Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 23:37

Germaniä deputatları möselman xatın-qızların yawlıqnı salırğa çaqırdı


8 yıl elek Törkiädäge Marmara Universitetına kerü ğarizasın tapşırğanda räsemgä töşkändä yawlığın saludan baş tartqan Äminä Araç isemle törek qızı Strasburgtağı keşe xoquqları mäxkämäsendä ciñelde. Äminä, üzeneñ yawlıq kiep räsemgä töşä almawın – ireklekne häm vocdan iregen bozu, dip mäxkämägä şikäyät yullağan ide. Vocdan irege häm yawlıq mäsäläse bu atnada ber yulı 3 ildä köntärtibenä mende.

Germaniä federal mäclese deputatları, ikese dä çığışları belän törek - Lale Akgün häm Ekin Deligöz, şulay uq Törek-Alman berlege başlığı häm ber xoquq yaqlawçı, Germaniädä çığuçı Bild Am Sonntag basması aşa möselman xatın-qızlarına yawlıq kiyü kileşmi, dip belderde. Sosial demokratik partiä wäkile Akgün, zamança ruxanilärneñ süzlären kiterep, bügenge köndä xatın-qıznıñ başın qaplamıyça uramğa çığuı – gönah tügel, digän.

2 atna elek Britaniäneñ elekke tışqı eşlär ministrı Jack Straw, möselman xanımnarnı – yawlıqların salırğa çaqırğan ide. Uzğan atnada ilneñ tönyağında, Yorkshire ölkäsendä 24 yäşlek Aişe Azmi isemle uqıtuçı yardämçesen – hicab kigän kileş eşenä kertmädelär. Bügen Britaniä premyerı Tony Blair, Yorkshire''dağı ul xäl turında belgänen, häm – cirle räsmilärneñ mondıy qarar qabul itülären añlawın belderde. Blair da, möselman xatın-qızlarınıñ baştan ayaqqa qadär törenep yörülären – "büleneş" küreneşe dip sanıy, ämma nindi dä bulsa täñqit turında süz dä bulırğa mömkin tügel, di Blair:

"Bu büleneşne çağıldıra. Şuña kürä başqa keşelär üzlären räxät xis itmi alar belän. Läkin xatın-qızlarnıñ yawlıq kiergä xoquqı yuq, dip ber kem dä äytmi. Bu bik tirängä kerü bulaçaq."

Britaniä häm Germaniädä bezneñ millättäşlär dä yäşi. Münxenda yäşägän Ayşe xanım Agi:

"Min bu sorawnı (täqdimne) tulısınça qabul itäm. (yawlıqnı salu turında). Ämma ofisial qanun bulmasın, çönki qanun – radikal köçlärgä platforma açaçaq. Möselman xatın-qızları şulay kienmäsen (hicab kimäsen), ämma (anı tıyğan) räsmi qanun bulmasın."

Yawlıqnı salırğa täqdim itüe – integrasiäme-assimiläsiäme? Şulay uq Münxenda yäşägän tağın ber millättäşebez, Xäyretdin Sadiq:

"Baş yawlığı mäsäläse – beraz çeterekle mäsälä. Yevropada bez yevropalıça yäşibez dip, alar şikelle xatın-qızlar başların açarğa tieş tügel, bu – vocdan irege mäsäläse. Germaniädä bu mäsälä ber waqıtta da kütärelmäde. Çit il keşeläre arasında töreklär küpçelekne täşkil itä. Töreklärgä qarata "integrasiä" iseme astında assimiläsiä prosessı bara."

Möselman xatın-qızlarınıñ hicabları bu atnada Tunista da köntärtibenä mende. Anda xattä polisiä xatın-qızlarnı uramda tuqtatıp, yawlıqların saldırıp, başqa yawlıq yäki hicab kimäyäçäkläre turında qäğäzgä qul quydıra, digän xäbärlär bar.

Alsu Qormaş
XS
SM
MD
LG