Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 16:48

Litvinenkonı kem ağulağan?


Britan politsiäse Rusiä iminlek xezmäteneñ elekke xezmätkäre Aleksandr Litvinenkonıñ ağulanu eşen tikşerä. Kremlneñ tänqitçesenä äylängän Litvinenko xäzer Londonda yäşi. Jurnalist Anna Politkovskyanıñ üleme turında mäğlümät wäğdä itkän ber keşe belän restoranda oçraşqannan soñ, anıñ xäle naçarlanğan. Litvinenkonıñ tarafdarları bu ağulaw artında FSB tora dip sanıy.

FSBnıñ elekke ofitserı 43 yäşlek Aleksandr Litvinenko xäzer London xastaxanäsendä yata. Tabiplar anıñ xälen "awır läkin totrıqlı" dip bäyäli. Anıñ qanında zur miqdärdä tallium metalı tabılğan. Nerv sistemın häm üpkälärne eştän çığara torğan bu matdä qumaq ağuında qullanıla.

Litvinenko yanına uzğan şimbä barıp kilgän tanışı, Alex Goldfarb, anıñ xälen bolay taswirlıy:

"Min anı kiçä kürdem, ul öräk kebek ide. Çäçläre qoyılıp betkän, awızı qızarğan, yalqınsınu säbäple. Awır ximiä terapiä ütkän yaman şeş awıruı şikelle. Ber ay elek kenä sölek kebek yeget ide" di Alex Goldfarb.

Öç atna çaması elek Litvinenko Anna Politkovskayanıñ üterelüe turında mäglümät wäğdä itkän ber keşe belän oçraşqan. Şul oçraşudan soñ anıñ xäle kinät naçarayan. 11 Noyäberdä ul Radiobıznıñ urıs bülegenä bolay dide:

"Ber keşe miña oçraşırğa täqdim itte, ber uñaydan Politkovskayanı ütergän keşelär turında mäğlümät täqdim itte. Bu Noyäberneñ bere ide, restoranda oçraştıq, ul miña qäğäzlären birde. Öygä qaytıp kittem, berniçä säğättän xälem naçaraydı, bik köçle ağulanu, xäzer xastaxanädä yatam" di Aleksandr Litvinenko.

Britaniägä 6 yıl elek kilgän Litvinenko, FSB aña Boris Berezovskinı üterergä quştı, digän belderülär yasap Kremlneñ açuın çığardı. 1998 yılda Mäskäwdä bulğan şartlawlarnı iminlek xezmätläre oyıştırğan, dip kitap yazdı. 2004 yılğı Beslan faciğäse artında da şular tora ala digän belderülär yasadı.

Goldfarb fikerençä, bu ağulaw artında iminlek xezmätläre tora: "Min anı kürgäç, başına citkännär ikän dip uyladım. Alar anı inde 7 yıl awlıy, Rusiä xökümäte häm iminlek xezmätläre turında belderülär yasıy başlağannan birle" di Alex Goldfarb.

Bu fiker belän elekke KGB räsmie, xäzer Londonda yäşäwçe Oleg Gordievski da kileşä: "Soñğı 4 yıl eçendä Litvinenko KGBdan küp yanawlar aldı. Ul härwaqıt alardan höcüm kötep yäşäde. Anıñ bit ağuı da şundıy, anı aptekta satıp alıp bulmıy. Bu saf KGB operatsiäse" di Oleg Gordievski.

Litvinenkonıñ ağulanu eşen xäzer London politsiäse tikşerä. Noyäberneñ berendä anıñ belän restoranda oçraşqan keşe – İtalian professorı Mario Scaramella, häm İtaliä häm Rusiä küzläw xezmätläre bäyläneştä tora dip sanala - anıñ xäzer qayda ikäne bilgesez. Ämmä qayber belgeçlär fikerençä, Litvinenkonı ul tügel, ä başqa beräw ağulağan bulırğa mömkin.

Litvinenko eşen tikşerüçe Sunday Times jurnalistı David Leppard süzlärençä, tallium ağuın keşegä aş-su ğına tügel, tire aşa da kertep bula. Ul berniçä säğättän genä üzen sizderä başlıy.

Bu fiker belän Oleg Gordievski da kileşä. Politkovskaya üleme belän ağulaw arasında ber bäyläneş tä yuq di ul.

Şuña da qaramastan, Litvinenko italian keşesennän alğan qäğäzlärne Politkovskaya eşlägän Novaya Gazetağa tapşırmaqçı. Bilgele bulğança, gäzit üz tikşerüen alıp bara.

Ali Ğilmi
XS
SM
MD
LG