Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 05:17

Paqstan prezidentı Yaqın Könçığış nizağın çişü eşenä kereşäme?


Yaqın Könçığışta köç qullanunı tuqtatu tırışlıqlarınıñ tuqtalıp torğanı yuq. Törle däräcädä räsmilär, säyäsätçelär töbäkkä barıp oçraşular ütkärä. Germaniä kanslerı Angela Merkel anda Yewropa Berlege räise sıyfatında yörsä, Paqstan prezidentı Pärwäz Möşärräf üz başlanğıçına xuplaw qazanu öçen möselman illärenä säfären başlap, düşämbedä İranğa kilde.

Kilgän xäbärlärgä qarağanda, söyläşülärdä Äfğanstan, Ğiraq, Liban mäsäläse kütäreläçäk, läkin töp iğtibar İzrail-Fälästin nizağına bireläçäk. Möşärräf fikerençä, bu nizaq bar töbäktä ekstremizm, terrorçılıqqa säbäp bulıp tora. Bu nizaqnı çişüdä ul möselman illäreneñ urtaq qaraşın buldırmaqçı.

Üzeneñ şuşı başlanğıçı turında Paqstan prezidentı uzğan atna Malayziädä iğlan itte. Reuters xäbärenä qarağanda, ul "töbäktä wağziät naçaraya, aşığıç çaralar kiräk" digän. Nindi çaralar häm ni öçen näq menä xäzer ikäne turında berni äytelmi.

Ämmä qayber küzätçelär fikerençä, Washingtonnıñ töp tarafdarı bulğan Möşärräf Tähran säfären amerikannar belän kileşep başqarırğa mömkin. Jane strategik mäğlümät üzäge belgeçe Rahul Bedi radiobızğa äytüençä, Washington belän Tähran säxnä artında elemtä qora başlağan digän xäbärlär bar:

"Özderep äytä almıym, läkin bu mömkin. Minemçä, Möşärräfneñ säfäre belän Quşma Ştatlarnıñ İran belän diplomatiä urnaştıru tırışlığı arasında bäyläneş bar" dide Bedi.

Soñğı waqıtta töbäktä kierenkelek artu küzätelä. Quşma Ştatlar Ğiraqqa östämä ğäskär cibärde, İrannı Ğiraqtağı ğisyançılarğa yärdäm itüdä ğäyepläde. İran isä uran bayıtunı tuqtatu taläben kire qaqtı. Möşärräfneñ säfäre wazğiätne çığırdan çığarmasqa yärdäm itä ala. Bu fiker belän Londondağı İran häm ğäräp tikşerenüläre üzäge belgeçe Aliriza Nurizade da kileşä:

"Farsı qultığındağı wazğiät iranlılarnı ğına tügel, paqstanlılarnı da borçıy. Alar, İranğa höcüm başlansa, bezgä dä awırğa turı kiläçäk, dip borçıla" dide Nurizade.

Nurizade süzlärençä, Möşärräf İrannı uran bayıtuın tuqtatırğa öndäp qarıy ala, tik monıñ näticäle buluı ikele.

Jane üzäge belgeçe Rahul Bedi süzlärençä, İran belän Paqstannıñ üz-ara xäl itäse mäsäläläre dä bar:

"Möşärräfneñ İranğa baru öçen üz säbäpläre bar, misal öçen, Balucistan töbäge mäsäläse, İranda da, Paqstanda üz xolıqlı, baş kütärüçän baluc xalqı bar" di Bedi.

Soñğı könnärdä genä Pärwäz Möşärräf berniçä möselman ile, Söğüd Ğäräpstanı, Törkiä, Malayziä, İndoneziä citäkçeläre belän oçraştı.

Düşämbedä ul İran prezidentı Mäxmüt Äxmädinecad, ruxi citäkçe Ayatolla Ali Xömänei belän söyläşülär ütkärde. Möşärräfneñ şulay uq Ankarada Törkiä prezidentı Äxmät Nacdät Sezer belän oçraşuı qaralğan.

Ali Ğilmi
XS
SM
MD
LG