Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 05:19

AQŞ saqlanu ministrı Rumsfeldnıñ wazıyfasınnan kitüe törleçä bäyälänä


Quşma Ştatlar saqlanu ministrı Donald Rumsfeld bu wazıyfasınnan kitüen iğlan itte. Ämma anıñ urınına täqdim itelgän elekke Üzäk Küzläw İdaräse mödire Robert Gates Senatta raslanğançığa qädär Rumsfeld wazıyfaların başqarunı däwam itäçäk. Gates berniçä atnadan raslanır dip kötelä. Küplär tarafınnan Ğiraq suğışı turında referendumğa tiñlängän kongress saylawlarınnan soñ Waşingtondağı bu üzgäreşlär törle reaksiägä säbäp buldı.

Rumsfeldnıñ kitüen çärşämbe könne Waşingtonda prezident George Bush iğlan itte.

"Don Rumsfeld üzgäreşlär çorında iskitkeç citäkçe buldı. Ul şulay uq bu qıyın suğış çorında yaña qaraşnıñ ni qädär möhim buluın da añladı. Don Rumsfeld namuslı häm üzençälekle watanpärwar. Ul ışanıçlı kiñäşçe häm dus. Min anıñ ilebezgä birgän xezmäte öçen tirän räxmätlemen" dide Bush.

Rumsfeld wazıyfasınnan kitüen respublikannar zur ciñelügä duçar bulğan kongress saylawlarınıñ ikençe könendä ük iğlan itte.

Ul saylawlarda moñarçı oppozitsiädä bulğan demokratlar kongressnıñ kimendä ber, häm möğayen ike pulatın da üz qullarına aldı. Senat öçen demokrat namzät ciñgän ber ştatta tawışlar äle yañadan saylana.

Ramsfeldnıñ kitüe törleçä bäyälänä.

Awstralia premyer ministrı John Howard "Ramsfeld miña oşıy ide. Ul qarşılıqlı saqlanu ministrı buldı. Bağdadnı alğannan soñ küp tä ütmästän küpläp Ğiraq armiäsen taratu qararın küplär tänqitläp çıqtı. Häm bu anı ayıruça bilgeläwçe qararlarnıñ berse buldı. Ämma bu inde xäzer ütkändä qaldı, xäzer bu Quşma Ştatlar prezidentı eşe" dide.

Qabulda Äfğän prezidentı Xämit Qarzai Azatlıq radiosına "Rumsfeldnıñ kitüe alar qararı häm bez alarnıñ qararın xörmät itäbez. Şulay da Rumsfeld Äfğänstannıñ dustı, terrorğa qarşı suğışta yaxşı berektäş häm yardämçe. Min anı bik nıq xörmät itäm. Ul bik belemle keşe, bik aqıllı häm bik täwäkkäl keşe. Häm min anıñ belän dus buluıma ğorurlanam" dip belderde.

Ämma Rumsfeld turında şaqtıy qatı tänqit süzläre dä yañğırıy. 2008 yılda ütäçäk prezident saylawlarında respublikannar namzäte bulırğa mömkin senator John McCain Rumsfeldnıñ kitüe inde şaqtıy soñarğan ide dide.

"Küplärebez inde küptännän ministr Rumsfeldqa ışanıçsızlıq belderep kilde. Min dä. Ämma min prezidentnıñ üz törkemen saylaw xoquqın da tanıdım" dide McCain.

Saylaw aldı köräşendä töp bäxäslär Bushnıñ Ğiraq säyäsäte tiräsendä bardı. Häm ul bäxäslärneñ iğtibar üzägendä Rumsfeld buldı.

Oppozitsiädäge demokratlar qat-qat anı xakimiättän alırğa çaqırdı. Bu saylawlardan soñ Wäkillär Pulatın citäkliäçäk Nancy Pelosi da Prezidentnı Pentagonda üzgäreşlär ütkärergä çaqırdı.

Ämma çärşämbe könne Rumsfeldnıñ kitüen iğlan itkänçegä qädär Bush üzeneñ saqlanu ministrın yaqlap kilde. Kongress saylawları waqıtında da ul Rumsfeldnı wazıyfasınnan alırğa çaqırularnı kire qaqtı.

Çärşämbe könne xäbärçelärneñ bu qarşılıqlı ğämällärne añlatunı sorawına cawap birep Bush "Saylawlarğa qädär ber atna qala ber jurnalist minnän Rumsfeldnı yäki vitse prezidentnı nişlätäçäksez dip soradı. Min alar urınnarında qalaçaq dip cawap birdem. Min saylaw aldı köräşeneñ soñğı könnärendä bu suğış turında zur qararlar iğlan itärgä telämägängä kürä şulay cawap birdem. Ul sorawğa cawap birep başqa sorawğa küçü öçen barı şulay ğına cawap birep bula ide" dide.

Naif Aqmal, Praga.
XS
SM
MD
LG