Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 06:02

Törkiädä armiә belәn xөkümәt arasında kierenkelek üsә


Bәlki dә berençe mәrtәbә bularaq ber parat waqıtında xәrbi ber bülek sәyәsi şiğarlar qıçqırıp uramnardan ütte. Bu vaqiğә Tөrkiәneñ kөnyaq-kөnçığışında küpçelek Kөrdlәr yәşәgәn Diyarbakır şәhәrendә buldı. Tөrkiә cөmhuritenә nigez salğan Mostafa Kemal Atatөrekneñ Diyarbakır şәhәrenә vizit yasawınıñ 69-nçı yılı uñayı belәn oyıştırılğan yolağa biredәge 7-nçe armiәneñ ber otraydı da qatnaştı. Şuşı yolada Atatөrekneñ poezd belәn vokzalğa kerewü simvolik rәweştә surәtlәnde. Yolağa vali, mer, xәrbi bülek citәkçese, Dicle Uniersitetı rektorı, polistiә citәkçese hәm başqa aldınğı şәxeslәr qatnaştılar. Yoladan soñ vokzaldan şәhәr üzәgendәge Atatөrek hәykәlenә taban yasalğan paratta soldatlar “Tөreklәr ğәskәr tuwa”, “Hәmmә nәrsә watan өçen”, İñ bөyek Tөrek Atattөrek”, “Watan siña canım fida”, “şәhitlәr ülmi, watan bülenmi” kebek şiğarlar qıçqırıp 10-nçı yıl marşın sөylәdelәr. Mondıy ber xәl berençe mәrtәbә bula. Yәğni armiә sәyәsi şiğarlar kütәrep mondıy ber demonstratsiә yasağanı yuq ide. Inde bu andağı komandirnıñ insiatiwası belәn me yuğ isә General ştab başlığınıñ kürsәtmәse buyınçamı eşlәnde әlegә mәğlüm tügel.



Cirle Kөçlәr Komandirı armiә generalı İlker Başbuğ da Fransiәneñ Ermәnnәrgә genosida yasalmadı dip dәğvә kütәrüçelәrne xөkümgә tartu buyınça çığarğan qanunına protest maqsadınnan Tөrkiә belәn Fransiә arasındağı xәrbi mөnәsәbәtlәrneñ tuğdırılğan buluwın belderde. Başbuğ “ike il arasında yuğarı dәrәcәle vizitlar yasalmıy, urtaq xәrbi manevrlar da tuqtaldı” dip belderde. Bu inde ike il arasında urtaq xәrbi saqlanu industriası belәn bәyle proyektlarnı kөçtәn çığarmas dip ışanıla. Generalştab başlığı armiә generalı Yaşar Büyükanıt әle monan elek tә “Qanun proyektı Fransuz parlamentından uzsa illәrebez arasındağı mөnәsәbәtlәr өzeler, xәrbi mөnәsәbәtlәrbezne tuqtatırbız” dip beldergәn ide. Qısqası bu hәm moña oxşaş tәrәqqiәtlәr Tөrek Qorallı Kөçlәreneñ sәyәsәtkә tıqşınuwı dip bәyәlәnә ala. Bu turıda jurnalistlar bik dәşmәsәlәrdә xөkümәt belәn armiә hәm üzen Atatөrekçe dip atawçı oppozitsiә arasında rejimgә mөnәsәbәt turında tartış dәwam itә. Şiksez bu da Tөrkiәdә sәyәsi kierekkelekne üsterә.

“Zaman” gazetasınıŋ 16-nçı Noyäber sanında “xalıqnıñ qaraşı: ğәskәr sәyәsәtkә tıqşınmasın” isemle rubrika belәn ber xәbәr basılıp çıqtı. Şuña kürә, Türk Bilgi Araştırma Kiŋeş şirkәte 3 belәn 4-nçe Noyeberdә 14 şәhәrdә anketa oyıştırğan. Anketağa qatnaşqannarğa “Xәrbilәr sәyәsәtkә tıqşınsınnarmı?” digәn soraw birelgәn. Çawap birüçelәrneñŋ 58 %-ı bu yalğış digәndә, 14,5 protsentı yaqlap tawış birgәn. Şuluq anketta da “Tөrkiә AB belәn mөnәsәbәtlәren tuñdırsınmı?” digәn sorawğa isә 60 % әyye dip çawap qaytarğan. Dimәk xalıq ta AB-neñ Tөrkiәgә qarata pozitsiәse belәn riza tügel, әmma monıñ sәyәsi yullar belәn cişelüwen teli, ә xәrbilәrneñŋ tıqşınuwı arqılı tügel. Xәrbilәrneñ soŋğı adımnarı alarnıñ hәm eçke hәm dә tışqı politika da üz tәsirlәren cәyәrgә tırışuları dip bәyәlәnә.

Bu arada gazet, jurnal hem televiziә programlarında yış qına AK partiә xөkümәte yaki cirle idarәlәrendә laisizmğa qarşı dip bәyәlәnә alaçaq tәrәqqiәtlәr turında xәbәrlәr çığa başladı. Tabiği barlıq şuşı tәrәqqiәtlәr xalıqta kierenkelekne üsterә. Tөrkiәdә putç oyıştıru traditsiәsenә iә armiәneñ eşçәnleklәre hәm belderülәre şuşı kierenkelekneñ üsüenә zur өleş kertәlәr.

İstanbul ,Äxtәm İbrahim

XS
SM
MD
LG