Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 01:23

Amerikan prezidentı Ğiraq säyäsäten üzgärtüne äzerläw eşe yaxşı ğına bara, dip belderä


Raştua yalların Washingtonnan çittä ütkärgän prezident George Bush comğağa qarşı töndä üzeneñ Texastağı utarında däwlät iminlege ölkäsendäge kiñäşçelären cıyıp Ğiraqtağı wäzğiätne totrıqlandıru yulların ezläde. Şul oçraşudan soñ Bush, bu ölkädä alğakiteş buluın beldersä dä, monıñ nidän ğibarät buluın açıqlap tormadı.

Prezident Bush süzlärenä qarağanda, Quşma Ştatlarnıñ Ğiraq säyäsäten küzdän kiçerü eşe şaqtıy uñışlı ğına bara:

"Maqsatıbızğa ireşügä yardäm itäçäk dip ömetlängän ber yaña plan äzerläw yünäleşendä bez şaqtıy ğına alğa kittek, di George Bush. Şul plan xaqında uylanğanda min härwaqıt bezneñ ğäskärlärne küz aldında totam. Terrorğa qarşı dönya külämendä alıp barılğan suğışta, bezneñ xärbi kiemdäge irlär wä xatınnardan, alarnıñ ğailälärennän dä möhimräk keşe yuq", dip belderä amerikan prezidentı.

Bushnıñ Texastağı utarında uzğan oçraşuda vitse-prezident Dick Cheney, däwlät sekretare Condoleezza Rice, Qorallı köçlärneñ berläşterelgän idaräse başlığı general Peter Pace häm äle küptän tügel genä saqlanu ministrı itep raslanğan Robert Gates qatnaştı.

Üzeneñ Ğiraq säyäsäten üzgärtü planın cämäğätçelekkä iğlan itkänçe Bush äle bu xaqta yaña kiñäşläşülär häm fiker alışular ütkärergä teli, şul isäptän Bagdadtağı xökümät belän dä kiñäşläşü kiräklegen äytä:

"Ğiraq planı belän bar ilgä çıqqançı miña äle kübräk fiker alışu ütkärergä kiräk. Bezneñ Ğiraq xökümäte belän bergä eşläwebezne däwam itü dä kön kebek açıq. Ğiraqta uñışqa ireşüneñ töp şartı bulıp anda yäş demokratiägä ayaq çalırğa tırışqan köçlärgä qarşı qırıs çaralar kürerlek ber xökümät buluı tora", di Quşma Ştatlar prezidentı.

Ğiraq säyäsätendäge üzgäreşlär turında Bush üz çığışın äle şuşı yıl azağına qädär ük yasar dip kötelgän ide. Ämma Aq yort xäzer, ul monı kiläse yıl başında, ğinwarnıñ 23-enä bilgelängän Yıllıq yullamasına qädär eşliäçäk, dip belderä. Ä älegä prezident üz aldına ike zur maqsat quyunı äytä - amerikan ğäskärläreneñ iminlegen arttıru häm Ğiraqtağı wäzğiätne saqlaw.

"Keşelär minnän Yaña yıl aldınnan nindi qararlarğa kildegez dip sorıy. Minem qarar şul - ğäskärlärebezne imin itü häm Ğiraqtağı yäş demokratiäneñ yäşäp qaluına bulışü", dip añlata nindi fikergä kilüen prezident Bush.

CNN telekanalı ütkärgän soñğı fiker beleşü şunı kürsätä - Bushnıñ Ğiraqtağı säyäsäten xuplawçılar sanı 28 protsentqa ğına qalğan. Üktäbrdäge kürsätkeçkä qarağanda bu 6-ğa kimräk. Fikere beleşkännärneñ 70 protsentı isä prezidentnıñ Ğiraq suğışın niçek alıp baruı belän qänäğät bulmawın beldergän.

Washington xäzer töp iğtibarnı suğışlarda üz ğäskäriläre tügel, ä Ğiraq köçläreneñ qatnaşuına, alarnıñ ğäskäri äzerlegen kütärü eşenä birergä cıyına sıman. Moña Ğiraqtağı amerikan köçläreneñ matbuğat wäkile general William Caldwellnıñ Bagdadta yasağan soñğı belderüe dä işarä itä:

"Prezident qarar çığaraçaq üzgäreş, öleşçä, Ğiraqtağı könbatış köçläre äl-Qaidägä qarşı teläsä nindi köräştä ciñä ala digän qaraşqa nigezlänsä dä, bez moña üzebez genä ireşä almıybız. Bu eşkä ğiraqlılar da quşılırğa häm üz ile problemalarına üzläre çişeleş ezläwgä kereşergä tieş", di Bagdadtağı amerikan generalı.

Şuşı yünäleştä Washington xäzer Ğiraqqa amerikan xärbilären tağın da kübräk cibärep, alarnıñ Ğiraq ğäskären äzerläw eşenä aktivraq qatnaşuına ireşergä teli. Pentagon inde töbäkkä östämä 3300 ğäskäri cibäräçägen iğlan itte, alar yıl başında kilep urnaşır dip kötelä. Bügenge köndä Ğiraqta barlığı 140 meñläp amerikan ğäskäre tora.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG