Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 07:40

Tatarstan belän Çexiä bäyläneşläre nığıy


Dönyanıñ törle illärennän, Rusiägä eşlekle säfär belän kilüçe wäkilçeleklärneñ Mäskäw belän tanışqannan soñ, ilneñ öçençe başqalası sanalğan Qazannı kürep kitüe, ğädätkä äylände. Yäkşämbe, yal köne buluğa qaramastan, Tatarstan citäkçelege Çex respublikası prezidentı Vatslav Klausnı qarşı alıp qunaq itte. Çex wäkilçelegeneñ Tatarstandağı 1 könlek säfäre barışında, Çexiä-Tatarstan eşlekle forumı uzdı.Üzeneñ sälämläw çığışında Mintimer Şäymiev Çexiä liderına Qazanğa kilüe öçen räxmät äytte. “Bez monı respublikabızğa qarata xörmät bilgese bularaq qabul itäbez”, - dip assızıqladı ul. Tatarstan Prezidentı üz çığışınıñ ayırım ber öleşen Çexiä häm Tatarstan arasındağı xezmättäşlekneñ tarixına bağışladı. Ul assızıqlağança, bezneñ borınğı babalarıbız arasında säwdä-iqtisadi mönäsäbätlär monnan 10 ğasırlar elek urnaşqan. Mintimer Şäymiev äytüençä Qazannıñ meñellıq yubileen zurlap ütkärü dä, çex säwdägärläre arqasında mömkin bulğan.

Elek waqıtta Çexlar belän Tatarlar arasında säwdä eşläre bik uñışlı barğan. Şulay ber waqıt, bäxetkä küräsen ber çex säwdägäre ber tien töşerep qaldıra. Şuña nigezlänep Qazannıñ 1000 bilgelände.Monıñ öçen dä bez çexlarğa räxmätlebez.

Çığışın däwam itep, Mintimer Şäymiev Çexiä belän Tatarstannı bäyläwçe qayber tarixi faktlarnı sanap uzdı

Elek-elektän Tatarstan belän Çexiä arasında bay mädäni elemtälär urnaşqan. Bügenge köndä, Bögelmädä Yaroslav Ğaşeknıñ Rusiädä berdänber muzey eşläp kilä. Qazanda dönya külämendä tanılğan çexlar – YÄ.Ğaşek häm YU.Fuçik isemnären yörtüçe ike uram bar. Üz çiratında, Çexiädä inde 10 yıldan artıq Tatarstannıñ säwdä-iqtisadi wäkillege, 300 keşene berläştergän tatar cämğiäte eşläp kilä. Bez sezneñ ildäge üz wäkillegebezneñ eşçänlegen üsterergä niätlibez. Sezgä Çexiädä tatar diasporası yäşäyeşe öçen bergäläp şartlar tudıruda bezgä yärdäm kürsätü üteneçe belän möräcäğät itäbez.

Moña östäp, Tatar-inform mäğlümat agentlığı, Çexiä belän Tatarstannı bäyläwçe elemtälärgä Pragada urnaşqan “Radio svobodnaya Yevroppa – Radio Svobodı” “Azatlıq” radiosınıñ tatar-başqort redaksiäsen dä kertä. Forum barışında, Çex başlığı, üz çiratında, Tatarstan citäkçelegenä yal köne buluğa qaramastan oçraşu mömkinlege birgängä häm forumnı oyıştırğan öçen räxmät belderde häm üzeneñ sälämläw süzen, Şäymiev iskä alğan meñ yıl elek yuğaltılğan täñkä belän başlap cibärde.

Älege täñkäne çex eşquarı yä bulmasa berär türä yuğaltqanmı, anısın belmim, ämma min biredä ber täñkä yuğaltırğa äzer. Bu şayaru, älbättä, ike ilneñ eşquarları üz aqçaların yuğaltsalar, bu döres bulmas ide. Bezneñ arada iqtisadi mönäsäbätlär salınğan aqçalarnı yuğaltmıyça ğına üsär dip ömetlänäm.

Çexiä Prezidentı tawar äyläneşen arttıru häm investitsiälärneñ külämen üsterüne yaqlap çığış yasadı. Ul şulay uq Qazanğa kilgän çex eşquarlarınıñ respublika sänäğätçeläre belän üzara bäyläneş noqtasın tabularına häm ike yaqqa da faydalı xezmättäşlek turında xälitkeç qarar qabul itülärenä ışanıç belderde. Soñınnan ike Prezident – Vatslav Klaus häm Mintimer Şäymiev qatnaşında ike zur kileşü imzalandı. Berençe dokument Qazanda Rossiädä iñ erelärdän sanalğan, 600 yataqqa isäplängän aşığıç yärdäm kürsätü xastaxanäsen buldırunı küzdä tota. Älege kileşügä Qazan merı İlsur Metşin, “Komerçni Bank” departamentı direktorı Yana Şvabenskaya häm «FAVEA Engineering» firmasınıñ eksport buyınça direktorı Maksim Xamet qul quydı. Tatarstan-Çexiä urtaq proektınıñ ikençese Miñlebay ğaz suırtu zavodın 30 megavatt quätle gaz turbinalı elektr stansiäse belän cihazlawğa qağıla.

Ğädel Galämetdinov.

XS
SM
MD
LG