Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 13:23

Qazanda “ Tuqay uquları” ütte


“Tuqay uquları”n älege temağa bağışlaw da oçraqlı tügel. Berdän ağımdağı yıl Xäyriä yılı, dip iğlan itelsä, ikençedän 19-20 yözlärdä tatar mädäniäten

G.Tuqay muzeyında comğa könne uzğan “Tuqay uquların” filologiä fännäre doktorı, professor Xatıyp Minnegulov alıp bardı. “19 ğasırnıñ ikençe yartısı- 20 ğasır başındağı tatar xäyriä cämğiätläre, G. Tuqay tormışındağı anıñ role xaqında tarix fännäre belgeçe Cäwdät Miñnullin söyläde:

Çığanaqlarda kürengänçä G.Tuqay bu oyıştıru cämğiätendä bula, ul anda äğza bulıp kerüe mäğlüm tügel, çönki anda küpmeder vznos ta tülärgä kiräk. Ämma ul üzeneñ berençe mäqälälären xäyriä oyışmaların propagandalawğa bağışlağan bula. Xäyriä oyışmalarınıñ ähämiäten ul añlağan, annan 1917 yılğa çaqlı räsmi räweştä tanılğan bernindi oyışmalar da bulmağan barı xäyriä oyışmaları, mädäni ağartu oyışmaları ğına bulğan.

Tuqay uquların älege temağa bağışlaw da oçraqlı tügel. Berdän, ağımdağı yıl xäyriä yılı dip iğlan itelsä, ikençedän, 19-20 yözlärdä tatar mädäniäten, mäğrifäten saqlap qaluda,anıñ üseşendä zur rol' uynağan iğänäçelek iğtibardan çittä qala kilde. Tatar ädäbiäten xäzerge zaman küzlegennän qarap öyränüdä ähämiäte turında G.Tuqay muzey citäkçese, şağir R. Aymät söyli:

Yazuçı icatın öyrängändä anı ürnäk itep quyu, keşe şäxese niçek bar, şulay tügel, ä yasalmaraq itep kürsätergä tırışalar. Bügen Tuqay icatın, Tuqay şäxesen niçek bar şulay kürsätep cämäğätçelekne tartası ide.

Bu kiçädä yazuçı Fäwziä Bäyrämovanıñ çığışı zur iğtibar belän tıñlandı. Fäwziä xanım Tuqay häm başqa ädiplärneñ icatın, milli häm dini üzañnı dini üsterüdä, ğilem taratuda Gabderäşit İbrahimov xäzräte turında söyläde. Omski ölkäsen Tarı şähäre tatarlar belän oçraşıp, anda üzläreneñ böyek yaqtaşları turında belmägän millättäşlärne ul ğäyeple dip sanamıy. Soñğı yıllarğa qädär bu xaqta mäğlümat az buldı. Ä mäğrifätçelek, bigräk tä Qazan tä'sire anda sizelmi ikän.

F.Bäyrämova:

Qazan tatarları benefistan benefistan- benefisqa, bankettan-banketqa yörep, yegermeşär yılğa Tuqay büläklären büleşergä çiratqa basıp, onıttığız çittäge tatarlar turında. Tarı şähärenä ber tatar yazuçısı kilmägän, ğalimnär kilgälägän buğay. Anda inde küptän tatar mäktäpläre yabılğan. Xalıq tatarça söyläşä, dibez, alar bit tatarça uqı-yaza belmi. 300 yazuçı dibez, bez bit bu ölkälärne büleşep aulalabız, kitap satıp bulsa da barıp qaytırğa bula. Ästerxan, Seber ülep yata. Uramnıñ tege yağına çıqsañ, bar tatar qırılğan. Ägär tatarnıñ milli üzañın saqlap qalasıbız kilä ikän-tarix kiräk, ägär tatarnıñ ählagen saqlap qalasıbız kilä ikän- din kiräk, ägär tatarnı tatar bularaq saqlap qalasıbız kilä ikän- tel kiräk.

G.Tuqay muzeyda comğa könne ütkän Tuqay uquları bügenge milli ruxi tormışnıñ aktual' mäsällären uyattı.

El'mira Gazizova

XS
SM
MD
LG