Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 00:57

Rusiädäge soñğı cıyınnar: oppozitsiä xakimiät inde üz qanunnarına iğtibar da itmi dip belderä


Atna azağı Mäskäwdä häm Piterburda Putin xakimiätenä qarşı oyıştırılğan zur uram cıyınnarı belän bilgelände. Federal'' xakimiät bu yulı da alarnı kürmämeşkä salıştı - anıñ qulındağı federal'' telekanallar bu xaqta söylämäde diärlek, anıñ qarawı oppozitsiä cıyınnarın taratu öçen Mäskäw häm Piterbur uramnarına meñlägän militsiä häm OMON xezmätkärlären çığardı.

Başqa Rusiäne, yäğni Putinsez genä Rusiäne teläwçelär Mäskäwdä dä, Piterburda da küp bulmadı, ä menä xakimiätneñ alardan qurquı şaqtıy köçle buluı kürende. "Başqa Rusiä" xäräkäteneñ Mäskäwdä şimbä uzğan cıyınında, misal öçen, yaqınça 2 meñ qatnaşsa, alarğa qarşı quyılğan militsiä häm OMON köçläre sanı 4 märtäbä kübräk ide.

Mäskäwdäge cıyın, militsiä mäğlümätenä qarağanda, 170-läp keşeneñ, ä ikençe könne, yäkşämbedä Piterburda uzğanı - 120-läp keşeneñ totqarlanuı belän tämamlanğan. Alarnıñ kübese aqçalata cäzağa tartılğannan soñ, kire cibärelgän dä. Şular arasında "Başqa Rusiä" xäräkäten citäklägän kürenekle şaxmatçı Garry Kasparov ta bar ide:

"Xakimiätneñ möğämäläse şaqtıy qırıs buldı, häm xalıq xäzer şunı añlarğa tieş - kiläçäktä bulaçaq qarşılıq çaraları xätta tağın da qırısraq möğämälä belän tämamlana ala. Ämma minem uram cıyınnarı däwam itüenä şigem yuq, alar arta baraçaq, çönki xalıq üzendä başqa çara qalmağanın añlap kilä", dide Garry Kasparov, atna azağında Mäskäw häm Piterburda Rusiäneñ xäzerge xakimiätenä qarşı uzdırılğan uram cıyınnarı turında.

Oppozitsiä, xakimiätneñ üzenä qarşı çıqqan törkemnärgä şul xätle bäğersez qılanuı, xalıqnıñ Putin rejimına bulğan mönäsäbäten tağın da naçaraytaçaq qına dip kisätä.

Düşämbedä Piterbur xakime Valentina Matvienko, militsiäneñ urınsız häm çamadan tış köç qullanuına zarlanular tikşerelergä häm ägär dä alar raslana ikän, ğäyeplelärgä qarşı tieşle çaralar kürelergä tieş, dip belderde. Andıy şikäyätlärne tikşerügä äzer buluın Rusiäneñ keşe xoquqların saqlaw ölkäsendäge ombudsmanı Vladimir Lukin dä xäbär itte.

Qarşılıq cıyınnarında qatnaşuçılarnıñ sanı militsiä köçlärenekennän uzmawına qaramastan, Kasparov, anda barıber meñlägän keşeneñ kilüe "iskitmäle küreneş" dip, Rusiä xakimiäte inde üz qanunnarın ütäwdän baş tarttı dide:

"Rejim inde qanunnı ütäw kiräklgenä xäzer iğtibar da itep tormıy. Şimbä könne Mäskäwdä, yäkşämbedä Piterburda Rusiä konstitutsiäse ğämäldän çığarılıp tordı. Minemçä, bu şaqtıy ğına rusiäle öçen dä, çit illär öçen dä ayanıç ber açış, alar xäzer Putin rejimınıñ çın töslären kürä aldı", di Garry Kasparov.

Rusiädäge soñğı qarşılıq çaraları, xäzer Londonda yäşägän mäğlüm Boris Berezovskineñ prezident Putinne xakimiättän töşerü öçen "demokratik bulmağan" çaralar da qullanırğa kiräk digän süzlär äytüe sürätendä ütte. Moñardan tış Rusiädä, AQŞ däwlät departamentınıñ Mäskäwne ildäge demokratiäne çikläwdä ğäyeplägän xisabı uñayınnan köçle anti-amerikan kampaniä dä başlandı. Rusiä parlamentınıñ ike pulatı da, tışqı eşlär ministrlığı belän bergä, Washingtonnı Rusiäneñ eçke eşlärenä, ayırım alğanda, saylawlarğa äzerlek eşenä tıqşınuda ğäyepläde.

Rusiä xalqınıñ zur küpçelege alay da Mäskäw häm Piterburdağı soñğı uram cıyınnarı turında kiñ mäğlümät ala almadı, inde äytelgänçä, däwlät qulındağı telekanallar bu xaqta qısqa xäbär birü belän genä çiklände.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG