Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 22:57

Rusiäneñ WTOga kerüennän kem fayda küräçäk?


Xanoydağı iqtisadi forumda AQŞ belän kileşügä ireşkännän soñ, Rusiäneñ, WTOga kerü yulında bulğan iñ biek kirtä cimerelde, dip äytep bula. Dönya säwdä oyışmasına qabul itelüe, Rusiäneñ kürşelärenä häm üzendäge töbäklärgä, ayırım alğanda Tatarstanğa nindi täesir yasıy ala?

Rusiä Dönya säwdä oyışmasına kerü yulında küpmeder uñışqa ireşsä dä, qıyınlıqlar da yuq tügel. Rusiä ale, 150 äğzädädän torğan WTO oyışmasına kerüenä Moldova häm Gruziäneñ dä rizalığın kötä. İke il wäkilläre dä, Russiäne tikşerü törkemenä kergän häm ike yaqnıñ Rusiä belän säyäsi häm iqtisadi mönäsäbätläre kierenke. İkese il dä, Rusiäg täesir itü mömkinlegennän faydalanıp qalu telägen yäşermi. Gruziä iktisad ministrı urınbasarı Vakhtang Lezhava äytkänçä, Rusiäneñ Gruzin şäräplären häm mineral sunı tıyunı aldırtu maqsatına ireşü öçen Gruziäneñ çaralar planı bar. Gruziäneñ şuşı tovarların satu turındağı ike yaqlı kileşü 2004 yılda imzalanğan bulğan. Gruziä wäkile, Rusiä şuşı kileşüne ütämiçä, il anıñ WTOga kerüenä rizalığın birmiäyäçäk, dip belderä. Moldovanıñ qayber towarları da Rusiädä tıyılğan. Molodova İqtisad ministrı İgor Dodon da, Rusiä belän şuşı embargo mäsäläsendä fiker alışırğa cıyınuın belderä. Rusiä iktisad ministrı German Gref, WTOga kerü Rusiägä dönya säwdä bazarında bernindi çikläwesez qatnaşırğa mömkinlek biräçäk, di. Rusiäeñ dönya säwdä oyışmasına kerüe bik kiräkle äyber, 21nçe ğasırda ber il dä ayırım üsä häm bayı almyı, dip sanıy Tatarstan däwlät şurası deputatı häm iktisad belgeçe Marat Ğaliev. Rusiäneñ WTOga kerüdän Tatarstanğa faydası barmı digän sorawğa ul bolay cawap birde:

“Minemçä, irekle säwdädän nefteximiä ölkäse üsä ala. Çik buyı tüläwläreneñ kimüennän ğadi qullanuçılar fayda küräçäk. Köndäşlek, yarış artaçaq. Köndäşlek itügä sälätle bulmağan awıl xucalığına qıyınlıq kilergä mömkin, ämma monda da ber yaqlı bäyä birep bulmyı, näticä berniçä yıldan ğına kürenäçäk. Maşina tözü ölkäsendä dä qıyınlıqlar kilep çığarğa mömkin, ämma küp keşe şulay di, Rusiä WTOga kersä dä, kermäsä dä, maşina tözeleşe ayırımlanıp, köndäşlektän başqa yäşi almas ide.”

Qazanda çığuçı “Vremya İ dengi” gäzite Tatarstannıñ qayber şirkät citäkçeläre arasında Rusiäneñ WTOga kerüenä qarata soraştıru ütkärgän. Mäsälän, Qazandağı boralaq tözü şirkäte başlığı Aleksandr Lavrentyev, boralaqlarıbız sıyfatlı, köndäşlek itüdän qurıqmıybız, dip beldergän. Aviatsiä fänni-üzäge başlığı İldus Zakirov, xalıqara säwdä oyışmasın kerüdän fayda bulırmı, zıyan kilerme, ansı üzebezdän tora, di. Qazanda koşçılıq fabrikası citäkçese Rişat Xismatullin, Rusiäneñ Dönya säwdä oyışmasına kerüenä optimislarça qarıy. Ägär däwlät şirkätne üsterü öçen akça kertsä, ömmet bar di, ul.

Bikä Timerova
XS
SM
MD
LG