Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 13:20

Amerikannar Äfğanstanda İran qoralı tabıldı dip belderä


Quşma Ştatlarnıñ qayber räsmiläre çañ qağa - İran Äfğanstanda xökümätkä qarşı alıp barılğan qorallı ğisyanğa yardäm itä başlağan. Sişämbe häm çärşämbe könne yasalğan belderülärdä Washington berençe märtäbä İrannıñ Talibanğa bulışa aluı xaqında iğlan itte. Şuşı ğäyepläwlär şaqtıy yuğarı däräcädä yasalu säbäple Azatlıq moña kiñräk tuqtalırğa buldı.

Çärşämbedä Quşma Ştatlar däwlät sekretareneñ yardämçese Richard Boucher Brüsseldä, Washington İrannıñ Äfğanstandağı xällärgä astırtın ğına tıqşınuın kürsätkän işarälärgä tap buldı, dip belderde. Boucher şuşı tıqşınu, İrannıñ Talibanğa qoral birüe häm xätta säyäsi ölkälärdäge xällärgä dä qatnaşuı turındağı xäbärlärdä kürenä, di.

Ber kön elek, sişämbedä, Quşma Ştatlar qorallı köçläreneñ berläşterelgän xärbi idaräse başlığı general Peter Pace ta, Äfğanstannıñ Qandahar wilayätendä Talibanğa dip cibärelgän häm İranda citeşterelgän tuplar wä şartlatqıçlar tabıldı digän belderü yasağan ide.

Pace ta, Boucher da, qoral belän tä''min itüneñ turıdan-turı İran xökümätenä bäyle buluın äytmäde. Pace ğomumän, älegä şul ğına bilgele, totqarlanğan material İranda eşlängän häm ul Talibanğa cibärelgän bulğan, dide. General Pace süzlärenä qarağanda, amerikan yağı, misal öçen Ğiraqta, andıy qorallarnı kem birüen häm moña kemneñ qatnaşı buluın yaxşı belsä, Äfğanstan oçrağında ul andıy mäğlümätkä älegä iä tügel ikän.

Bilgele bulğança, Washington İran citäkçelegen yış qına Ğiraqtağı şığıy ğisyançıların yaqlawda, alarğa zamança şartlatqıçlar birüdä, xätta xärbi yaqtan äzerläwdä ğäyepläp kilä. Bügenge köndä Ğiraqta İrannıñ 5 watandaşı şundıy qırın eşlärgä bäyle buluda şiklänelep amerikan sağı astında utıra.

Ä menä Tährannıñ ikençe ber kürşese, Äfğanstandağı xällärgä dä qatnaşa başlawına Washington berençe märtäbä işarä itä. Mäğlüm ki, anda da qorallı ğisyan NATO köçlärenä qarşı höcümnär yasap tora.

Ämma İran-Äfğanstan mönäsäbätlären tikşerüçe Peter Lehr, Tährandağı şığıy xökümätneñ sönni Taliban belän yaqınaya başlawına zur şik belän qarıy:

"Şığıylarğa qarata Taliban yağınnan härwaqıt ışanmaw, xätta näfrät yäşäp kilde, çönki Taliban üze bik tä sönni ber xäräkät, yäğni şığıylarnı alar monafiq itep kürä. Şuña da min şäxsän İran wä Taliban mönäsäbätläreneñ cılına başlawına hiç ışanmıym", di Şotlandiädäge St.Andrews universitetı belgeçe Peter Lehr.

Lehr fikerenä qarağanda, Äfğanstanda tabılğan qoral İrannıqı bula qalsa da, anıñ belän törle cinayätçel törkemnär säwdä itä ala, häm İran xökümäteneñ bu xaqta ğomumän, berni belmäwe dä bik mömkin.

Tährannıñ üzendä isä general Pacenıñ belderüen "nigezsez" dip atıylar häm ul fäqät amerikan wä britan köçläreneñ Äfğanstandağı buldıqsızlığın qaplaw öçen genä yasalğan dip isäplilär.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG