul şartlawnıñ qüäte şul qädär keçkenä, ägär ul çınlap ta atom sınawı ikän, dimäk ul xata bulğan dip belderde. Däwlät departamentı wäkile McCormack ta, amerikan belgeçläre bu mäsäläne tikşerüen däwam itä dide.

Niçek kenä bulmasın, Tönyaq Koreanıñ bu keçkenä sınawı dönyada şaqtıy zur şaw-şu quptardı.

Ali Ğilmi
XS
SM
MD
LG