Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 11:33

Çiläbedä Tuqaynıñ icatına arnalğan kiçä uzdı


Çiläbe şähäreneñ Duslıq yortında 28 aprel'dä balalar öçen Ğabdulla Tuqaynıñ tuğan könenä arnalğan bäyräm ütkärelde. Bu mädäni çarada İsmäğil mäçetendä tatar telen öyränüçe balalar qatnaştı. Aldan balalarğa Ğabdulla Tuqaynıñ äsärlärenä yasalğan räsemnärgä konkurs bulaçağı iğlan itelgän ide. Duslıq yortınıñ foyesı balalar eşläp cibärgän räsemnärdän kürgäzmä belän uratılıp alınğan ide. Bu bäygedä Konşak rayonınıñ Qarabolaq awılınnan uquçılar bigräk tä aktiv qatnaşqannar. Räsem uqıtuçısı Färit Caldinov citäkçegendä Ğabdulla Tuqaynıñ törle şiğerlärenä yasalğan iskitkeç räsemnäre belän alar soqlandırdılar. Şähärneñ 81 çe mäktäp, İsmägıyl' mäçete balaları da qalışmadılar. Küpsanlı räsemnärgä urınnar bilgeläwe dä awır buldı, şunlıqtan räsem eşläwçe härber balağa büläklär tapşırıldı. Aldan bäyge dip iğlan itelsä dä, bäyrämdä iñ yaxşı räsemnär bilgeläp ütelmäde. Şähärdän şaqtıy yıraq bulu säbäple, Qarabolaq awılı balaları üzläre bäyrämdä qatnaşa almadılar.

Bu mädäni çara balalarnı Çiläbe ölkäseneñ tatar kongressı räise Albert Yenaleevnıñ häm Duslıq yortı direktorı Vladimir Leonçenkovnıñ täbrikläwennän başlandı. Balalarğa Ğabdulla Tuqaynıñ tormışı turında eşlängän maxsus fil'm kürsätelde. Kiçädä böyek şağirneñ şiğerläre, anıñ süzlärenä yazılğan cırlar belän ürelep bardı. Çiläbe sänğat akademiäsendä eşläp kilüçe Güzäl ansamble qızları, Tatarstannıñ atqazanğan mädäniät xezmätkäre Cäwhäriä Nafikova da şağirneñ süzlärenä yazılğan cırlarnı başqardılar. Ayıruça, Başqortstanda ütkärelgän Ozın köy, İrändek moñnarı bäygelärendä laureat isemen ayulağan Rozaliä Latıypova Tuqaynıñ süzlärenä Ällüki cırın zur ostalıq belän başqardı.

İsmäğil mäçeteneñ tatar telen öyränüçe balalar Tuqay şiğerlärenä yasalğan insenirovkalar kürsättelär.

Bäyrämdä qatnaşuçı barlıq balalarğa istälekle büläklär tapşırıldı. Bäyräm çäy tabınnarı belän tämamlandı.

Berençe tapqır balalar belän ütkärelüçe şiğer bäyrämeneñ citeşsezlekläre dä bar ide. Tuğan tel, tatar şiğere bäyräme tulısınça rus telendä alıp barıldı. Zalda balalarnıñ äzräk buluı da bäyrämgä äzerlekneñ citmägänlegen kürsätte.

Ğabdulla Tuqaynıñ şiğerlären tatarça häm anıñ tärcemäsen rusça da uqıp işetterde Rusiäneñ Häm Tatarstannıñ yazuçılar berlege äğzası, şağir İrek Sabirov. Bäyrämnän soñ anıñ fikerlären beler öçen berniçä soraw belän aña möräcäğät ittem.

İrek Nagimoviç bügenge bäyrämneñ ähämiäte närsädä?

Bik matur bäyräm. Tuqaynıñ ähämiäten, Tuqaynıñ bezneñ xalıq öçen genä tügel, böten dönya xalıqları öçen bulğan bäyäsen xalıqqa citkerü. Kürgänemçä yäş buında añlıy kebek. Döresen genä äytkändä, yäş buınnıñ küpçelege tatar telen bik äybät belep betermi. Qayber malaylar, qayber qızlar üzläre yatlağan Tuqay şiğerlären rus aksentı belän söylilär, ansı da bar. Läkin, menä şuşı bäyrämgä kilep, tatar telendä şiğer yatlap, şunı säxnädän söyläwläre dä, xätta ber genä yul Tuqay şiğeren tatarça söyläwläre dä bezneñ öçen ber adım alğa kitü digän süz. Çönki Çiläbe ölkäsendä yäşäw tatarğa ciñel tügelder. Ciñel tügel dip, matdi yaqların, könküreş yaqların küzdä totmıym, ä näq menä şuşı milli üseş yağın küzdä totam. Bezneñ monda tormış bilgele kübesençä rus telendä bara, ruslar arasında qaynap yäşibez. Häm şuşı ruslar arasında yäş buın, balalar da, sabıylar da äkrenlär tatar telenä taba borıla başlawın kürü - zur şatlıq.

Balalar öçen berençe tapqır oyıştırılğan şiğer bäyräme sezneñ qaraşqa niçek ütte?

Ölkä kongressınıñ başqarma komitetı tarafınnan oyıştırılğan bäyrämne ütkärügä zur öleş kertte Xalıqlar duslığı yortı häm anıñ direktorı Vladimir Leonçenkov, bezneñ tatar kongressı aktivistları Saniä Şewçenqo, Luiza Zakircanova. Alarnıñ initsiativası, alarnıñ köçe belän ütkärelgän mondıy çaralar bezdä bik küp. Küp närsä şäxestän tora. Şuña kürä bügenge bäyräm dä cılı atmosferada, Tuqay şiğerlärenä bay bulıp, Tuqay turında äytelgän fälsäfi fikerlärgä bay bulıp uzdı. Häm minem qaraşqa xalıq azğa ğına bulsa da ruxi yaqtan bayıp kitkän dip uylıym.

Sez Rusiäneñ Häm Tatarstannıñ yazuçılar berlege äğzası, şağir İrek Sabirovnıñ fikerlären işettegez.

Luiza Zaqircan, Çiläbe

XS
SM
MD
LG