Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 12:48

Rusiäneñ berençe prezidentı Boris Yeltsin wafat


Boris Nikolayeviç Yeltsin üz tormışın ğadi ber mexanik eşennän başlap anı dönyanıñ altıdan ber öleşen, elekke Sovetlar Berlegen, häm bigräk Rusiäneñ bar yäşäyeşen tamırdan üzgärtep tämamladı.

Anıñ radikal çaralarğa bara alu säläte, üz tiräsen genä tügel, bar dönyanı teträtkäläp toruı, häm berük waqıtta alğa qaraw, kiläçäkne sizä belü säläte bu keşene Rusiä tarixında iñ kürenekle şäxeslärneñ bersenä äyländerde.

30 yäşendä ük kommunistlar partiäsenä kergän häm ildäge bar xakimiätne üzendä tuplağan şul partiädän inde anı tämam tar-mar itü maqsatı belän çıqqan häm iñ möhime, şul maqsatına ireşkän Yeltsin siräk zatlarğa xas xarizma häm köräşçe sälätenä iä buldı. Häm şuña da qaramastan, ul kiräk çaqta çigenä, yalğışların da tanıy belä ide. 2000-nçe yılnı ul prezidentlığınnan kitü belderüe belän başladı, mondıy adımnarnı Rusiädä bik siräk citäkçe yasağan ide moña qädär. Häm kitkändä ul, qılğan bar mömkin ğädelsezkläre öçen xalıqtan üzen kiçerüen ütende.

Audio

Uralda tuıp üzkän, ätise aşa xätta Qazanğa da bäyle bulğan Boris Yeltsin Tatarstan häm Başqortstan yazmışına da turıdan-turı qağılğan, anı nıq üzgärtkän ber säyäsätçe bulıp tora. Xäzer inde tarixqa kergän, küp kenä qaragoruhlar näfrät itkän süzlären - "Küpme xälegezdän kilä, şul xätle alığız suverenitetnı" digän belderüen Yeltsin näq menä Qazanda, ğadi xalıq kebek şähär tramvayına utırıp yörgännän soñ yasadı.

90-nçı yıllar başında Rusiä belän Tatarstan arasında bik awır barğan söyläşülärdä Boris Yeltsin belän bergä qatnaşqan İndus Tahirov, märxüm prezident şaqtıy qarşılıqlı şäxes bulsa da, tatar xalqı aña räxmätle bulırğa tieş, dip isäpli.

Yeltsinneñ qarşılıqlı säyäsätçe buluına, ämma tatarlar häm Tatarstan oçrağında anıñ nigezdä uñay öleş kertüenä Tatarstan prezidentınıñ säyäsi kiñäşçese Rafail Xäkimov ta basım yasıy.

Keşeneñ tarixtağı urını köndälek mäşäqät, waqıtlı awırlıqlar tudıruı belän tügel, ä kiläçäkne kürä belüe häm başqalarnı da şul yünäleştä alıp bara aluı säläte belän bilgelänä. Bu yaqtan qarağanda Boris Yeltsin tarixqa hiçşiksez olı ber şäxes, alıp batır bularaq kererlek zat. Tatar tarixına bigräk tä.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG