Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 14:33

BMO wäkile Kosovo töbägenä "çiklängän däwlätçelek" täqdim itte


2 Fevraldä BMOnıñ maxsus wäkile Martti Ahtisaari, başta Belgradqa, annarı Priştinağa barıp, Kosovo töbägeneñ kiläçäge turında planın täqdim itte. Planda Kosovoğa çiklängän däwlätçelek birü qaralğan.

Martti Ahtisaari täqdim itkän çiklängän däwlätçelek statusı taraflarnıñ bersen dä qänäğätländermi. Kosovo albannarı kübräkne teläsä, räsmi Belgrad – bu da artıq küp, di. Şuña kürä comğa kön Belgradqa kilgäç Ahtisaari üzeneñ täqdimen kompromis planı dip atadı.

"Täqdimneñ maqsatı Kosovonıñ kiläçägenä nigez salu. Bar millätlär – albannar da, serblar da, başqalar da – layıqlı, imin, mul yäşi alğan totrıqlı Kosovoğa" dide Ahtisaari.

Räsmi Belgrad Kosovonıñ Serbiägä buysınuın teläsä, Priştina - bäysezlek taläp itte. Ahtisaari planında "buysınu" da, "bäysezlek" tä telgä alınmağan. Anıñ urınına konkret çaralar sanalğan.

Töbäkne älegä xalıqara küzätü astında qaldırrığa täqdim itelä. Läkin, elekke BMO idaräse urınına, BMO häm Yewropa Berlege tarafınnan bilgelängän küzätüçe qaralğan. Anıñ qanunnarğa veto salu, cirle räsmilärne urınnan alu wäkäläte bulaçaq. NATO köçlärenä östäp, töbäktä Yewropa Berlegeneñ politsiä köçläre urnaştırılaçaq.

Boları "çiklängän" digännän, ä xäzer "däwlätçelek" bilgeläre.

Kosovoğa xalıqara oyışmalarğa häm kileşülärgä quşılu xoquqı bireläçäk. Üz bayrağı, gimnı, iminlek köçläre, çik saqçıları bulaçaq.

Töbäktäge 100 meñläp serbnıñ häm başqa azçılıqlarnıñ parlament, politsiä, başqa oyışmalarda wäkilläre, serblar küpläp yäşägän töbäklärdä alarnıñ üzidaräse bulaçaq.

Berençe reaksiä bularaq, Serbiä prezidentı Boris Tadiç, bu plan Kosovonıñ bäysezlegenä yul aça, dip anı kire qaqtı.

Ämmä Ahtisaari süzlärençä, bu äle axır dokument tügel, BMOğa cibärelgänçe, här taraf aña täqdimnären kertä ala.

"Bez taraflarğa tağın ber forsat biräbez, Min häm minem kollegalar moña äzer, Fevral ayın bez şuña bağışlarğa cıyınabız" dide Ahtisaari.

Kosovo planın BMOnıñ İminlek Şurası raslarğa tieş bulaçaq. Belgradnıñ küptänge tarafdarı bulğan Mäskäw Kosovoğa bäysezlek birüne küzdä totqan qararğa veto salaçağın äytep quyğan ide.

Martti Ahtisaari 13 Fevraldä taraflar belän oçraşu ütkäräçägen belderde, ämmä dokumentnıñ New Yorkka qayçan cibäreläçägen äytmäde.

Ali Ğilmi
XS
SM
MD
LG