Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 08:46

Äfğanstanda yäş malaynıñ ber adämneñ başın kiskäne töşerelgän video yazma xalıqta näfrät uyattı


Älege video tasma Äfğanstannı ğına tügel, ä bar xalıqara cämäğätçelekne dä tetränderde. İlneñ TV kanallarında kürsätelgän bu tasmada ber yäş malaynıñ Paqstanlı totıqnıñ başın kisüe töşerelgän. Xoquq yaqlawçılar mondıy wäxşilekkä balanıñ cälep itelüenä kisken tänqit belderde, bu, xättä Taliban kebek ekstremistik törkem öçen dä, "yaña tübänçelek" dip atadı.

Bu qotıçqıç video yazmada xärbi kiemdäge ber malay "başqa xıyänätçelärgä sabaq bulsın" digän süzlär äytep, Quşma Ştatlar faydasına şpionlıq itüdä ğäyeplängän ber adämneñ başın kisä. Yänäşädä bitlek kigän keşelär "Allahu äqbär" dip tora, cihad köye işetelä.

Şuşı yazma ilneñ berniçä TV kanalında kürsätelde, özekläre törle mäglümät çaralarında qabatlandı. Cirle xalıqnıñ kübese moña näfrät belderä:

"Bu qotıçqıç wäxşilek. Min anı televizorda kürdem. Ber keçkenä malay ber adämneñ başın kisä. Üskäç ul kem bulır" di bu cirle keşe.

"Min mäğlümät çaraların monı kürsätmäskä ütendem. Radiodan söyläw äle ber xäl. Televizorda, xäbärlärdä kürsätü – bu bezgä bik yaman täesir itä" di Kabul keşese.

Başı kiselgän qorban – Ğöläm Nabi – zamanında Taliban suğışçısı bulğan dielä, ämmä soñnan anı iptäşläre amerikan xärbilärenä ber Taliban komandirına qarşı hawa höcüme yasarğa yärdäm itüdä ğäyeplägän.

Taliban xäräkäte propaganda tasmaların elek tä qullandı. Läkin bu soñğısı, xökemneñ bala qulınnan başqarıluı belän ayırılıp tora.

BMO qarşındağı balalar waqıfı – UNICEF häm dä Human Rights Watch oyışması – monı qotıçqıç cinäyät dip atadılar.

Äfğanstannıñ bäysez keşe xoquqları komissiäse wäkile Hañgoma Änwäri balalarnıñ mondıy cinäyätkä tartıluına kisken tänqit belderde:

"Min tasmanı üzem kürmädem, ämmä balalarnıñ suğışqa cälep itelüe – xalıqara qanunnarğa da, şäriğätkä dä qarşı kilä. Bala ğämällären belep qıla almıy, häm dä balalarnı suğışqa cälep itü alarnıñ ruxiätenä zıyan kiterä" di Änwäri xanım.

Kabuldağı bäysez jurnalist Fähim Daşti süzlärençä, Taliban mindıy yazmalar taratıp, bigräk tä awıl xalqınıñ xislarendä uynarğa teli:

"Minemçä bu tübän belemle häm dindar qatöamnarda xuplaw taba. Taliban üzeneñ tarafdarların arttıru öçen minı maxsus eşli" di Fähim Daşti.

Daşti şulay uq bu tasmanı kürsätkän televidenie kanallarına da tänqit belderä. Anıñ fikerençä, mondıy yazamalarnı kürsätü terrorçılar faydasına.

Ali Ğilmi
XS
SM
MD
LG