Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 11:54

BMO: Äfğänstan könyağında äfyün citeşterüne tuqtatıp bulmıy


Antonio Maria Costa, Berläşkän Millätlärneñ narkotiklar häm cinäyät eşläre idaräse mödere, New Yorkta 21nçe Martta, äfyün citeşterüneñ Äfğanstandağı qaysı ber töbäklärdä kimüen, ä qayberlärendä isä kiresençä artuın belderde. Costa äytüençä, bu artu berençe çiratta könyaqta bara, monıñ kiläçäktä xäzergäçä mäk citeşterügä qarşı çaralarda uñışqa ireşelgän tönyaq häm üzäk Äfğanstanga da tiskäre yogıntı yasawı mömkin.

Costa, Äfğanstannıñ iminlek mäsäläläre xäl itelmägän könyağında, äfyün citeştürü häm säwdä itü artuğa Taliban ğisyançılarnıñ öleşläre zur buluwın äytte.

Songı waqıtlarda, Costa äytüençä, Äfğanstanda äfyün citeşterüölkäsendä yaña çalımnar kürenä başlağan.

"Bezneñ Berläşkän Millätlär İminlek Şurasına tapşırgan dälillärebez, Äfğanstanda yaña, köçle häm ömetle täraqqiät buluwın kürsätä. İlneñ üzäk häm tönyaq töbäklärendä äfyün citeşterü kimügä barsa, könyaqta bu artuga taba bara" dide.

2006-nçe yıldağı täräqqiätne çağıldırğan xisapta, qaysı ber töbäklärdä mäk citeşterü qırlarınıñ 160 protsenkä citüe turında äytelä. Costa, bıltır Äfğanstannıñ tağın 6 wilayäte äfyünnän azat dip iğlan itelde, şuşı yılnıñ yülenä qädär alarnıñ sanı tağın da artaçaq, dip ömetlänä. Berük waqıtta ul, üz idaräsendä bulğan şuşı sannarnıñ äfğan xökümäte sannarı belän bik ük turı kilep betmäwen dä äytä. Äfğanstan xökümäte äfyünnän azat wilayätlär sanı ildä kübräk, dip uylıy ikän.

Äfğan hökümäte mäk-citeşterü belän köräşne arttıra, di Costa. Misal öçen, bıyıl 8 meñ gektarlıq mäk qırı yuq itelgän. Bu inde 2006 yılnıñ berençe çirege belän çagıştırganda ike tapqır zurraq digän süz. Äfğanstannıñ eşkärtelmägän, çi äfyüne tulısınça diärlek könbatış Yewropaga, ä annan tönyaq Amerikaga çıgarıla. Bu üz çiratında äfğan xökümäteneñ kürşe illär belän mönäsäbätläreñ qatlawlandıruğa kiterä di Costa.

"Bez Äfğanstannıñ kürşeläre belän mönäsäbätlären nığıtu ähämiäten añlıybız. Äfğanstanda citeşterelgän äfyün inde älbättä tulısınça diärlek çitkä satıla. Bu export eşläre nigezdä İran yäisä Pakstan aşa ütä. 20 protsentı isä tönyaq urta Aziä illäre- Üzbäkstan, Qırgzstan, Qazaqstan häm başqalar aşa ütä"

BMO wäkile äytüençä, Berläşkän Millätlär xäzer Pakstan häm İran çikläre buyınça çiklärne nıgıtu çaraları alıp bara.

Berläşkän Millätlärneñ İminlek Şurası dikäbrdä, teror qıluda şiklänelgän zatlar isemlegenä äfyün satuçılar çeltärendägelärne dä östäw qararın qabul itte. Şuranıñ şul kürsätmäse nigezendä, älege isemlektäge härkem dä BMOğa kergän bar 192 äğza ildä dä qulğa alına ala.
XS
SM
MD
LG