Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 01:23

Keräşennär Raştua bäyrämen Tixvin çirkäwendä uzdırdı


7 ğinwar könne prawaslaw dinen totuçılar Raştua bäyräme bilgeläp uzdılar. Bäyräm aldınnan respublika prezidentı Mintimer Şäymiev böten pravaslau dinen totuçılarnı Raştua belän qotladı. Qotlawda ul respublikada Xristiannarğa häm başqa dinnärne totuçılarğa xas äxlaqi qimmätlär kiläçäktä dä küp millätle Tatarstan cirendä tınıçlıqnıñ häm iminlekneñ nıqlı nigeze buluına ışanuın äytte. Älege bäyräm härkemgä tınıçlıq, iminlek, sälämätlek, iminlek teläde. Qazanda da prawaslaw dinen totuçılar älege bäyräm tönen çirkäwlärdä uzdırdılar. Şunı da äytergä kiräk, raştua tatarlarğa da yat tügel bäyräm tügel. Çönki prawaslaw dinen totuçı millättäşlärebez – keräşen tatarları öçen bik zur bäyräm. Şunlıqtan Qazannıñ keräşennär yöri torğan Tixvin çirkäwendä dä 7 ğinwar'ga qarşı töndä bäyräm xezmäte uzdı.

Dönyanıñ barlıq prawaslawları şimbä tönennän yäkşämbegä Raştua bäyrämen uzdırdı. 7 ğinwar prawaslawlarda İisus Xristos tuğan kön dip isäplänä. Möselmannarda anı Ğaisä päygambär dip yörtälär.

Raştua bäyräme Tatarstannıñ barlıq çirkäwlärendä dä uzdı. Şul isäptän Qazanda da . Şundıy prawaslaw ğibädätxanäläreneñ berse - Tixvin çirkäwe. Anda keräşen tatarları cıyıla. Başqa çirkäwlärdän ayırmalı bularaq biredä keläwlär, yäğni ğibädät qılu tatar telendä uza.

Raştua prawaslawlar öçen iñ zur dini bäyräm. Prawaslaw tatarları da nıqlap äzerlänä aña. Tixvin çirkäwendä eşläwçe Kätärinä tütäy söyli.

Altı atna buyı uraza totıldı inde. Annan 6 ğinwar bezneñ Soçel'nik – aç uraza, kiçkä qädär aşalmıy. Annan soñ ul keläwlärne başqarğaç, tönge 12 qädär tabın äzerlisen, aşamlıqlar alasıñ. Tönge 12дә Raştua keläwläre başlana, Xoday Xristosnıñ tuuın danlaw inde ul.

Bıyıl uzğan Raştua bäyrämendä keşe bik küp cıyılğan. İrtän dä, kiç tä, tönlä dä kilgännär ikän çirkäwgä. Bıyılğı Raştua bäyräme turında çirkäwneñ käznäçäye Pawıl söyli.

Bıyılğı Raştua, minemçä, bik äybät uzdı. Xalıq ta küp buldı. Başqa yıllar belän çağıştırğanda, yäşlär dä kübräk ide.

Keläwlär tatar telendä uzdırılsa da, Tixvin çirkäwenä başqa millät xalqı da kilä ikän. Çuaşlar, urıslar, mäsälän. Ä menä keräşennärgä törle çirkäwlärgä yörü tıyılğan, uynaş itü dip sanala ikän. Kätärinä tütäy söyli.

Min üzem dürt yıl buyı Saritsinodağı çirkäwdä psalomşçitsa buldım. Bezneñ keräşen çirkäwe tözelgäç, anda ayaq ta basqanım bulmadı, barmıy da. Üzemneñ çirkäwne min alıştırmıym. Ber çirkäwdän ikençesenä yörü uynaşçı itü dip sanala. Menä närsäse bar anıñ. Ä bolay yä ber cirgä, yä ikençe cirgä yörsäñ, ber äylänçek sarıq inde.

Elegräk keräşen tatarları keläwlärne Qazandağı mäğlüm Petropavıyl soborınıñ idän astı kebek ber cirendä uzdırğannar. Annarı, küpkenä möräcäğätlärdän soñ ğına keräşennärgä älege Tixvin çirkäwen birgännär. Kätärinä tütäy äle dä yılap söyli bu turıda.

Bezne Petropavıyl soborında da yörttelär, Paqrawda da. Annan urıslar äytkännär, bolarnı bezneñ belän yörtmägez. Bez bu pıçraqlar belän çirkäwdä bergä yörmibez, digännär. Şunnan bezgä bu çirkäwne birdelär. Bez babay belän kilep qaradıq: işekläre yuq, täräzäläre watılğan, cimerek xäldä. Qayber cirlärendä bädräf tä yasağannar, min anda töşep buyalıp ta bettem.

Menä şundıy ikän keräşennärneñ Tixvin çirkäwe tarixı. Awır bulsa da torğızdıq, xäzer yıldan-yıl keläwlär maturraq, yaxşıraq uza, di çirkäw ähelläre. Şunısın da äytergä kiräk, Qazanda yäşäwçe prawaslaw dinendäge tatar zıyalıları da bu çirkäwgä yöri. Aralarında xalıq artistları da, kürenekle ğalimnär dä, yazuçılar da bar. Alar bit, şuşında üz ana tellärendä – tatar telendä ğibädät qıla.

Güzäl Zıyätdinova

XS
SM
MD
LG