Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 17:18

Yevropa Berlege Estoniäne yaqlıy


Rusiä belän Estoniä arasındağı nizaqta NATO, AQŞ häm Yevropa Berlege Estoniä yağına bastı. Kiçä Mäskäwdäge Estoniä ilçelege binasın açulı xalıq uratıp aldı. Yevropa Berlege Mäskäw – eston diplomatlarınıñ iminlegen saqlarğa tieş, dip belderde.

Mäskäwdäge Eston ilçelegeneñ vizalar birä torğan konsullıq bülege yabıq ide. Rusiä räsmiläre belän Yevropa Berlege ilçeläre söyläşergä teläde. Bügen Estoniä tışqı eşlär ministrlığı, Estoniäneñ Rusiädäge ilçese Marina Kaljurandqa çığış yasarğa birmäwläre häm anıñ maşinasına ziyan kilüe turında belderde. Estoniä ilçelege yanında cıyılğan xalıq şulay uq Şvesiä ilçeseneñ maşinasın cimergän. Yevropa Berlegendä räislek itkän Germaniä ike il arasında mönäsäbätlärneñ şundıy kierenke xälgä kilüenä tirän borçılu belderde häm Rusiäne – Estoniä missiäseneñ iminlegen saqlaw kebek xalıqara burıçların ütärgä çaqırdı. Belderüne Brüsseldä Yevropa Komissiäsene- matbuğat wäkile uqıp birde:

"Komissiä Rusiä räsmilären Vena kileşüe nigezendä Yevropa Berlege ilçeleklärenä Rusiädä eşlärgä şartlar tudırırğa, Berlek wäkilläreneñ iminlegen saqlarğa, Rusiä xökümäten Estoniä belän nizaqnı söyläşülär yulı belän çişergä çaqıra."

"Argumentı i Faktı" basması baş fatirında kiçä irtän Estoniä ilçese Marina Kaljurandnıñ jurnalistlar belän oçraşuın yäşlärneñ Kreml yaqlı "Naşi" xäräkäte wäkilläre bülderde. Mäskäwdäge Germaniä häm Portugaliä ilçeleläre häm Yevropa Komissiäse wäkilçelege bu waqiğalar uñayınnan Rusiä räsmilärenä diplomatik protest xatı äzerli.

Brüsseldä dä Yevropa Berlege wäkilläreneñ irtänge utırışında köntärtibendä Estoniä-Rusiä mönäsäbätläre buldı. Berlektäge çığanaqlardan mäğlüm bulğança, Rusiä räsmiläre yäşeren töstä uzğan atnada Tallinda qarşılıq çaraların oyıştıruçılar belän oçraşqan.

Xalıqara cämäğätçelek bu wazğiättä Estoniäne yaqlap çıqtı. Yevropa Berlege komissiäsendäge Estoniä wäkile Siim Kallas, Azatlıq radiosına, Komissiä Tallinnı yaqlıy, dip belderde:

"İñ zur östenlek, monı Yevropa Komissiäse prezidentı Jose Manuel Barroso da xuplıy, - äzğa illär arasında berdämlek. Törle problemalar tuarğa mömkin, ämma Yevropa Berlege berdäm qaraşta torırğa tieş."

Estoniä räsmiläre tağın ber tapqır, sovet çorı häykälen häm qaberlärne alu – Estoniäneñ eçke eşe, dip belderde. Häykäl häm mäyetlär qaldıqları Tallinnıñ xärbi ziratına küçereläçäk.

Alda Yevropa Berlege – Rusiä sammitı. 18 mayda Samarda yuğarı däräcädäge oçraşu – kiçektereler digän qurqu bulmasa da, Berlek belän Rusiä turında yaña xezmättäşlek strategiäse turında söyläşülär başlap bulmas dip farazlana.

Rusiäneñ Polşadan it kertüne tıyuına cawap itep Polşa Mäskäw belän xezmättäşlek söyläşülärenä qarşı buluı turında belderde. Litvanıñ Rusiä belän söyläşmäskä üz säbäbe bar – Mäskäw Majeikiu neft eşkärtü berläşmäsenä neft cibärüne tuqtatqan. Vilnyus – monıñ säbäbe säyäsi bula ala, dip sanıy. Rusiä prezidentı Vladimir Putinnıñ uzğan atnada Rusiäneñ Yevropada qoral kileşüennän waqıtlıça çığuı turında iğlan itüe dä Yevropada borçılu uyatta. Kosovo yazmışı turında da Berlek häm Rusiäneñ fikerläre ayırıla.

Alsu Qormaş
XS
SM
MD
LG